Дэлхийн зах зээл дээр алтны үнэ дахин хүчтэй өсөлт үзүүлж, сүүлийн долоон долоо хоногийн хамгийн өндөр түвшинд хүрлээ. Үүнд АНУ-ын ам.долларын ханш суларсан болон Холбооны нөөцийн сангийн (Federal Reserve) мөнгөний бодлого зөөлөрнө гэсэн хүлээлт голлон нөлөөлсөн байна.
Алтны спот үнэ нэг унц нь 4289 ам.долларт хүрсэн нь зургадугаар сарын 18-наас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болжээ. АНУ-ын зах зээл дээр алтны фьючерс үнэ нэг унц нь 4345.50 ам.доллар, мөнгөний үнэ нэг унц нь 62.34 ам.доллар, цагаан алт (платин) нэг унц нь 1750.15 ам.доллар, паллади нэг унц нь 1377 ам.доллар тус тус хүрсэн байна.
Алт яагаад өсөж байна вэ?
Ам.долларын ханш суларч байна. Алт олон улсын зах зээл дээр ам.доллараар үнэлэгддэг учраас доллар сулрах үед бусад валют эзэмшигчдийн хувьд алт худалдан авах өртөг буурдаг. Үүний улмаас Европ, Ази, хөгжиж буй орнуудын хөрөнгө оруулагчид алтыг илүү их сонирхох болсон.
Зах зээлийн шинжээчдийн үзэж буйгаар, ам.долларын ханш суларсан нь алтны өсөлтийг дэмжиж буй гол хүчин зүйлсийн нэг хэвээр байна.
Холбооны нөөцийн сангийн хүү буурах хүлээлт. АНУ-ын Холбооны нөөцийн сан инфляцийн дарамт буурч байгаа нөхцөлд бодлогын хүүгээ бууруулж магадгүй гэсэн хүлээлт зах зээлд хүчтэй байна.
Хүү буурах үед долларын өгөөж багасч, бондын сонирхол буурч, харин хүү өгдөггүй алт илүү сонирхолтой хөрөнгө болдог. Тиймээс хөрөнгө оруулагчид мөнгөө алт руу шилжүүлэх хандлага нэмэгдэж байна.
Төв банкууд алтны нөөцөө нэмэгдүүлж байна. Сүүлийн жилүүдэд олон улсын төв банкууд алт худалдан авалтаа нэмэгдүүлсэн нь алтны үнийн өсөлтийг дэмжиж буй юм. Ялангуяа валютын эрсдэлийг бууруулах, ам.долларын хамаарлыг багасгах, геополитикийн эрсдэлээс хамгаалах зорилгоор зарим улс алтны нөөцөө өсгөж байна.
Геополитикийн эрсдэл алтны эрэлтийг нэмэгдүүлэв
Дэлхийн хэмжээнд Ойрхи Дорнодын зөрчил, Украин дахь дайн, АНУ-БНХАУ-ын худалдаа, стратегийн өрсөлдөөн, дэлхийн эдийн засгийн тодорхой бус байдал нь хөрөнгө оруулагчдыг “аюулгүй хөрөнгө” хайхад хүргэж байна. Алт олон зууны турш хямралын үед үнэ цэнээ хадгалдаг хөрөнгөд тооцогдсоор ирсэн.
Мөнгө болон үнэт металлууд ч өсөлт үзүүлэв
Алтнаас гадна бусад үнэт металлын үнэ мөн өсөлттэй байна.
Мөнгө. Мөнгө зөвхөн үнэт металл биш бөгөөд нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл, электроник,
өндөр технологийн салбарт өргөн хэрэглэгддэг тул эрэлт нь нэмэгдэж байна.
Цагаан алт ба паллади. Эдгээр металлууд автомашины катализатор, үйлдвэрлэлийн салбар зэрэгт чухал үүрэгтэй бөгөөд нийлүүлэлт, эрэлтийн өөрчлөлтөөс шалтгаалан үнэ нь хэлбэлзэж байна.
Алтны үнийн өсөлт Монголын хувьд ямар ач холбогдолтой вэ?
Алтны үнэ өсөх нь алт олборлогч орнуудын хувьд эерэг нөлөөтэй. Монгол Улсын хувьд алтны экспортын орлого нэмэгдэх боломжтой, валютын урсгалд эерэг нөлөө үзүүлж болно, уул уурхайн салбарын орлого өсөх боломжтой.
Гэхдээ дэлхийн зах зээлийн үнэ өссөн ч олборлолтын зардал, татварын орчин, үйлдвэрлэлийн хэмжээ зэрэг хүчин зүйлс чухал хэвээр байна.
Шинжээчид "Алтны цаашдын хөдөлгөөнд АНУ-ын мөнгөний бодлого, долларын ханш, дэлхийн улс төрийн нөхцөл байдал хамгийн том нөлөө үзүүлэх хүчин зүйл хэвээр байна" гэж үзэж буй ажээ.
Эх сурвалж: REUTERS
