Дэлхийн улс төр, эдийн засгийн харилцаанд сүүлийн жилүүдэд ихээхэн анхаарал татах болсон байгууллагуудын нэг бол Евразийн эдийн засгийн холбоо (ЕАЭЗХ) юм. Энэ холбоо хуучин ЗХУ-ын орон зайд байгуулагдсан эдийн засгийн интеграцын томоохон төсөл бөгөөд ОХУ, Беларусь, Казахстан, Армени, Кыргызстан улсуудыг нэгтгэдэг.

1️⃣ ЕАЭЗХ хэзээ байгуулагдсан бэ?

Евразийн эдийн засгийн холбоо 2015 онд албан ёсоор байгуулагдсан ч түүний эхлэл хэдэн жилийн өмнө тавигдсан юм. Анх 2010 онд Орос, Беларусь, Казахстан гурван улс гаалийн нэгдсэн холбоо байгуулж, дараа нь 2012 онд эдийн засгийн хамтын орон зайг бий болгосноор хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлжээ. Энэ үйл явцын үр дүнд 2015 онд Евразийн эдийн засгийн холбоо байгуулагдсан байна.

2️⃣ Ямар улс орнууд гишүүн бэ?

ЕАЭЗХ-нд одоогоор 5 улс багтдаг:

🇷🇺 Орос улс
🇧🇾 Беларусь
🇰🇿 Казахстан
🇦🇲 Армени
🇰🇬 Кыргызстан

Эдгээр улс нийтдээ олон сая хүн амтай, асар том газар нутгийг хамарсан эдийн засгийн бүсийг бүрдүүлдэг.

3️⃣ ЕАЭЗХ байгуулах гол зорилго юу вэ?

Холбооны үндсэн зорилго нь:

✅ бараа бүтээгдэхүүний чөлөөт худалдааг нэмэгдүүлэх
✅ гаалийн саадыг багасгах
✅ хөрөнгө оруулалтыг дэмжих
✅ ажиллах хүчний хөдөлгөөнийг хөнгөвчлөх
✅ үйлдвэр, эрчим хүч, тээврийн салбарт хамтран ажиллах юм.

4️⃣ ЕАЭЗХ-ны хамгийн том эдийн засаг нь аль улс вэ?

ЕАЭЗХ-ны эдийн засгийн гол хүч нь Орос улс юм. Орос нь газар нутгийн хэмжээгээр дэлхийд хамгийн том, нефть, байгалийн хий, ашигт малтмалын асар их нөөцтэй, бүс нутгийн хамгийн том зах зээлтэй. Тиймээс холбооны эдийн засгийн бодлогод Москвагийн байр суурь ихээхэн нөлөөтэй байдаг.

5️⃣ ЕАЭЗХ ямар салбарт хүчтэй вэ?

Тус холбооны орнууд эрчим хүч, хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэл, тээвэр, логистик, уул уурхай зэрэг салбарт хамтын ажиллагаагаа хөгжүүлдэг.

6️⃣ Иргэдэд ямар боломж олгодог вэ?

Гишүүн орнуудын иргэдэд ажиллах боломжийг хөнгөвчлөх, боловсрол эзэмших нөхцөлийг сайжруулах, нийгмийн зарим үйлчилгээ авах боломж бүрдүүлэх зэрэг давуу талууд бий.

7️⃣ ЕАЭЗХ Европын холбоотой адил уу?

Зарим талаараа төстэй боловч ялгаа ихтэй. Европын холбоо (ЕХ) улс төр, эдийн засгийн илүү гүн интеграцтай, нэгдсэн хууль эрх зүйн тогтолцоо өргөн.

ЕАЭЗХ голчлон эдийн засгийн хамтын ажиллагаанд төвлөрдөг, гишүүн орнууд тусгаар улс төрийн бодлогоо хадгалдаг.

8️⃣ Яагаад маргаантай байгууллага гэж яригддаг вэ?

Дэмжигчид нь:

✔ бүс нутгийн худалдааг нэмэгдүүлдэг
✔ эдийн засгийн боломжийг өргөжүүлдэг
✔ хамтын зах зээл бий болгодог эж үздэг.

Харин шүүмжлэгчид:

⚠ Оросын нөлөө хэт давамгай
⚠ эдийн засгийн харилцаа улс төртэй холилддог
⚠ гишүүн орнуудын ашиг сонирхол үргэлж адил байдаггүй гэж үздэг.

9️⃣ ЕАЭЗХ дэлхийд ямар байр суурь эзэлдэг вэ?

Тус холбоо нь эрчим хүчний нөөц, газарзүйн байрлал, тээврийн коридорын хувьд стратегийн ач холбогдолтой. Ялангуяа Европ, Ази хоорондын худалдааны замд чухал байр суурь эзэлдэг.

🔟 ЕАЭЗХ-ны ирээдүй ямар байх вэ?

Цаашид тус холбоо шинэ худалдааны түншүүдтэй харилцаагаа өргөжүүлэх, дотоодын худалдааг нэмэгдүүлэх, технологи, үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхийг зорьж буй.

Гэхдээ гишүүн орнуудын эдийн засгийн ялгаа, олон улсын улс төрийн нөхцөл байдал нь холбооны цаашдын хөгжилд нөлөөлөх гол хүчин зүйл хэвээр байна.

Евразийн эдийн засгийн холбоонд ОХУ голлох байр суурь эзэлдэг, хуучин ЗХУ-ын орон зайд байгуулагдсан эдийн засгийн интеграцын байгууллага. Түүний гол зорилго нь худалдаа, хөрөнгө оруулалт, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх явдал юм.