Григорийн тооллын жилийн 270 дахь өдөр. Он дуусахад 95 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

• 1066 он — Английн хаан ширээг эзлэхээр Нормандын гүн Уильям болон түүний арми Францын Соммын голын адаг орчмоос далайд гарчээ. Энэ үйл явдал хожмын Норманы байлдан дагуулалтын эхлэл болсон байна.
• 1529 он — Османы султан I Сүлейман Венийн хотыг довтолсноор Венийн анхны бүслэлт эхэлжээ.
• 1777 он — Америкийн тусгаар тогтнолын дайны үеэр Британийн цэргүүд Филадельфийг эзлэхэд Тивийн хоёрдугаар конгресс хотыг орхин нүүж, Пенсильванийн Ланкастер хотыг АНУ-ын нийслэлээр ердөө нэг өдрийн хугацаанд ашиглажээ.
• 1779 он — Америкийн дипломатч Жон Адамс Их Британитай энхийн гэрээ байгуулах нөхцөлийг хэлэлцэхээр томилогджээ.
• 1822 он — Францын эрдэмтэн Жан-Франсуа Шампольон Розеттын чулууны бичээсийг тайлж чадсанаа зарлажээ. Энэхүү нээлт нь эртний Египетийн иероглиф бичгийг ойлгох боломжийг нээж, Египет судлалын хөгжилд чухал хувь нэмэр оруулсан байна.
• 1825 он — Английн Стоктон–Дарлингтоны төмөр зам албан ёсоор нээгдэж, уурын зүтгүүрээр зорчигч болон ачаа тээвэрлэсэн байна. Энэ нь нийтийн зориулалттай уурын төмөр замын хөгжлийн эхлэлийг тавьсан үйл явдлын нэг болжээ.
• 1854 он — АНУ-ын SS Arctic хөлөг Хойд Атлантын далайд SS Vesta хөлөгтэй мөргөлдөж, улмаар живжээ. Ослын улмаас 300 гаруй хүн амиа алдсан байна.
• 1908 он — Детройт хот дахь Фордын үйлдвэрт Model T автомашины анхны үйлдвэрлэлийн загварыг бүтээжээ. Хожим энэ загвар нь автомашиныг олноор үйлдвэрлэх шинэ эрин үеийг эхлүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
• 1939 он — Дэлхийн II дайны үеэр Польшийн нийслэл Варшав Германы болон Зөвлөлтийн цэргийн довтолгооны дараа бууж өгчээ.
• 1940 он — Дэлхийн II дайны үеэр Герман, Итали, Япон улс Гурван талт гэрээ (Tripartite Pact)-нд гарын үсэг зурж, тэнхлэгийн гүрнүүдийн цэрэг-улс төрийн холбоог албан ёсоор бэхжүүлжээ.
• 1954 он — Телевизийн хөтлөгч Стив Аллены “Tonight” нэвтрүүлэг NBC телевизээр үндэсний хэмжээнд цацагдаж эхэлжээ. Энэ нь хожмын The Tonight Show-ийн эхлэл болсон юм.
• 1964 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жон Кеннедийн амь насыг хөнөөсөн хэргийг мөрдөн шалгасан Уоррены комиссын тайлан олон нийтэд танилцуулагджээ.
• 1979 он — АНУ-ын Конгресс Боловсролын яамыг тусдаа холбооны байгууллага болгон байгуулах тухай шийдвэрийг эцэслэн баталжээ.
• 1996 он — Талибан хөдөлгөөний хүчнүүд Афганистаны нийслэл Кабулыг эзлэн авч, тус улсад Исламын Эмират улс байгуулснаа зарлажээ. Тухайн үед Ерөнхийлөгч Бурхануддин Раббанигийн засгийн газар унасан байна.
• 1998 он — Google компани энэ өдрийг өөрийн үүсгэн байгуулагдсан өдөр хэмээн тэмдэглэж эхэлжээ. Ларри Пейж, Сергей Брин нарын боловсруулсан хайлтын систем нь хожим дэлхийн хамгийн өргөн хэрэглэгддэг интернетийн үйлчилгээний нэг болсон юм.
• 2007 он — NASA-гийн Dawn сансрын аппарат Канавералын хошуунаас хөөрч, астероидын бүсийн Веста болон Церераг судлах зорилготой шинжлэх ухааны аяллаа эхлүүлжээ.
• 2013 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обама, Ираны Ерөнхийлөгч Хасан Рухани нар утсаар ярилцжээ. Энэ нь 1979 оны Ираны хувьсгалаас хойш хоёр улсын төрийн тэргүүн нарын хооронд болсон анхны шууд харилцаа байв.

Мэндэлсэн алдартнууд

• 1722 он — Самуэл Адамс (Samuel Adams) — Америкийн хувьсгалын үеийн улс төрч, АНУ-ыг үндэслэгчдийн нэг, Массачусетс мужийн дөрөв дэх захирагч.
• 1783 он — Петер Йозеф фон Корнелиус (Peter Joseph von Cornelius) — Германы нэрт зураач, Назарен урлагийн хөдөлгөөний төлөөлөгч.
• 1805 он — Жорж Мюллер (George Müller) — Прусст төрсөн Христийн шашны номлогч, өнчин хүүхдүүдэд зориулсан асрамжийн байгууллага байгуулснаараа алдартай.
• 1827 он — Хайрам Ревелс (Hiram R. Revels) — АНУ-ын Сенатын анхны хар арьст гишүүнээр сонгогдсон улс төрч, шашны зүтгэлтэн.
• 1840 он — Томас Наст (Thomas Nast) — Германд төрсөн Америкийн нэрт шог зураач, улс төрийн карикатурын хөгжлийн томоохон төлөөлөгч. Тайлбар: Наст өөрөө есдүгээр сарын 27-нд төрсөн гэж үздэг байсан ч төрсний гэрчилгээнд есдүгээр сарын 26 гэж бүртгэгдсэн байдаг.
• 1922 он — Артур Пенн (Arthur Penn) — Америкийн нэрт кино найруулагч, Bonnie and Clyde, The Miracle Worker зэрэг бүтээлээрээ алдартай.
• 1934 он — Уилфорд Бримли (Wilford Brimley) — Америкийн жүжигчин, телевизийн уран бүтээлч.
• 1947 он — Мит Лоуф (Meat Loaf) — Америкийн рок дуучин, жүжигчин. Bat Out of Hell цомог болон “I'd Do Anything for Love” зэрэг бүтээлээрээ алдартай.
• 1972 он — Гвинет Пэлтроу (Gwyneth Paltrow) — Америкийн жүжигчин, “Оскар”-ын шагналт уран бүтээлч. Shakespeare in Love, Iron Man зэрэг киногоороо алдартай.
• 1982 он — Лил Уэйн (Lil Wayne) — Америкийн рэп дуучин, хөгжмийн зохиолч, продюсер.
• 1984 он — Аврил Лавин (Avril Lavigne) — Канадын дуучин, дуу зохиогч, жүжигчин. “Complicated”, “Sk8er Boi”, “Girlfriend” зэрэг дуугаараа дэлхийд танигдсан.

Нас барагсад

• 1833 он — Рам Мохан Рой (Ram Mohan Roy) — Энэтхэгийн шашин, нийгмийн шинэчлэгч, сэтгэгч.
• 1917 он — Эдгар Дега (Edgar Degas) — Францын нэрт зураач, барималч. Балетчин бүсгүйчүүдийг дүрсэлсэн бүтээлүүдээрээ алдартай.
• 1919 он — Аделина Патти (Adelina Patti) — Итали-Америкийн нэрт дуурийн дуучин.
• 1944 он — Эйми Семпл Макферсон (Aimee Semple McPherson) — Канад-Америкийн шашны номлогч, Foursquare Gospel сүмийг үндэслэгч.
• 1956 он — Бэйб Дидриксон Захариас (Babe Didrikson Zaharias) — Америкийн алдарт тамирчин, хөнгөн атлетик, сагсан бөмбөг, гольфын спортоор амжилт гаргасан.
• 1965 он — Клара Боу (Clara Bow) — Америкийн жүжигчин, дуугүй киноны эрин үеийн алдарт од.
• 1993 он — Жеймс “Жимми” Дулиттл (Jimmy Doolittle) — Америкийн цэргийн нисгэгч, Дэлхийн II дайны үеийн алдарт “Doolittle Raid”-ийг удирдсан генерал.
• 2003 он — Дональд О’Коннор (Donald O'Connor) — Америкийн жүжигчин, дуучин, бүжигчин. Singin' in the Rain киногоороо алдартай.
• 2009 он — Уильям Сафайр (William Safire) — Америкийн нэрт сэтгүүлч, нийтлэлч, хэл шинжлэлийн чиглэлээр бичдэг зохиолч.
• 2012 он — Херберт Лом (Herbert Lom) — Чех гаралтай Их Британийн жүжигчин, The Pink Panther цувралын комиссар Дрейфусын дүрээрээ алдартай.
• 2017 он — Хью Хефнер (Hugh Hefner) — Америкийн хэвлэн нийтлэгч, Playboy сэтгүүлийг үүсгэн байгуулагч.
• 2018 он — Марти Балин (Marty Balin) — Америкийн рок дуучин, Jefferson Airplane хамтлагийг үүсгэн байгуулагчдын нэг.
• 2023 он — Майкл Гэмбон (Michael Gambon) — Ирланд-Британийн нэрт жүжигчин, Harry Potter киноны профессор Альбус Дамблдорын дүрээр дэлхий даяар танигдсан.
• 2024 он — Мэгги Смит (Maggie Smith) — Их Британийн нэрт жүжигчин, “Оскар”-ын хоёр удаагийн шагналт уран бүтээлч. Harry Potter киноны Минерва Макгонагаллын дүрээр шинэ үеийн үзэгчдэд танигдсан.
• 2025 он — Расселл М. Нелсон (Russell M. Nelson) — Америкийн шашны зүтгэлтэн, Есүс Христийн Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн Сүмийн ерөнхийлөгч асан.

Тэмдэглэлт баярууд

• 🌍 Дэлхийн аялал жуулчлалын өдөр — Жил бүрийн есдүгээр сарын 27-нд тэмдэглэдэг олон улсын өдөр. Аялал жуулчлалын салбарын эдийн засаг, нийгэм, соёлын ач холбогдол болон улс орнууд, ард иргэдийн хоорондын харилцан ойлголцлыг онцлон тэмдэглэх зорилготой.
• 🇹🇲 Туркменистан — Тусгаар тогтнолын өдөр — Туркменистан улс есдүгээр сарын 27-нд Тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэдэг. Тус улс 1991 онд ЗХУ-аас тусгаар тогтносон бөгөөд 2026 онд тусгаар тогтнолын 35 жилийн ой тохиож байна.
• 🇧🇪 Бельги — Францын хамтын нийгэмлэгийн өдөр — Бельгийн Франц хэлтэн бүс нутагт жил бүр есдүгээр сарын 27-нд тэмдэглэдэг бүс нутгийн баяр.
• 🌊 Дэлхийн гол мөрний өдөр — Есдүгээр сарын дөрөв дэх ням гарагт тэмдэглэдэг. 2026 онд энэ өдөр тохиож байна. Гол мөрний экологийн болон нийгэм, эдийн засгийн ач холбогдлыг таниулах, хамгаалах үйлсэд олон нийтийн анхаарлыг хандуулах зорилготой.
• 🤟 Олон улсын сонсголгүй хүмүүсийн долоо хоногийн сүүлийн өдөр — 2026 оны Олон улсын сонсголгүй хүмүүсийн долоо хоног есдүгээр сарын 21–27-нд “Сонсголгүй хүмүүсийн хүний эрхийг тунхаглая” уриан дор болж байна. Есдүгээр сарын 27-ны өдрийн гол сэдэв нь Дэлхийн сонсголгүй хүмүүсийн холбоо байгуулагдсаны 75 жилийн ойтой холбоотойгоор хүний эрхийг онцолжээ.
• 🇺🇸 АНУ — Алтан одонт эхчүүдийн өдөр (Gold Star Mother's Day) — Цэргийн алба хааж байхдаа амь үрэгдсэн хүү, охидынхоо дурсгалыг хүндэтгэдэг өдөр. 2026 онд есдүгээр сарын 27-нд буюу есдүгээр сарын сүүлийн ням гарагт тохиож байна.
• 🇪🇹 Этиоп — Мескэл — Христийн шашны уламжлал дахь “Жинхэнэ загалмай”-г олсон тухай уламжлалыг дурсдаг баяр бөгөөд 2026 онд есдүгээр сарын 27-нд тохиож байна.
• ✝️ Христийн шашны уламжлалд — Винсент де Пол, Космас ба Дамиан зэрэг шашны түүхэн хүмүүсийн дурсгалын өдрийг энэ өдөр тэмдэглэдэг уламжлал бий.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, HISTORY, TIMEANDDATE, UNESCO, UN