Технологийн шинэ давлагаа хүний амьдралыг хэрхэн өөрчилж байна вэ? Дэлхий нийт хиймэл оюун ухаан буюу AI-ийн хөгжлийн шинэ үе шатанд орж байна. Хэдхэн жилийн өмнө зөвхөн томоохон технологийн компаниудын ашигладаг байсан энэ технологи өнөөдөр энгийн хэрэглэгчдийн өдөр тутмын амьдралын нэг хэсэг болжээ.

Хүмүүс мэдээлэл хайх, бичвэр боловсруулах, зураг бүтээх, хэл орчуулах, судалгаа хийх, бизнесийн санаа боловсруулах зэрэг олон ажлыг хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар илүү хурдан гүйцэтгэсээр буй.

Гэвч технологийн энэхүү хурдтай өөрчлөлттэй зэрэгцэн “Хиймэл оюун ухаан хүний ажлын байрыг орлох уу?”, “Ирээдүйд ямар мэргэжил хэрэгтэй болох вэ?” гэсэн асуулт урган гарч, дэлхийн өнцөг булан бүрт яригдах болсон.

Судлаачдын үзэж буйгаар, хиймэл оюун ухаан хүнийг бүрэн орлох бус, харин хүний хийдэг ажлын арга хэлбэрийг өөрчлөх гол хүчин зүйл болж байгаа аж. Өөрөөр хэлбэл, ирээдүйд AI-тай өрсөлдөхөөс илүүтэй, түүнийг зөв ашиглаж чаддаг хүн илүү давуу байр суурьтай болох нь.

AI хүний ажлыг булаах уу, эсвэл шинэ боломж нээх үү?

Хиймэл оюун ухаан олон төрлийн ажлыг богино хугацаанд хийх чадвартай болсон нь үнэн. Өмнө нь хэдэн цаг, хэдэн өдөр зарцуулдаг байсан мэдээлэл боловсруулах, бичиг баримт боловсруулах, дүн шинжилгээ хийх ажлыг хэдхэн минутын дотор хийх боломжтой болжээ.

Гэхдээ хүний хамгийн чухал давуу тал болох бүтээлч сэтгэлгээ, ёс зүйн шийдвэр гаргалт, бусдыг ойлгох чадвар, бодит амьдралын туршлага зэрэг зүйлсийг хиймэл оюун ухаан бүрэн орлож чадахгүй байгаа юм.

Иймээс ирээдүйн ажлын байрны хамгийн том өөрчлөлт нь “хүн эсвэл AI” гэсэн сонголт биш, харин “AI ашигладаг хүн болон ашигладаггүй хүн” гэсэн ялгаа болж магадгүй юм.

Хиймэл оюун ухаантай ажиллаж сурах нь шинэ үндсэн чадвар болно

Ирээдүйд хүн бүр тодорхой хэмжээнд хиймэл оюун ухаантай харилцаж сурах шаардлагатай болно. Компьютер, гар утас ашиглаж сурсан шигээ AI хэрэгслийг зөв ашиглах чадвар өдөр тутмын хэрэгцээ болж магадгүй байна.

Гэхдээ хиймэл оюун ухаанаас зөв хариулт авахын тулд зөв асуулт тавьж сурах нь хамгийн чухал. Тодорхой зорилготой асуулт асууж чаддаг хүн технологийн боломжийг илүү үр дүнтэй ашиглаж чадна.

Мөн AI-ийн өгсөн мэдээлэл бүр үнэн зөв байдаггүй учраас аливаа мэдээллийг шалгах, харьцуулах, бодит эсэхийг дүгнэх чадвар улам үнэ цэнтэй болж байна.

Дижитал мэдлэг ирээдүйн амьдралын үндэс

Өнөөдөр зөвхөн мэргэжлийн хүмүүс бус, бүх насны иргэдэд дижитал ур чадвар хэрэгтэй болсон. Цахим орчинд мэдээллээ хамгаалах, хэрэгтэй мэдээллийг зөв сонгох, шинэ технологийг ашиглах чадвар нь хүний өдөр тутмын амьдралын нэг хэсэг болж байна.

Ялангуяа залуу үеийнхэн шинэ технологийг зөвхөн зугаа цэнгэлд ашиглах бус, өөрийгөө хөгжүүлэх, мэдлэг олж авах, ирээдүйн боломжоо нэмэгдүүлэх хэрэгсэл болгон ашиглах шаардлагатай болжээ.

Ирээдүйд бүтээлч хүмүүс илүү үнэ цэнтэй болно

Хиймэл оюун ухаан асар их мэдээллийг хурдан боловсруулж чаддаг ч хүний төсөөлөл, мэдрэмж, шинэ санаа гаргах чадвар өөр хэвээр байна.

Шинэ бүтээгдэхүүн бүтээх, асуудлыг өөр өнцгөөс харах, хүмүүст хэрэгтэй санаа олох зэрэг нь хүний бүтээлч сэтгэлгээнээс хамаарна.

Тиймээс ирээдүйд хамгийн хэрэгтэй хүмүүс бол зөвхөн их мэдээлэлтэй хүмүүс бус, харин тэр мэдээллийг ашиглан шинэ зүйл бүтээж чаддаг хүмүүс байх нь.

Хүний харилцаа, сэтгэл хөдлөлийн чадвар улам чухал болно

Технологи хөгжих тусам хүний хоорондын харилцааны үнэ цэн буурахгүй, харин ч нэмэгдэх төлөвтэй байгааг шинжээчид өгүүлж байна. Хиймэл оюун ухаан зөвлөгөө өгч, мэдээлэл боловсруулж чадна.

Гэхдээ хүнийг ойлгох, итгэл төрүүлэх, бусадтай хамтран ажиллах, хүнд хэцүү үед дэмжлэг үзүүлэх чадвар нь хүний онцгой давуу тал хэвээр үлдэх аж. Иймд ирээдүйн ажилтан зөвхөн мэргэжлийн мэдлэгтэй байхаас гадна харилцааны өндөр ур чадвартай байх шаардлагатай болох нь.

Монгол Улсад хиймэл оюун ухаан ямар боломж авчрах вэ?

Монгол Улсын хувьд хиймэл оюун ухааны хөгжил олон салбарт шинэ боломж авчрах боломжтой. Хүн ам цөөн, газар нутаг өргөн уудам орны хувьд технологийг зөв ашиглавал боловсрол, эрүүл мэнд, хөдөө аж ахуй, бизнесийн салбарт томоохон өөрчлөлт хийх боломж бий.

Хөдөө орон нутагт цаг агаарын мэдээлэл боловсруулах, мал аж ахуйн эрсдэлийг урьдчилан тооцох, боловсролын хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зэрэг олон асуудлыг шинэ технологийн тусламжтайгаар шийдвэрлэх боломжтой юм.

Харин энэ бүхний гол түлхүүр нь технологийг ашиглах чадвартай хүн бэлтгэх явдал юм.

Ирээдүйд хамгийн хэрэгтэй чадвар бол суралцах

Өмнө нь хүн нэг мэргэжил эзэмшээд, олон жил ажиллах боломжтой байсан бол өнөөдөр дэлхий маш хурдан өөрчлөгдөж байна. Ирээдүйн хамгийн том давуу тал бол бүхнийг мэддэг байх бус, харин шинэ зүйлд хурдан суралцаж, өөрчлөлтөд дасан зохицох чадвар байх юм.

Хиймэл оюун ухааны эрин бол хүнийг "хэрэггүй" болгох үе биш. Харин хүний мэдлэг, бүтээлч байдал, боломжийг илүү өргөжүүлэх шинэ үе юм. Ирээдүй AI-тай хүмүүсийнх биш, AI-ийг зөв ашиглаж чаддаг хүмүүсийнх байх болно.

Эх сурвалж: WORLD ECONOMIC FORUM, UNESCO