Дэлхийн газрын тосны зах зээлд геополитикийн эрсдэл, нийлүүлэлтийн тодорхойгүй байдал давамгайлсан хэвээр байна. 2026 оны зургадугаар сарын 6-ны байдлаар Brent маркийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 95 орчим ам.долларын түвшинд хэлбэлзэж байгаа ажээ.
Пүрэв гаргийн арилжаагаар газрын тосны үнэ огцом буурсан ч баасан гаргийн өглөө бага зэрэг сэргэж, Лондоны ICE Futures бирж дээр Brent маркийн газрын тосны наймдугаар сарын фьючерсийн үнэ баррель тутамдаа 95.42 ам.долларт хүрч өссөн байна. Харин Нью-Йоркийн NYMEX бирж дээр WTI маркийн газрын тосны долдугаар сарын нийлүүлэлтийн гэрээ мөн өсөлт үзүүлжээ.
Үнэ буурахад АНУ-ын зуучлалтайгаар Израиль, Ливаны хооронд гал зогсоох тохиролцоонд хүрч болзошгүй тухай мэдээлэл голлон нөлөөлсөн байна. Гэвч нөхцөл байдал төдийлөн тогтворжоогүй хэвээр, Ливаны "Хезболла" хөдөлгөөн гал зогсоох нөхцөлийг хүлээн зөвшөөрөхгүйгээ мэдэгдсэнээр бүс нутгийн эрсдэл дахин нэмэгджээ.
Түүнчлэн Оманы экспортын гол терминал болох "Мина аль-Фахал"-д дроны халдлагатай холбоотой байж болзошгүй дэлбэрэлт гарсан гэх мэдээллийн дараа газрын тос ачих ажиллагааг түр хугацаанд зогсоосон нь зах зээлд түгшүүр төрүүлсэн байна.
Дэлхийн нөөц багасч, үнэ дахин өсөх эрсдэл нэмэгдэв
Сүүлийн саруудад Ойрхи Дорнод дахь мөргөлдөөн, нийлүүлэлтийн саатлын улмаас дэлхийн газрын тосны нөөц эрчимтэй багасаж байгааг шинжээчид анхааруулж буй. Одоогийн байдлаар зах зээл стратегийн болон арилжааны нөөцөө ашиглан, тогтвортой байдлыг хадгалж байгаа ч энэ боломж хязгаартаа хүрч эхэлжээ.
Reuters агентлагийн мэдээлснээр, хэрэв нийлүүлэлтийн хүндрэл үргэлжилж, дэлхийн нөөц зуны улиралд үргэлжлэн буурвал Brent маркийн газрын тосны үнэ баррель тутамдаа 150-160 ам.долларт хүрэх эрсдэлтэй гэж зах зээлийн зарим шинжээчид үзэж байна.
Мөн АНУ-ын газрын тосны экспорт түүхэн дээд хэмжээнд хүрч, дотоодын агуулахуудын нөөц сүүлийн жилүүдийн хамгийн доод түвшинд ойртжээ. Зөвхөн тавдугаар сард АНУ өдөрт дунджаар 5.6 сая баррель газрын тос экспортолсон байна.
OPEC+ олборлолтоо нэмэгдүүлж байна
Нефть экспортлогч орнуудын байгууллага OPEC+ зах зээл дэх үнийн өсөлтийг сааруулах зорилгоор зургадугаар сард олборлолтоо өдөрт 188 мянган баррелиар нэмэгдүүлэх шийдвэр гаргасан. Энэ шийдвэрт Саудын Араб, ОХУ, Ирак, Кувейт, Казахстан, Алжир, Оман зэрэг долоон улс оролцож буй юм.
Гэвч Ойрхи Дорнодын тээвэрлэлтийн хүндрэл бүрэн арилаагүй учраас энэхүү олборлолтын өсөлт бодит нийлүүлэлтэд төдийлөн хурдан нөлөөлөхгүй гэж шинжээчид дүгнэж байна.
Зах зээлийн төлөв
Одоогийн байдлаар газрын тосны үнэ харьцангуй тогтвортой байгаа ч геополитикийн эрсдэл өндөр хэвээр байна. Израиль-Ливаны нөхцөл байдал, Ирантай холбоотой хурцадмал байдал, Ойрхи Дорнодын нийлүүлэлтийн сүлжээний саатал зэрэг хүчин зүйлс ойрын саруудад үнийн хөдөлгөөнийг тодорхойлох гол хүчин зүйл хэвээр байх төлөвтэй.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, дэлхийн газрын тосны зах зээл одоогийн байдлаар нөөцийн ачаар тогтвортой байгаа боловч хэрэв нийлүүлэлтийн тасалдал үргэлжилж, зуны улиралд эрэлт өсвөл нефтийн үнэ дахин огцом өсөх эрсдэл бүрэн арилаагүй байгаа ажээ.
Эх сурвалж: REUTERS, BUSINESS STANDARD
