Григорийн тооллын жилийн 299 дэх өдөр. Он дуусахад 66 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 1597 он – Мён량ын тэнгисийн гайхамшиг: Имжиний дайны үеэр Солонгосын алдартай адмирал Ли Сүн Шин ердөө 13-хан хөлөг онгоцтойгоор Японы зэвсэгт хүчний 300 гаруй хөлөг онгоцтой асар том флотыг бут ниргэж, тэнгисийн цэргийн түүхэнд түүхэн гавьяа байгуулав.
  • 1825 он – Эри сувгийн нээлт: АНУ-д Атлантын далайг Их нууруудтай холбосон 584 км урттай Эри (Erie Canal) суваг албан ёсоор нээгдэв. Энэхүү суваг нь Нью-Йорк хотыг дэлхийн худалдааны гол төв болон хөгжихөд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
  • 1863 он – Орчин үеийн хөлбөмбөгийн эхлэл: Английн Лондон хотноо "Хөлбөмбөгийн холбоо" (The Football Association) үүсгэн байгуулагджээ. Ингэснээр хөлбөмбөгийн спортын анхны албан ёсны дүрэм журмыг кодогчлон баталж, регбигээс тусгаарласан түүхтэй.
  • 1881 он – "Зэрлэг Өрнөд"-ийн бэлгэ тэмдэг: АНУ-ын Аризона мужийн Тумбстоун хотод "O.K. Corral"-ын буудалцаан болов. Хууль сахиулагч Уайатт Эрп, Док Холлидэй нар болон зартай дээрэмчдийн хооронд ердөө 30-хан секунд үргэлжилсэн энэ тулаан Америкийн ковбойчуудын түүхийг мөнхөлсөн юм.
  • 1905 он – Норвеги улс тусгаар тогтнов: Швед-Норвегийн холбоо албан ёсоор татан буугдсанаар Норвеги улс бүрэн тусгаар тогтносон улс болж, Шведийн хаант улсаас тусгаарлав.
  • 1918 он – Стоунхенжийг ард түмэнд бэлэглэв: Британийн баронет Сесил Чубб дуудлага худалдаагаар 6,600 фунтээр худалдаж авсан түүхэн дурсгалт Стоунхенж (Stonehenge) цогцолборыг Британийн ард түмэнд албан ёсоор бэлэглэжээ.
  • 1955 он – Австри улс төвийг сахих байр сууриа зарлав: Австрийн парламент тус улсыг "Үүрд төвийг сахих" орон хэмээн тунхагласан Үндсэн хуулийг баталжээ. Энэ өдрийг өдгөө Австри улсын Үндэсний баярын өдөр болгон тэмдэглэдэг.
  • 1977 он – Цэцэг өвчнийг бүрэн устгав: Дэлхийн түүхэнд байгалийн замаар халдварласан хамгийн сүүлчийн цэцэг (smallpox) өвчний тохиолдол Сомали улсад бүртгэгджээ. ДЭМБ үүнээс хойш тус аюулт өвчнийг дэлхий даяар бүрэн устсанд тооцсон юм.
  • 1984 он – Сармагчны зүрхийг хүнд шилжүүлэн суулгав: Доктор Леонард Бэйли Лома Линдагийн их сургуулийн эмнэлгийн төвд "Фэй охин" (Baby Fae) гэгддэг дутуу төрсөн нярайд бабуин сармагчны зүрхийг шилжүүлэн суулгах анхны мэс заслыг хийжээ. Охин зүрхтэйгээ 21 хоног амьдарсан бөгөөд анагаах ухаанд том эргэлт болсон юм.
  • 1994 он – Израил, Иорданы энхийн гэрээ: Хоёр улсын удирдагчид 46 жил үргэлжилсэн дайсагнасан байдлыг эцэс болгож, түүхэн энхийн гэрээнд гарын үсэг зуржээ.
  • 2000 он – PlayStation 2 худалдаанд гаров: Сони (Sony) компани Хойд Америкийн зах зээлд өөрийн домогт "PlayStation 2" тоглоомын консолыг гаргасан бөгөөд энэ нь түүхэн дэх хамгийн их борлуулалттай консол болсон юм.
  • 2001 он – АНУ-ын "Эх оронч хууль" (USA PATRIOT Act): АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жорж В.Буш 9-р сарын 11-ний халдлагын дараа терроризмтой тэмцэх, тандалт судалгаа хийх тусгай эрх бүхий хуулийг баталсан нь хүний эрхийн маргаан дагуулж байв.  

Монголын түүхэнд

  • 1696 он – Галдан бошигтын ухралт: Зүүнгарын хаан Галдан бошигт Манжийн Энх-Амгалан хааны цэрэгтэй хийсэн Тэрэлжийн Зуунмодны тулаанд хүнд цохилт амссаны дараа Хэрлэн мөрний сав газраар ухран дутааж, Оросын талтай холбоо тогтоохоор элч илгээж байсан түүхэн тэмдэглэл бий.
  • 1921 он – Дотоодыг хамгаалах газрын суурь тавигдав: Ардын засгийн газрын шийдвэрээр Цэргийн яамны дэргэд "Дотоодыг хамгаалах газар"-ыг байгуулах тухай хэлэлцэж, улс орны дотоод аюулгүй байдлыг хангах албаны анхны зохион байгуулалтууд хийгдэж эхэлжээ.
  • 1954 он – Монгол-Хятадын төмөр замын хэлэлцээр: Улаанбаатар-Замын-Үүд-Эрээний чиглэлийн олон улсын төмөр замын холболтыг дуусгах, ачаа тээврийг эхлүүлэх тухай БНМАУ болон БНХАУ-ын хоорондох чухал техникийн хэлэлцээрүүд энэ өдрүүдэд хийгдэж байв.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 1759 он – Жорж Дантон: Францын их хувьсгалын гол удирдагчдын нэг, Сайн үйлсийн хорооны анхны дарга. (1794 онд цаазлагдсан.)
  • 1916 он – Франсуа Миттеран: Францын Ерөнхийлөгчөөр (1981-1995) ажилласан нөлөө бүхий зүүний үзэлт улс төрч. (1996 онд нас барсан.)
  • 1942 он – Боб Хоскинс: Английн нэрт жүжигчин. "Who Framed Roger Rabbit", "Mona Lisa" киноны дүрээрээ Оскарт нэр дэвшиж байв. (2014 онд нас барсан.)
  • 1946 он – Пат Сажак: АНУ-ын телевизийн түүхэн дэх хамгийн урт хугацаанд буюу 40 гаруй жил "Wheel of Fortune" (Азтай хүрд) шоуг хөтөлсөн алдарт хөтлөгч.
  • 1947 он – Хиллари Клинтон: АНУ-ын Тэргүүн хатагтай, Төрийн нарийн бичгийн дарга бөгөөд АНУ-ын түүхэнд анх удаа томоохон намаас Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн эмэгтэй.
  • 1956 он – Рита Вилсон: Америкийн жүжигчин, дуучин бөгөөд алдарт жүжигчин Том Хэнксийн эхнэр. "My Big Fat Greek Wedding" киноны продюсероор ажилласан.
  • 1965 он – Аарон Квок (Гүү Фучин): Хонконгийн алдарт дуучин, жүжигчин, Хонконгийн поп урлагийн "Дөрвөн тэнгэрийн ван"-гийн нэг.
  • 1967 он – Кит Урбан: Австралийн алдарт Грэммийн шагналт кантри дуучин, жүжигчин Николь Кидманы нөхөр.
  • 1973 он – Сет Макфарлейн: Америкийн алдарт зураач, найруулагч, комедиан. "Family Guy" хүүхэлдэйн кино болон "Ted" (Тед баавгай) киног бүтээгч гэдгээр нь дэлхий мэднэ.
  • 1978 он – СМ Панк (Филип Брукс): Америкийн алдартай мэргэжлийн бөх (WWE-ийн аварга) болон холимог тулаанч. 

Нас барсан алдартнууд

  • 899 он – Агуу Альфред: Викингүүдийн довтолгоог зогсоож, Английн хаант улсыг нэгтгэх суурийг тавьсан Уэссэксийн агуу хаан.
  • 1902 он – Элизабет Кэди Стэнтон: АНУ-ын эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөөх хөдөлгөөний анхдагч, түүхэн тэмцэгч.
  • 1909 он – Ито Хиробуми: Японы түүхэн дэх анхны Ерөнхий сайд. Тэрээр Манжуурын Харбин өртөөнд Солонгосын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч Ан Жун Гынд буудуулан нас баржээ.
  • 1979 он – Пак Чон Хи: Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч. Тус улсын эдийн засгийн үсрэнгүй хөгжлийг авчирсан ч дарангуйлагч байсан тэрээр өөрийн Төв тагнуулын газрын даргад буудуулан амь үрэгдсэн.
  • 2002 он – Ричард Харрис: Ирландын алдарт жүжигчин. "Харри Поттер" киноны эхний хоёр ангийн Албус Дамблдорын дүрээр орчин үеийн үзэгчдэд танигдсан.
  • 2019 он – Абу Бакр ал-Багдади: Олон улсын аймшигт террорист "Исламын улс" (ISIS) бүлэглэлийн толгойлогч. АНУ-ын тусгай хүчний ажиллагааны үеэр Сирид буландуулаад амиа золиослох хантааз дэлбэлж үхсэн.  

Тэмдэглэлт өдрүүд

  • Дэлхийн пастаны өдөр (World Pasta Day): Италийн алдарт паста хоолны соёл, түүний дэлхий даяарх түгээмэл байдлыг тэмдэглэх өдөр.  
  • Урсгал ухамсрын өдөр (Intersex Awareness Day): Хүний бэлгийн шинж чанарын олон төрөлт байдлын талаарх нийгмийн ойлголтыг нэмэгдүүлэх, хүний эрхийг хамгаалах олон улсын өдөр. 
  • Хулууны үндэсний өдөр (National Pumpkin Day - АНУ): Намрын улирал болон Хэллоуины баярын гол бэлгэдэл болсон хулуу жимсийг онцолдог баяр. 

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, HISTORY, TIMEANDDATE, NATIONA DAY CALENDAR