БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин ирэх долоо хоногт БНАСАУ-д айлчлахаар болжээ. Энэхүү ховор тохиох айлчлал нь Ши Жиньпин АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп болон ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин нарыг Бээжинд бараг дараалан хүлээн авснаас хэдхэн долоо хоногийн дараа болох гэж байна.
БНХАУ-ын төрийн мэдээллийн Xinhua News Agency агентлагийн мэдээлснээр, Ши Жиньпин ирэх даваа гаргаас эхлэх хоёр өдрийн төрийн айлчлалын үеэр БНАСАУ-ын удирдагч Ким Жон Унтай уулзах аж. Энэ мэдээллийг БНАСАУ-ын төрийн мэдлийн KCNA агентлаг мөн баталжээ.
Энэхүү айлчлал нь Ши Жиньпиний 2019 оноос хойших БНАСАУ-д хийх анхны айлчлал бөгөөд Бээжин хөрш улстайгаа түүхэн боловч заримдаа төвөгтэй байдаг харилцаагаа бэхжүүлэхээр чармайж буйг харуулсан ээлжит алхам гэж үзэж буй аж. Мөн энэ нь түүний 2026 онд хийх анхны гадаад айлчлал болох юм байна.
Ши Жиньпиний хамгийн сүүлд хийсэн гадаад айлчлал өнгөрсөн оны аравдугаар сард болж, тэрбээр Өмнөд Солонгост зохион байгуулагдсан Ази, Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллагын дээд хэмжээний уулзалтад оролцож, мөн тэнд Дональд Трамптай уулзсан билээ.
Түүнээс хойш дэлхийн олон орны төрийн тэргүүнүүд Бээжинд айлчлах болсон. CNN-ийн тооцоолсноор, Ши Жиньпин 2026 онд Бээжин хотноо нийт 17 улсын удирдагчийг хүлээн авч уулзсан бол энэ долоо хоногт Лаосын Ерөнхийлөгчтэй уулзахаар төлөвлөжээ.
Ши Жиньпин, Ким Жон Ун нар хамгийн сүүлд өнгөрсөн есдүгээр сард уулзсан байна. Тухайн үед Ким Жон Ун Бээжинд болсон цэргийн сүрт жагсаалд дэлхийн олон удирдагчийн хамт хүндэт зочноор оролцсон бөгөөд Владимир Путин мөн хүрэлцэн ирсэн. Гурван улсын удирдагч нэг дор цугласнаар авторитар засаглалтай орнуудын эв нэгдлийг харуулсан, урьд өмнө байгаагүй үзэгдэл болсон билээ.
Геополитикийн зуучлагчийн дүр төрхөө бэхжүүлэх боломж
Ирэх долоо хоногийн айлчлал нь Ши Жиньпинд олон улсын геополитикийн нөлөө бүхий зуучлагчийн дүр төрхөө дахин харуулах боломж олгоно гэж ажиглагчид үзэж байна.
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Мао Нин тавдугаар сард хэлэхдээ, Хятад болон БНАСАУ-ын хоорондын аливаа харилцаа, солилцоо нь “хоёр улсын эрх ашиг төдийгүй бүс нутгийн энх тайван, тогтвортой байдалд үйлчилдэг” гэж мэдэгджээ.
Ши Жиньпиний айлчлалын цаг хугацаа түүнийг Дональд Трамп болон Ким Жон Ун нарын хооронд зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэхээр зорьж буй эсэх талаар таамаг дэвшүүлэхэд хүргээд байгаа аж.
Трамп анхны бүрэн эрхийн хугацаандаа Ким Жон Унтай гурван удаа уулзсан нь БНАСАУ-ын цөмийн хөтөлбөрийг зогсоох зорилготой дипломат санаачилгын нэг хэсэг байсан ч эцэстээ ямар ч ахиц гараагүй. Гэсэн ч Трамп уг яриа хэлэлцээг сэргээх сонирхлоо олонтаа илэрхийлсээр иржээ.
Тавдугаар сарын дундуур Трампын Бээжинд хийсэн гурван өдрийн айлчлалын үеэр Солонгосын хойгийн асуудал Ши, Трамп нарын хэлэлцсэн сэдвүүдийн нэг байв. Цагаан ордны мэдэгдэлд "Хоёр удирдагч БНАСАУ-ыг цөмийн зэвсгээс ангижруулах нийтлэг зорилготой" гэж дурджээ.
Цөмийн хөтөлбөр ба өсөн нэмэгдэж буй сорилтууд
Трампын анхны засаг захиргааны үед болсон хэлэлцээ нуран унаснаас хойш БНАСАУ олон улсын хориг арга хэмжээг үл харгалзан, цөмийн зэвсгийн хөтөлбөрөө үргэлжлүүлэн хөгжүүлсээр буй.
Энэ долоо хоногт л гэхэд Ким Жон Ун цөмийн зэвсэг үйлдвэрлэх зориулалттай материал боловсруулдаг шинэ үйлдвэрийн үйл ажиллагаатай танилцаж, улсынхаа цөмийн хүчнийг “асар хурдацтайгаар өргөжүүлнэ” гэж мэдэгдсэн талаар төрийн хэвлэлүүд мэдээлжээ.
Өнгөрсөн намар Ким Жон Ун Дональд Трамптай дахин уулзахад нээлттэйгээ илэрхийлсэн ч АНУ цөмийн зэвсгээс ангижруулах шаардлагаасаа татгалзах ёстой гэсэн нөхцөл тавьсан. Харин энэ нөхцөл Трампын хувьд хүлээн зөвшөөрөхүйц эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байгаа юм.
Бээжин, Пёньяны харилцааны шинэ тэнцвэр
Хятад улс БНАСАУ-ын эдийн засгийн хамгийн том түшиг тулгуур хэвээр байна. Тус улс БНАСАУ-ын гадаад худалдааны дийлэнх хувийг бүрдүүлдэг, олон арван жилийн турш Пёньяны хамгийн чухал дипломат түнш байсаар ирсэн.
Гэвч Бээжин БНАСАУ-ын хууль бус цөмийн хөтөлбөр болон зэвсгийн туршилтуудад болгоомжтой ханддаг гэж олон улсын ажиглагчид үздэг. Учир нь, ийм үйл ажиллагаа нь АНУ-ын бүс нутаг дахь оролцоог нэмэгдүүлж, Хятадтай хиллэдэг бүсэд тогтворгүй байдал үүсгэх эрсдэлтэй аж.
Сүүлийн жилүүдэд Бээжин, Пёньяны харилцаа илт хөрсөн гэж үздэг. Үүнд цар тахлын үеэр БНАСАУ хилээ хаасан явдал, мөн дараа нь Москватай улам ойртож, Оросын Украин дахь дайнд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор олон мянган цэрэг илгээсэн гэх мэдээллүүд нөлөөлжээ.
Ши Жиньпиний айлчлал хоёр улсын харилцаанд шинэ тэнцвэр тогтоох, мөн дэлхийн геополитикийн нөхцөл байдал өөрчлөгдөж буй энэ үед Бээжин уг харилцааг өндөр ач холбогдолтой хэвээр гэж үзэж байгааг харуулах боломж болох аж.
Ши Жиньпиний хүлээн авалт Путины айлчлалтай эн зэрэгцэх үү?
Ажиглагчид Ши Жиньпинийг Пёньянд хэрхэн угтаж авах, мөн түүний Ким Жон Унтай хийх уулзалтыг Владимир Путины 2024 онд хийсэн айлчлалтай хэрхэн харьцуулахыг анхааралтай ажиглах төлөвтэй байгаа аж.
Путины бараг 25 жилийн дараах анхны айлчлал сүр жавхлантай болсон. Тэрбээр Ким Жон Унтай хамт Оросын үйлдвэрлэсэн "Aurus Senat" лимузинээр хот тойрон явж, хоёр улс харилцан батлан хамгаалах тухай түүхэн гэрээнд гарын үсэг зурсан билээ.
Өнгөрсөн сард Оросын өндөр албан тушаалтнууд Пёньянд байгуулсан дайны дурсгалын цогцолборын нээлтэд оролцож, Оросын талд тулалдсан цэргүүдэд хүндэтгэл үзүүлэн, Владимир Путины илгээлтийг уншиж танилцуулж байв.
Ши Жиньпиний айлчлал 1961 онд байгуулсан Treaty of Friendship, Cooperation and Mutual Assistance between China and North Korea-ийн 65 жилийн ойтой давхцаж буй юм байна. Энэхүү гэрээ нь БНХАУ-ын өнөөдөр хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа цорын ганц харилцан батлан хамгаалах гэрээ бөгөөд Солонгосын дайнд Хятадын цэргүүд БНАСАУ-ын талд тулалдсанаас хойш арав хүрэхгүй жилийн дараа байгуулагдсан түүхтэй ажээ.
Иймээс энэхүү айлчлал нь зөвхөн хоёр улсын харилцааг бэхжүүлэх дипломат үйл ажиллагаа төдийгүй бүс нутгийн аюулгүй байдал, АНУ-Хятад-Орос-БНАСАУ-ын харилцааны ирээдүйн чиг хандлагыг тодорхойлох чухал үйл явдал болж магадгүй юм байна.
Эх сурвалж: CNN
