Григорийн тооллын жилийн 280 дахь өдөр. Он дуусахад 81 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 1571 он — Османы эзэнт гүрэн болон Ариун холбооны флотуудын хооронд Лепантогийн тулалдаан болсон. Ариун холбооны ялалт нь Османы тэнгисийн цэргийн хүчний Европ дахь ноёрхлыг хязгаарласан түүхэн үйл явдлуудын нэг болжээ.

  • 1777 он — Америкийн тусгаар тогтнолын дайны үеэр Бемис-Хайтсын тулалдаан буюу Саратогагийн хоёр дахь тулалдаан болж, Америкийн эх газрын цэрэг Британийн хүчийг ухраажээ. Энэ ялалт нь Саратогагийн кампанит ажлын шийдвэрлэх мөчүүдийн нэг болсон бөгөөд удалгүй Франц Америкийн талд илүү идэвхтэй дэмжлэг үзүүлэхэд хүргэсэн байна. 

  • 1879 он — Герман, Австри-Унгар улс Хоёр талт холбоо (Dual Alliance)-г байгуулсан. Энэхүү гэрээ нь Европын их гүрнүүдийн эвслийн систем бүрэлдэхэд чухал нөлөө үзүүлжээ.

  • 1919 он — Нидерландын KLM агаарын тээврийн компани байгуулагдав. KLM нь өнөөг хүртэл анхны нэрээрээ үйл ажиллагаагаа явуулж буй дэлхийн хамгийн эртний агаарын тээврийн компаниудын нэг юм.

  • 1949 он — Германы Ардчилсан Бүгд Найрамдах Улс (Зүүн Герман) албан ёсоор байгуулагдав. Зөвлөлтийн эзэлсэн бүсэд байгуулагдсан энэ улс 1990 онд Германы нэгдлээр оршин тогтнохоо больсон байна. 

  • 1950 он — НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей Солонгосыг нэгтгэхтэй холбоотой 376(V) тогтоолыг баталж, НҮБ-ын хүчнийг 38-р өргөргийг даван хойшлох боломжийг олгожээ. Мөн энэ өдөр Энэтхэгт Тереза эхийн байгуулсан Missionaries of Charity шашны байгууллага Пап XII Пиусаас албан ёсны зөвшөөрөл авчээ. 

  • 1959 он — ЗХУ-ын Луна-3 сансрын аппарат Сарны дэлхийгээс харагддаггүй талын анхны гэрэл зургуудыг авчээ. Аппарат нийт 29 орчим зураг авч, хүн төрөлхтөн Сарны алс талыг анх удаа харсан юм. 

  • 1963 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жон Кеннеди Цөмийн туршилтыг хэсэгчлэн хориглох тухай гэрээг соёрхон баталжээ.

  • 1991 он — Хорватын тусгаар тогтнолын дайны үеэр Загреб дахь Бански двори-г бөмбөгдөх ажиллагаа болсон. Тухайн үед Хорватын ерөнхийлөгч Франьо Тужман барилга дотор байсан ч амьд үлджээ.

  • 1996 он — Fox News Channel анхны нэвтрүүлгээ цацаж эхлэв. Тус суваг нь 24 цагийн мэдээллийн телевизийн сүлжээ болон байгуулагдсан байна. 

  • 2001 он — АНУ тэргүүтэй эвслийн хүчнүүд Афганистанд агаарын цохилт эхлүүлж, Талибан болон Аль-Каидагийн бай руу довтлов. Энэ нь 2001 оны 9-р сарын 11-ний халдлагын дараах Афганистан дахь АНУ-ын цэргийн ажиллагааны эхлэл болсон юм. 

  • 2023 он — Хамас Израиль руу гэнэтийн өргөн хэмжээний халдлага үйлдсэнээр Израиль–Хамасын дайн болон бүс нутгийн томоохон мөргөлдөөний шинэ үе эхэлсэн. Тус өдөр Израильд олон зуун хүн амиа алдаж, олон хүн барьцаалагдсан бөгөөд дараагийн өдрүүдэд Израиль Газын зурваст өргөн хэмжээний цэргийн ажиллагаа эхлүүлсэн.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 1728 он — Цезарь Родни — Америкийн улс төрч, Тусгаар тогтнолын тунхаглалд гарын үсэг зурсан хүмүүсийн нэг.

  • 1885 он — Нильс Бор — Данийн физикч, квант физикийн суурь хөгжүүлэгчдийн нэг, 1922 оны Физикийн Нобелийн шагналтан.

  • 1897 он — Элайжа Мухаммад — Америкийн шашны удирдагч, Nation of Islam байгууллагын гол удирдагч.

  • 1917 он — Жун Эллисон — Америкийн жүжигчин, дуучин.

  • 1931 он — Десмонд Туту — Өмнөд Африкийн Англикан хамба, апартеидын эсрэг тайван тэмцлийн нэрт удирдагч, 1984 оны Нобелийн энх тайвны шагналтан.

  • 1942 он — Жой Бихар — Америкийн телевизийн хөтлөгч, жүжигчин, инээдмийн жүжигчин.

  • 1943 он — Оливер Норт — Америкийн цэргийн албан хаагч, Иран-Контрагийн дуулиантай холбоотойгоор олонд танигдсан улс төрийн зүтгэлтэн.

  • 1951 он — Жон Мелленкамп — Америкийн рок дуучин, ая зохиогч, гитарчин.

  • 1952 он — Владимир Путин — Оросын улс төрч, ОХУ-ын ерөнхийлөгч.

  • 1953 он — Тико Торрес — Bon Jovi хамтлагийн бөмбөрчин.

  • 1955 он — Ёо-Ёо Ма — дэлхийн алдарт виолончель хөгжимчин, олон улсын нэр хүндтэй хөгжмийн уран бүтээлч.

  • 1957 он — Жейн Торвилл — Их Британийн уран гулгалтын тамирчин, олимпын аварга.

  • 1959 он — Саймон Коуэлл — Английн телевизийн продюсер, хөгжмийн продюсер, American Idol, The X Factor, Britain's Got Talent зэрэг шоугаар алдартай.

  • 1961 он — Том Перес — Америкийн улс төрч, төрийн албан тушаалтан.

  • 1967 он — Тони Брэкстон — Америкийн R&B дуучин, ая зохиогч, жүжигчин, олон удаагийн Grammy-ийн шагналтан.

  • 1968 он — Том Йорк — Radiohead хамтлагийн дуучин, хөгжимчин, ая зохиогч.

  • 1976 он — Тейлор Хикс — Америкийн дуучин, American Idol-ын 5-р улирлын ялагч.

  • 1979 он — Аарон Эшмор — Канадын жүжигчин, Smallville, Killjoys зэрэг бүтээлээрээ танигдсан.

  • 1986 он — Холланд Роден — Америкийн жүжигчин, Teen Wolf цувралын Лидия Мартин дүрээрээ алдартай.

  • 1996 он — Льюис Капалди — Шотландын дуучин, ая зохиогч.

Нас барагсад

  • 1792 он — Жорж Мэйсон — Америкийн улс төрч, Виржиниагийн эрхийн тунхаглалын зохиогчдын нэг.

  • 1849 он — Эдгар Аллан По — Америкийн нэрт зохиолч, яруу найрагч, богино өгүүллэгийн болон детектив зохиолын хөгжилд асар их нөлөө үзүүлсэн уран бүтээлч.

  • 1919 он — Альфред Дикин — Австралийн улс төрч, Австралийн хоёр дахь Ерөнхий сайд.

  • 1944 он — Хельмут Лент — Германы Люфтваффегийн нисгэгч, Дэлхийн II дайны үеийн нэртэй сөнөөгч онгоцны нисгэгч.

  • 1983 он — Жорж О. Абелл — Америкийн одон орон судлаач, шинжлэх ухааныг олон нийтэд түгээн дэлгэрүүлэгч.

  • 1994 он — Нильс Кай Ерне — Данийн-Британийн эмч, дархлаа судлаач, 1984 оны Физиологи, анагаах ухааны Нобелийн шагналтан.

  • 2001 он — Херблок (Herblock) — Америкийн улс төрийн шог зураач, нийтлэлч.

  • 2004 он — Мики Мацубара — Японы дуучин, ая зохиогч, хөгжмийн зохиолч.

  • 2005 он — Чарльз Рокет — Америкийн жүжигчин, инээдмийн жүжигчин.

  • 2006 он — Анна Политковская — Оросын сэтгүүлч, хүний эрхийн идэвхтэн. Тэрээр Чечений дайны талаар хийсэн сурвалжилгаараа олон улсад танигдсан бөгөөд 2006 оны 10-р сарын 7-нд Москвад алагдсан.

  • 2009 он — Ирвинг Пенн — Америкийн нэрт гэрэл зурагчин, загварын болон хөрөг зургийн урлагийн томоохон төлөөлөгч.

  • 2011 он — Рамиз Алия — Албанийн улс төрч, Албанийн анхны ерөнхийлөгч.

  • 2012 он — Мервин Даймали — Америкийн улс төрч, Калифорни мужийн дэд захирагч асан.

  • 2013 он — Патрис Шеро — Францын кино, театрын найруулагч, жүжигчин.

  • 2014 он — Зигфрид Ленц — Германы нэрт зохиолч, жүжгийн зохиолч.

  • 2018 он — Монсеррат Кабалье — Испанийн дэлхийн алдарт сопрано дуучин.

  • 2020 он — Марио Молина — Мексикийн химич, озоны давхаргын цооролтой холбоотой судалгаагаараа 1995 оны Химийн Нобелийн шагнал хүртсэн эрдэмтэн.

  • 2024 он — Сисси Хьюстон — Америкийн алдарт gospel, soul дуучин, Уитни Хьюстоны ээж, хоёр удаагийн Grammy-ийн шагналтан. Тэр 91 насандаа таалал төгссөн.

  • 2025 он — Халид Бешлич — Боснийн алдарт ардын дуучин, Балканы хөгжмийн нэрт уран бүтээлч. Түүнийг нас барсны дараа Сараево хотод олон арван мянган хүн эмгэнэл илэрхийлэн цугласан байна. 

Тэмдэглэлт баярууд

  • 🌍 Дэлхийн хөвөнгийн өдөр (World Cotton Day) — НҮБ-аас жил бүрийн 10-р сарын 7-нд тэмдэглэхээр тогтоосон олон улсын өдөр. Хөвөнгийн үйлдвэрлэл, боловсруулалт, худалдаа, хэрэглээний эдийн засгийн ач холбогдол болон хөвөнгийн салбарт амьдралаа залгуулдаг олон сая хүний хөдөлмөрт анхаарал хандуулах зорилготой. 

  • 🌌 Дэлхийн сансрын долоо хоног (World Space Week) — 10-р сарын 4–10-нд үргэлжилдэг. 10-р сарын 7 нь энэ олон улсын долоо хоногийн дотор багтана. 

  • 🇭🇳 БНХАУ-ын Үндэсний баярын амралтын өдөр — 10-р сарын 1-ний Үндэсний баярын “Golden Week”-ийн хүрээнд 10-р сарын 7 нь 2026 онд амралтын өдөрт багтдаг.

  • ☕ Frappé Day — Албан бус, хөгжилтэй тэмдэглэлт өдөр бөгөөд мөстэй кофе болох frappé-г онцлон тэмдэглэдэг.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, HISTORY, TIMEANDDATE, UNESCO, UN, AP