2026 оны зургадугаар сарын 18-нд Брюссель хотноо эхэлсэн Европын Холбооны удирдагчдын дээд хэмжээний уулзалтын хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад ЕХ-ны долоон жилийн төсвийн хуваарилалт болон Хятадын эдийн засгийн дарамттай тэмцэх зэрэг чухал сэдвүүд багтсан байсан ч оролцогчид уулзалтаа Украины асуудлаар эхлүүлэв.
Ялангуяа "Их долоо" (G7) -гийн уулзалтад оролцоод, Францаас хүрэлцэн ирсэн Украины Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский Европын удирдагчдад танилцуулах олон асуудалтай байжээ.
Парламентын сонгуульд ялагдсаны дараа Унгарын Ерөнхий сайдын албан тушаалаа Петер Мадярт шилжүүлсэн Виктор Орбан уулзалтад оролцоогүй тул Европын Зөвлөлийн хурлын танхим дахь уур амьсгал илүү бүтээлч байх төлөвтэй байсан аж.
Украины асуудлаарх хэлэлцүүлэг шөнө дөл хүртэл үргэлжилжээ
Зеленскийн оролцсон хуралдаан хоёр цаг орчим үргэлжилсэн боловч Европын удирдагчид Украины талаарх дээд хэмжээний уулзалтын дүгнэлтийн баримт бичгийн нарийн заалтуудыг тохиролцохоор бараг шөнө дунд хүртэл хэлэлцжээ.
Энэ удаад эцсийн баримт бичигт ЕХ-ны бүх 27 гишүүн улс гарын үсэг зурсан байна. Сүүлийн нэг жил хагасын хугацаанд Украины асуудлаарх дүгнэлтийг зөвхөн Унгар улс батлахаас татгалзаж ирсэн.
Украин хэлэлцээний бүх бүлгийг шуурхай нээхийг хүсэж байна
Европын Зөвлөлийн дарга Антониу Кошта болон Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Ляйен нарын хамт уулзалтад ирсэн Зеленский ЕХ-д нэгдэх үйл явц гол сэдэв байхыг онцолжээ.
Тэрбээр “Бид эхний хэлэлцээний бүлгийг нээж чадлаа. Үүнийг дэмжсэн бүх удирдагчдад талархаж байна. Өнөөдөр дараагийн таван бүлгийг нээх асуудлыг хэлэлцэнэ” хэмээн мэдэгдсэн байна.
Хэдийгээр сэтгүүлчдийг хуралдаанд оруулаагүй ч Европын удирдагчид болон ЕХ-ны албан тушаалтнууд Украины анхны хэлэлцээний бүлэг нээгдсэнийг онцлон тэмдэглэжээ. Энэ нь сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд Брюссель Украины ЕХ-ны гишүүнчлэлийн замд хийсэн хамгийн бодит алхамаар үнэлэгдэж буй аж.
Кошта “Энэ долоо хоног Украинд түүхэн ач холбогдолтой байлаа. Бид анхны хэлэлцээний бүлгийг албан ёсоор нээлээ. Энэ бол ЕХ-ны өргөжилт болон Украины бүрэн эрхт гишүүнчлэлийн зам дахь маш чухал алхам” гэж хэлжээ.
Фон дер Ляйен “Украин шаардлагатай шинэчлэлүүдийг тууштай хэрэгжүүлснийхээ үр дүнд энэ алхмыг хүртэх эрхтэй болсон” гэж онцлоод, ирэх зуны хугацаанд нэмэлт бүлгүүдийг нээх боломжтой гэсэн найдвар бийг дурдсан байна.
ЕХ тодорхой хугацаа амлахыг хүсэхгүй байна
Гэвч дараагийн таван бүлгийг долдугаар сард нээх асуудал бүрэн шийдэгдээгүй хэвээр байна. Deutsche Welle агентлагийн ярилцсан Европын нэгэн дипломатчийн мэдээлснээр, Франц болон Нидерланд зэрэг улсууд шаардлагатай техникийн болон улс төрийн хэлэлцээг амралтын улирал эхлэхээс өмнө бүрэн дуусгах боломжгүй гэж үзэж байгаа аж.
Иймээс дээд хэмжээний уулзалтын эцсийн дүгнэлтэд шинэ бүлгүүдийг хэзээ, хэдийг нээх талаар тодорхой хугацаа, тоо дурдагдаагүй байна.
Баримт бичигт “Европын Зөвлөл гавьяанд суурилсан зарчмын дагуу бусад бүлгүүдийг нээхийг хүлээж байна” гэжээ.
Москва руу дипломат сувгийг хэн нээх вэ?
Украины асуудлаарх хэлэлцүүлгийн өөр нэг чухал хэсэг нь цэргийн тусламж болон дайныг зогсоох дипломат хүчин чармайлтын тухай байжээ.
"Их долоо"-гийн уулзалтын үеэр дэлхийн эдийн засгийн хамгийн хүчирхэг долоон орны удирдагчид Украинд үзүүлэх дэмжлэгээ баталгаажуулж, ОХУ-д үзүүлэх дарамтыг нэмэгдүүлэхээ мэдэгдсэн. Европын удирдагчид энэ чиг хандлагыг үргэлжлүүлэхээр санал нэгдсэн байна.
Фон дер Ляйен “Нөхцөл байдал эргэлтийн цэгт хүрч байгаа мэт санагдаж байна. Украин хамгаалалтаа амжилттай барьж чадсаар байна” гэж мэдэгджээ. Мөн Гитанас Науседа Украины нисгэгчгүй онгоцуудын Москва руу хийсэн довтолгоо дайны явцыг эрс өөрчилсөн гэж үзэж буйгаа илэрхийлсэн байна.
Тэр “Оросын иргэд энэ дайныг зөвхөн телевизийн дэлгэцээр биш, өөрсдийн газар нутаг дээр мэдэрч эхлэх болно” гэжээ.
Уулзалтад оролцсон нэгэн дипломатчийн мэдээлснээр, Зеленскийтэй хийсэн хэлэлцээний дараа ЕХ-ны удирдагчид Москватай дипломат харилцаа тогтоох асуудлыг хэлэлцэж, энэ үүргийг хэн хүлээх талаар санал солилцсон аж.
Олонх нь Европын Зөвлөлийн дарга Антониу Коштаг энэ үүргийг гүйцэтгэх ёстой гэж үзсэн байна. Гэвч эцсийн баримт бичигт зөвхөн “ЕХ Оросын түрэмгийллийн дайныг зогсоох дипломат хүчин чармайлтыг дэмжиж, энэ үйл явцад оролцоогоо нэмэгдүүлэхэд бэлэн байна” гэж тусгажээ.
ОХУ-ын эсрэг салбарын хоригийг нэг жилээр сунгав
Уулзалтын хамгийн анхаарал татсан шийдвэрүүдийн нэг нь ОХУ-ын эсрэг хэрэгжүүлж буй салбарын хориг арга хэмжээг дахин 12 сараар сунгах улс төрийн шийдвэр байж.
Украин дахь дайны эхэн үеэс хойш эдгээр хоригийг зургаан сар тутам сунгаж ирсэн, Унгар болон Словак ийм зарчмыг дэмждэг байжээ. Харин Орбан засгийн эрхээс буусны дараа Европын Зөвлөл дэх хүчний харьцаа өөрчлөгдсөн байна.
Дээд хэмжээний уулзалтын дүгнэлтэд ЕХ ОХУ-д үзүүлэх эдийн засгийн дарамтыг улам нэмэгдүүлэх шийдвэртэй байгаагаа илэрхийлж, 21 дэх багц хориг арга хэмжээг яаралтай батлахыг уриалжээ.
Шинэ багцад Оросын банкны салбар, “сүүдрийн флот”, криптовалютын платформууд, эрчим хүчний салбарт чиглэсэн хязгаарлалтууд болон зарим хувь хүмүүсийн эсрэг хориг багтах төлөвтэй байгаа аж. Эдгээр хүмүүсийн дунд Патриарх Кирилл багтжээ.
ЕХ өмнө нь ч Кириллийг хоригийн жагсаалтад оруулахыг оролдож байсан боловч Унгар үргэлж эсэргүүцдэг байв. Энэ удаа Болгар улс түүний нэрийг жагсаалтаас хасах хүсэлт гаргасан байна.
Румен Радев Украин ЕХ-д элсэх хэлэлцээг дэмжиж буйгаа мэдэгдсэн ч шашны удирдагчийн эсрэг хориг тавих нь улс төр, шашныг хольж хутгаж буй хэрэг гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
“Украин эрх чөлөөнийхөө төлөө хамгийн өндөр үнэ төлсөн”
Уулзалтын үеэр Зеленский Украин яагаад ЕХ-ны гишүүнчлэлийн үйл явцыг хурдасгах эрхтэй болохыг тайлбарлахыг оролдсон байна.
Тэрбээр “Украин эрх чөлөөтэй, тусгаар тогтносон, Европын нэг хэсэг байх эрхийнхээ төлөө Европын бусад аль ч улсаас илүү өндөр үнэ төлснийг бүү мартаарай” гэж хэлжээ.
Мөн тэрбээр "Европын ирээдүй өнөөдөр Украины дайны талбарт шийдэгдэж буй. Энэ нь өнөөгийн нөхцөл байдлын онцлог" гэж онцолсон байна.
Гэвч Украины Ерөнхийлөгч энэ удаад Европын удирдагчдыг гишүүнчлэлийн үйл явцыг эрчимжүүлэх шаардлагатай гэдэгт бүрэн итгүүлж чадсан эсэх нь тодорхойгүй хэвээр үлджээ. Үүнд зөвхөн Орбаны тавьдаг байсан хориг саад болж байгаа хэрэг биш бололтой.
Эх сурвалж: DW
