Ойрхи Дорнодын стратегийн чухал бүс болох Ормузын хоолой орчимд Иран, АНУ-ын хоорондын хурцадмал байдал дахин нэмэгдэж, талууд харилцан цохилт өгчээ.
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп гал зогсоох хэлэлцээр үргэлжилж байгаа эсэхийг тодорхой хэлэхээс татгалзаж, Ираны цэргүүд АНУ-ын хөлгүүдийг онилбол “устгана” хэмээн хатуу анхааруулсан байна.
Гал зогсоох хэлэлцээрийн асуудал эргэлзээтэй болов
Сүүлийн өдрүүдэд Ормузын хоолой орчимд хоёр тал харилцан гал нээсэн нь АНУ-Ираны гал зогсоох хэлэлцээр бодитоор хэрэгжиж байгаа эсэхэд эргэлзээ төрүүлжээ. Трамп “Гал зогсоох нөхцөл хэвээр эсэхийг хэлж чадахгүй” гэж мэдэгдсэн ч цэргийн мөргөлдөөн “үндсэндээ дууссан” гэж мөн онцолсон байна.
АНУ-ын тал “Project Freedom” нэртэй ажиллагааны хүрээнд худалдааны хөлгүүдийг хамгаалж, Ормузын хоолойгоор аюулгүй нэвтрүүлэх зорилготой хамгаалалтын бүс байгуулжээ.
Ираны довтолгоо ба АНЭУ-ын нөхцөл байдал
Гал зогсоосноос хойш анх удаа Иран зэвсэгт халдлага үйлдэж, АНУ-ын холбоотон Нэгдсэн Арабын Эмиратын нутаг дэвсгэрт дрон болон пуужингийн цохилт өгсөн байна. Фужайра дахь нефтийн боомтод гал гарч, Энэтхэгийн гурван иргэн шархаджээ.
АНЭУ нийт 19 пуужин, дроныг амжилттай устгасан гэж мэдэгдсэн бөгөөд Израилийн агаарын довтолгооноос хамгаалах систем ч оролцсон байж болзошгүй гэж эх сурвалжууд мэдээлсэн байна.
Иран энэ үед АНЭУ-д дахин халдахаа анхааруулж, тус улсыг Израиль болон АНУ-тай ойртох нь аюул дагуулна гэж мэдэгджээ.
Стратегийн бүсийн хяналтын маргаан
Ираны Исламын Хувьсгалт Хамгаалагчдын Корпус (IRGC) Ормузын хоолойн хоёр талд өргөн хүрээний “цэргийн хяналтын бүс” тогтоосон шинэ газрын зургийг нийтэлсэн байна. Энэ нь бүс нутгийн хяналтын талаар Иран илүү идэвхтэй байр суурь баримталж буйг харуулж байгаа аж.
Иран мөн гадаадын цэргийн оролцоог “шууд дайсагнал” гэж үзэн, Ормузын хоолойд ойртвол довтлохоо анхааруулжээ.
Дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд дарамт нэмэгдэв
Хурцадмал байдал нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор нефтийн үнэ огцом өсөж, жилийн хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн байна. Брент нефть 100 ам.доллароос давж өссөн нь дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд тодорхойгүй байдал нэмэгдсэнийг илтгэж буй юм.
Ормузын хоолойгоор өдөрт ойролцоогоор дэлхийн нефтийн 20 орчим хувь дамжин өнгөрдөг тул энэ бүсийн тогтворгүй байдал дэлхийн эдийн засагт шууд нөлөө үзүүлдэгийг шинжээчид онцолжээ.
АНУ-ын ажиллагаа ба эрсдэл
АНУ-ын Төв командлалын мэдээлснээр, хамгаалалтын ажиллагаа эхний шатандаа амжилттай хэрэгжиж, хоёр худалдааны хөлгийг аюулгүй нэвтрүүлсэн байна. Гэхдээ Ираны эсэргүүцэл үргэлжилвэл энэ ажиллагааг өргөжүүлэхэд хүндрэлтэй гэж шинжээчид анхааруулжээ.
Зарим шинжээчдийн үзэж буйгаар, АНУ хөлгүүдийг “хамгаалах бүсийн систем” ашиглан хамгаалж байгаа ч Иран эрсдэлийн түвшинг өндөр хэвээр хадгалж, тээврийн урсгалыг бууруулж чадна гэж дүгнэжээ.
Олон улсын шинжээчид "Ормузын хоолой орчим дахь нөхцөл байдал хурцадмал хэвээр, Иран-АНУ-ын харилцаа дахин зэвсэгт мөргөлдөөнд шилжих эрсдэлтэй" гэж үзэж байна. Энэ бүсийн тогтворгүй байдал нь зөвхөн бүс нутгийн бус, дэлхийн эрчим хүч, эдийн засагт шууд нөлөөлж болзошгүй билээ.
Эх сурвалж: CNN
