УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны өнөөдөр (2026.10.20)-ийн хуралдаанаар Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөлтэй хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийг хэлэлцэх үеэр Оюутолгой төслөөс орох ногдол ашгийг хэрхэн зарцуулах тухай асуудал хөндөгдөв.
2027 онд Оюутолгой төслөөс гурван их наяд төгрөгийн ногдол ашиг авахаар тооцоолсон бөгөөд үүний хоёр их наяд төгрөгийг төсвийн зарлагад тусгасан нь хууль эрх зүйн үндэслэлтэй эсэх талаар УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан Сангийн сайдаас тодруулсан юм.
Тэрбээр Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байхад уг зохицуулалтыг баримтлалгүйгээр ногдол ашгийн тодорхой хэсгийг төсвийн зардалд тусгасан шалтгааныг тайлбарлах шаардлагатайг онцлов.
Мөн нийгмийн болон суурь дэд бүтцийн асуудлыг шийдвэрлэх зорилготой нэг удаагийн хуулиар Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн 11.2 дахь заалтыг үл хэрэгсэх боломжгүй гэсэн байр суурь илэрхийллээ.
Сангийн сайд З.Мэндсайхан Оюутолгойн ногдол ашгийг улсын эдийн засагт үр өгөөжтэйгөөр ашиглах зорилгоор Засгийн газар ийм шийдэлд хүрснийг тайлбарлав.
Түүний мэдээлснээр, 2027 оны төсөвт тусгасан ногдол ашгаас нэг их наяд төгрөгийг Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн дагуу Хуримтлалын санд төвлөрүүлэхээр төлөвлөжээ. Тус санд 2030 он хүртэл хөрөнгө хуримтлуулах шаардлагатайг мөн дурдсан байна.
Сангийн сайд уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтөөс үүдэх орлогыг шууд төсвийн зарлагыг нэмэгдүүлэхэд ашиглах нь эдийн засагт эрсдэл дагуулж болзошгүйг тэмдэглэв. Иймээс эрчим хүчний салбарын тулгамдсан асуудлыг хөрөнгө оруулалтаар шийдвэрлэх, үүний үр өгөөжийг иргэдэд хүргэх нь чухал гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Тухайлбал, Дулааны зургаадугаар цахилгаан станц буюу ДЦС-VI төслийг төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд хэрэгжүүлж, төрөөс оруулсан хөрөнгийн хэмжээнд үндэслэн иргэдэд хувьцаа эзэмшүүлэх боломжийг дурдсан байна.
Түүнчлэн Оюутолгойн ногдол ашгийг ашиглан арван аймагт хэрэгжиж буй дулааны цахилгаан станцын төслүүдийг үргэлжлүүлэн санхүүжүүлэх шаардлагатайг сайд онцолжээ. Эдгээр төслийн гүйцэтгэл ойролцоогоор 40 хувьтай байгаа бөгөөд гүйцэтгэгч талын алдаанаас шалтгаалан Монголын иргэд хохирох ёсгүй гэж үзэж байгаагаа хэлсэн байна.
Солонгосын зээлээр төслүүдийг дуусгах хувилбарын өртөг хоёр дахин нэмэгдэх эрсдэлтэйг мөн дурдав. Тиймээс ногдол ашгийг нэг удаагийн шинжтэй хуулиар зохицуулан эрчим хүчний салбарын асуудлыг шийдвэрлэх нь зүйтэй гэсэн байр суурийг илэрхийллээ.
Сангийн сайдын тайлбарласнаар, гол асуудал нь Оюутолгойн ногдол ашгийг Засгийн газар өөрийн хэрэгцээнд зарцуулахад бус, дуусаагүй эрчим хүчний төслүүдийг гүйцээж, иргэдийн цахилгаан, дулааны хэрэглээг найдвартай хангахад чиглэж байгаа аж.
