Өнөөдөр дэлхий хиймэл оюун ухааны эрин рүү орж байгаа ч тэрхүү дижитал ирээдүйг ажиллуулах цахилгаан сүлжээ, дата төв, тоног төхөөрөмжүүдэд асар их хэмжээний зэс хэрэгтэй. Тиймээс улаан металл ойрын жилүүдэд дэлхийн стратегийн хамгийн чухал түүхий эдүүдийн нэг хэвээр байх төлөвтэй байна.
Бид энэ удаа "ДЭЛХИЙН ЭДИЙН ЗАСАГ" буландаа металлын зах зээлээс зэсийн үнэ ханш, ирээдүйн төлөвийн талаарх мэдээллийг онцоллоо.
Зэсийн зах зээл энэ долоо хоногт дэлхийн анхаарлын төвд орлоо. Лондоны металлын бирж (LME)-д зэсийн үнэ огцом өсөж, наймдугаар сарын 19-нд тонн нь 14,912 ам.долларт хүрсэн нь түүхэн дээд үзүүлэлт болов. Үүний зэрэгцээ бэлэн зэсийн үнэ болон ойрын хугацаанд нийлүүлэх гэрээний хоорондын үнийн зөрүү огцом нэмэгдсэн нь зах зээл дээр зэсийн биет нийлүүлэлт хэр зэрэг чангарсныг харуулж байна.
Энэ өсөлтийн цаана зөвхөн хөрөнгө оруулагчдын хүлээлт бус, бодит нийлүүлэлтийн дарамт бий аж. LME-ийн агуулах дахь зэсийн нөөц зургаан сарын доод түвшин болох 207,825 тонн хүртэл буурч, үүнээс ердөө 103,075 тонн нь шууд авах боломжтой нөөц байжээ. Ийнхүү зах зээл дээр бэлэн байгаа зэсийн хэмжээ хязгаарлагдсанаар худалдан авагчид шууд нийлүүлэх зэсэнд илүү өндөр үнэ төлөх болсон байна.
Гэхдээ зах зээлийн энэ огцом шахалт сүүлийн өдрүүдэд бага зэрэг суларч эхэлжээ. Гурван өдрийн дотор LME-ийн агуулахад 38,150 тонн зэс шинээр орж ирсний тодорхой хэсэг нь Хятад болон АНУ-аас нийлүүлэгдсэн байна. Энэ нь богино хугацааны нийлүүлэлтийн дарамтыг тодорхой хэмжээгээр бууруулсан ч дэлхийн зэсийн зах зээлд өрсөлдөөн өндөр хэвээр буйг харуулав.
Яагаад зэс ингэтлээ чухал болов?
Зэсийг олон жилийн турш эдийн засгийн идэвхийг хэмждэг “Доктор Зэс” хэмээн нэрлэж ирсэн. Учир нь, цахилгаан бараа, барилга, үйлдвэр, цахилгаан эрчим хүчний сүлжээ зэрэг бараг бүх салбарт өргөн хэрэглэгддэг.
Одоо зэсийн эрэлтэд шинэ том хөдөлгүүр нэмэгдэж байна. Энэ нь хиймэл оюун ухаан болон дата төвүүдийн хурдацтай өсөлт юм.
AI дата төвүүд асар их хэмжээний цахилгаан хэрэглэдэг учраас тэдгээрийг ажиллуулах, цахилгаан эрчим хүчийг дамжуулах, шинэ дэд бүтэц байгуулахад зэс их хэмжээгээр шаардлагатай. Үүн дээр сэргээгдэх эрчим хүч, цахилгаан автомашин болон дэлхийн цахилгаанжуулалтын үйл явц нэмэгдэж байна. BHP-ийн удирдлагууд ч дата төв болон эрчим хүчний сүлжээний өргөжилт зэсийн эрэлтийг урт хугацаанд хүчтэй дэмжинэ гэж үзэж буй аж.
BHP: Зэс төмрийн хүдрийг давлаа
Зэсийн өсөлтийн хамгийн тод жишээг дэлхийн уул уурхайн томоохон компаниудын нэг BHP-ийн сүүлийн санхүүгийн тайлан харуулав.
BHP-ийн 2026 оны санхүүгийн жилд зэсийн бизнесээс олсон үйл ажиллагааны ашиг 18.19 тэрбум ам.долларт хүрч, анх удаа төмрийн хүдрээс давжээ. Харин төмрийн хүдрийн үйл ажиллагааны ашиг 14.53 тэрбум ам.доллар байсан аж.
Компанийн нийт суурь ашгийн үзүүлэлт 30 хувиар өсөж, 13.2 тэрбум ам.долларт хүрсэн бөгөөд зэс нь BHP-ийн нийт EBITDA-ийн 54 хувийг бүрдүүлжээ. Өөрөөр хэлбэл, нэгэн цагт төмрийн хүдэрт голлон түшиглэж байсан уул уурхайн аварга компанийн хувьд зэс одоо өсөлтийнх нь гол хөдөлгүүр болсон байна.
BHP цаашид зэсийн үйлдвэрлэлээ нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж, 2035 он гэхэд үйлдвэрлэлийн хүчин чадлаа 40 хүртэл хувиар өсгөх зорилт тавьжээ.
Гэхдээ зэсийн үнийн өсөлт зөвхөн сайн мэдээ биш
Зэсийн үнэ рекорд тогтоож байгаа нь үйлдвэрлэгчдэд ашигтай боловч дэлхийн эдийн засгийн хувьд нийлүүлэлтийн асуудал улам хурцдаж буйг илтгэж байна.
Шинэ уурхай нээхэд олон жил шаардагддаг. Харин одоо дэлхийн цахилгаанжуулалт, дата төвүүд, эрчим хүчний шинэ сүлжээний хэрэгцээ хурдацтай нэмэгдэж буй учраас эрэлт нийлүүлэлтээсээ түрүүлж өсөх эрсдэл үүсээд буй юм.
Үүнийг сүүлийн өдрүүдийн LME-ийн зах зээлийн хөдөлгөөн тодорхой харуулав. Бэлэн зэсийн хомсдол нэмэгдэхэд ойрын хугацаанд нийлүүлэх зэсийн үнэ огцом өсөж, зах зээл 2021 онд гарч байсан хүчтэй шахалтын үеийн түвшинтэй төстэй нөхцөл байдалд оржээ.
Нөгөө талд АНУ-ын импортын тарифын бодлого, Хятад болон АНУ-ын хоорондын зэсийн урсгал, дэлхийн уурхайн үйлдвэрлэлийн тасалдал зэрэг хүчин зүйлс зах зээлийн тодорхойгүй байдлыг нэмэгдүүлж байна.
Зэсийн эрин эхэлж байна уу?
Өнөөдрийн нөхцөл байдлаас харахад, зэсийг зүгээр нэг үйлдвэрийн металл гэж харах боломжгүй болж байна. Хиймэл оюун ухаан, дата төв, цахилгаан автомашин, сэргээгдэх эрчим хүч, цахилгаан сүлжээний шинэчлэл зэрэг XXI зууны хамгийн том технологийн өөрчлөлтүүдэд зэс зайлшгүй хэрэгтэй.
Иймээс зэсийн өнөөгийн үнийн өсөлт түр зуурын спекуляцийн хөдөлгөөн үү, эсвэл дэлхийн эдийн засагт зэсийн үнэ цэн бүтцийн хувьд өсөж буйг илтгэж байна уу гэдэг асуулт зах зээлийн гол сэдэв болж байна.
Нэг зүйл тодорхой байна. Өнөөдөр дэлхий хиймэл оюун ухааны эрин рүү орж байгаа ч тэрхүү дижитал ирээдүйг ажиллуулах цахилгаан сүлжээ, дата төв, тоног төхөөрөмжүүдэд асар их хэмжээний зэс хэрэгтэй. Тиймээс улаан металл ойрын жилүүдэд дэлхийн стратегийн хамгийн чухал түүхий эдүүдийн нэг хэвээр байх төлөвтэй байна.
Эх сурвалж: REUTERS, FINANCIAL TIMES, WSJ, LME, BHP
