Григорийн тооллын жилийн 267 дахь өдөр юм. 2026 он өндөр жил биш тул он дуусахад 98 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 1780 он — Британийн хошууч Жон Андре тагнуул хийсэн хэргээр баривчлагдсан нь АНУ-ын Тусгаар тогтнолын дайны үеийн Вест-Пойнтыг Британид шилжүүлэх төлөвлөгөөг илрүүлэхэд хүргэжээ. Төлөвлөгөөтэй холбоотой байсан генерал Бенедикт Арнольд баривчлагдахаасаа өмнө Британийн тал руу зугтсан байна.
  • 1789 он — АНУ-ын Конгресс Шүүхийн тухай хууль (Judiciary Act of 1789)-ийг баталж, холбооны шүүхийн тогтолцоо болон Дээд шүүхийн бүтцийг бий болгожээ.
  • 1841 он — Брунейн султан Саравакийг Жеймс Брукэд шилжүүлснээр хожим Брукийн хаант улс гэж нэрлэгдэх захиргааны эхлэл тавигджээ.
  • 1869 он — АНУ-д алтны зах зээлтэй холбоотой “Black Friday” хэмээн нэрлэгдсэн санхүүгийн хямрал болов. Алтны үнийг хөөрөгдөх оролдлогын дараа Засгийн газар их хэмжээний алт худалдаалж, үнэ огцом унажээ.
  • 1906 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Теодор Рузвельт Вайоминг мужийн Devils Tower-ийг тус улсын анхны үндэсний дурсгалт газар (national monument) хэмээн зарлажээ.
  • 1914 он — Дэлхийн I дайны үеэр одоогийн Польшийн нутагт орших Пшемысль цайзын бүслэлт эхэлжээ.
  • 1938 он — Америкийн теннисчин Дон Бадж АНУ-ын нээлттэй тэмцээнд түрүүлж, тухайн үед “Их дуулга” хэмээн нэрлэгдэж байсан дөрвөн том тэмцээнийг нэг жилд дараалан түрүүлсэн анхны эрэгтэй тоглогч болсон байна.
  • 1944 он — Дэлхийн II дайны үеийн Market Garden ажиллагааны хүрээнд Нидерландын Арнем орчимд холбоотны цэргүүд ихээхэн хохирол амсаж, ажиллагаа бүтэлгүйтсэний дараа ухарч эхэлжээ.
  • 1948 он — Японы инженер, зохион бүтээгч Соичиро Хонда Хамамацу хотод Honda Motor Company-ийг албан ёсоор байгуулжээ.
  • 1957 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дуайт Эйзенхауэр Арканзас мужийн Литл-Рок хотын Central High School-д сурагчдын арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхалгүйгээр суралцах эрхийг хэрэгжүүлэх зорилгоор холбооны 101 дүгээр десантын дивизийн цэргүүдийг илгээжээ.
  • 1960 он — АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн USS Enterprise хөлөг онгоцыг хөөргөсөн нь дэлхийн анхны цөмийн хөдөлгүүртэй нисэх онгоц тээгч хөлөг болсон байна.
  • 1968 он — АНУ-ын CBS телевизийн “60 Minutes” мэдээллийн хөтөлбөр анхны дугаараа цацжээ.
  • 1973 он — Африкийн Гвиней-Бисау улс Португалийн колоничлолоос тусгаар тогтнолоо нэг талын журмаар зарлажээ. Тусгаар тогтнолыг Португал 1974 онд хүлээн зөвшөөрсөн байна.
  • 1979 он — CompuServe хэрэглэгчдэд зориулсан анхны өргөн хүрээний онлайн үйлчилгээний нэгийг ажиллуулж эхэлжээ.
  • 1991 он — Америкийн нэрт зохиолч, зураач Доктор Сьюсс (Theodor Seuss Geisel) 87 насандаа нас баржээ. Тэрээр The Cat in the Hat, Green Eggs and Ham зэрэг хүүхдийн алдартай бүтээлүүдээрээ дэлхийд танигдсан юм.
  • 1996 он — НҮБ-ын хүрээнд Цөмийн туршилтыг бүрэн хориглох тухай гэрээ (CTBT)-г 71 улс гарын үсэг зурж дэмжжээ.
  • 2005 он — Рита хар салхи АНУ-ын Луизиана, Техас мужийн зарим хэсэгт хүчтэй нөлөөлж, их хэмжээний хохирол учруулжээ.
  • 2023 он — NASA-гийн OSIRIS-REx хөлгийн капсул астероид Бенну-гийн хөрсний дээжийг авч Дэлхийд амжилттай газарджээ.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 1755 он — Жон Маршалл (John Marshall) — Америкийн хуульч, АНУ-ын Дээд шүүхийн дөрөв дэх Ерөнхий шүүгч.

  • 1714 он — Алаунпая (Alaungpaya) — Бирмийн Конбаунг улсын үндэслэгч хаан.
  • 1870 он — Жорж Клод (Georges Claude) — Францын химич, инженер, неон гэрлийн технологийг хөгжүүлэгч.
  • 1896 он — Фрэнсис Скотт Фицжеральд (F. Scott Fitzgerald) — Америкийн нэрт зохиолч, The Great Gatsby романы зохиогч.
  • 1905 он — Северо Очоа (Severo Ochoa) — Испани-Америкийн биохимич, 1959 оны Нобелийн физиологи, анагаах ухааны шагналт.
  • 1930 он — Жон Янг (John Young) — Америкийн сансрын нисгэгч, Саран дээр алхсан хүмүүсийн нэг.
  • 1936 он — Жим Хенсон (Jim Henson) — The Muppets хүүхэлдэйн дүрүүдийг бүтээгч, Америкийн жүжигчин, найруулагч, продюсер.
  • 1941 он — Линда Маккартни (Linda McCartney) — Америкийн гэрэл зурагчин, дуучин, идэвхтэн, “Wings” хамтлагийн гишүүн.
  • 1942 он — Гэрри Марсден (Gerry Marsden) — Английн дуучин, “Gerry and the Pacemakers” хамтлагийн ахлагч.
  • 1946 он — Жо Грин (Joe Greene) — Америкийн мэргэжлийн хөлбөмбөгчин.
  • 1948 он — Фил Хартман (Phil Hartman) — Канад-Америкийн жүжигчин, инээдмийн жүжигчин.
  • 1958 он — Кевин Сорбо (Kevin Sorbo) — Америкийн жүжигчин, Hercules: The Legendary Journeys цувралын гол дүрээрээ алдартай.
  • 1962 он — Ниа Вардалос (Nia Vardalos) — Канад-Америкийн жүжигчин, зохиолч, My Big Fat Greek Wedding киногоороо алдартай.
  • 1969 он — Меган Уорд (Megan Ward) — Америкийн жүжигчин.
  • 1971 он — Питер Салисбери (Peter Salisbury) — Английн бөмбөрчин, The Verve хамтлагийн гишүүн.
  • 1972 он — Кейт Флитвүүд (Kate Fleetwood) — Английн жүжигчин.
  • 1981 он — Райан Бриско (Ryan Briscoe) — Австралийн уралдааны автомашины жолооч.

Нас барагсад

  • 1180 он — Мануэль I Комненос — Византийн эзэн хаан.
  • 1435 он — Изабо Баварын — Францын хатан.
  • 1621 он — Ян Карол Ходкевич — Польш-Литвийн цэргийн жанжин.
  • 1834 он — Педру I — Бразилийн анхны эзэн хаан, Португалийн хаан Педру IV.
  • 1904 он — Нильс Рюберг Финсен — Фарерын арлын гаралтай Данийн эмч, Нобелийн шагналтан.
  • 1939 он — Карл Лэммле — Герман гаралтай Америкийн кино продюсер, Universal Pictures-ийг үндэслэгч.
  • 1945 он — Ханс Гейгер — Германы физикч, Гейгерийн тоолуурыг хамтран зохион бүтээгч.
  • 1982 он — Сара Черчилль — Английн жүжигчин, Уинстон Черчиллийн охин.
  • 1991 он — Доктор Сьюсс (Theodor Seuss Geisel) — Америкийн зохиолч, хүүхдийн номын зохиолч, зураач.
  • 1994 он — Барри Бишоп — Америкийн уулчин, гэрэл зурагчин, эрдэмтэн.
  • 1996 он — Зеки Мүрэн (Zeki Müren) — Туркийн нэрт дуучин, хөгжмийн зохиолч.
  • 1998 он — Жефф Мосс (Jeff Moss) — Америкийн хөгжмийн зохиолч, зохиолч, Sesame Street цувралын уран бүтээлч.
  • 2002 он — Майк Уэбстер (Mike Webster) — Америкийн мэргэжлийн хөлбөмбөгчин.
  • 2022 он — Фароа Сандерс (Pharoah Sanders) — Америкийн жазз саксофонч, хөгжмийн зохиолч.

Тэмдэглэлт баярууд

  • 🇬🇳 Гвиней-Бисаугийн Тусгаар тогтнолын өдөр — 1973 оны 9-р сарын 24-нд Португалийн колоничлолоос тусгаар тогтнолоо зарласныг тэмдэглэдэг.
  • 🇰🇭 Камбожийн Үндсэн хуулийн өдөр — Үндсэн хууль батлагдсан өдрийг тэмдэглэдэг үндэсний баяр.
  • 🇵🇪 Перу — Зэвсэгт хүчний өдөр (Armed Forces Day) — Перу улсад жил бүр 9-р сарын 24-нд тэмдэглэдэг.
  • 🇿🇦 Өмнөд Африк — Өв соёлын өдөр (Heritage Day) — Тус улсын олон янзын соёл, өв уламжлалыг тэмдэглэдэг үндэсний өдөр.
  • 🇹🇹 Тринидад ба Тобаго — Бүгд Найрамдах Улсын өдөр — Тус улс бүгд найрамдах засаглалд шилжсэнийг тэмдэглэдэг өдөр.
  • 🇳🇨 Шинэ Каледони — Шинэ Каледонийн өдөр — 1853 оны 9-р сарын 24-нд Францын мэдэлд орсонтой холбоотой түүхэн өдрийг тэмдэглэдэг.
  • 🌍 Дэлхийн Болливудын өдөр (World Bollywood Day) — Болливудын кино урлагийг тэмдэглэн өнгөрүүлдэг өдөр.
  • ✍️ Цэг таслалын өдөр (Punctuation Day) — Цэг, таслал зэрэг бичгийн тэмдэгтийн зөв хэрэглээний ач холбогдлыг таниулах зорилготой өдөр.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, HISTORY, TIMEANDDATE, AP