Григорийн тооллын жилийн 266 дахь (өндөр жил бол 267 дахь) өдөр юм. Он дуусахад 99 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

• 38 он — Ромын эзэн хаан Калигулагийн эгч Друсилла нас барсныхаа дараа бурхан хэмээн өргөмжлөгджээ.
• 1122 он — Ромын пап II Калликст болон Ариун Ромын эзэнт гүрний эзэн хаан V Генрих нар Вормсын конкордат-д тохиролцож, сүмийн албан тушаалтнуудыг томилох эрхийн талаарх удаан үргэлжилсэн маргааныг эцэслэх алхам хийжээ.
• 1338 он — Арнемёйдений тулалдаан болсон нь Зуун жилийн дайны анхны тэнгисийн тулалдаан бөгөөд мөн дарьт их буу ашигласан анхны тэнгисийн тулалдаануудын нэг байв.
• 1409 он — Хэрлэнгийн тулалдаанд Монголчууд Мин улсын цэргийн эсрэг томоохон ялалт байгуулжээ.
• 1459 он — Английн Сарнайн дайны анхны томоохон тулалдаануудын нэг болох Блор-Хитийн тулалдаан болж, Йоркийн тал ялжээ.
• 1779 он — Америкийн тусгаар тогтнолын дайны үеэр ахмад Жон Пол Жонс-ын удирдсан Bonhomme Richard хөлөг Британийн Serapis хөлөгтэй Фламборо-Хедийн орчимд ширүүн тулалджээ. Тулалдаан гурван цаг гаруй үргэлжилсэн байна.
• 1846 он — Германы одон оронч Иоганн Галле Берлиний ажиглалтын газраас шинэ гаригийг ажиглаж, хожим Далай ван (Neptune) хэмээн нэрлэгдсэн гаргийг нээжээ. Энэ нээлт нь тухайн үеийн мэдэгдэж байсан Нарны аймгийн хэмжээг бараг хоёр дахин нэмэгдүүлсэн юм.
• 1889 он — Японы Киото хотод Nintendo компани үүссэн. Фусажиро Ямаучи эхэндээ Hanafuda хөзөр үйлдвэрлэн худалдаалах жижиг бизнесээр эхлүүлжээ.
• 1905 он — Норвеги, Швед улс Карлстадын гэрээнд гарын үсэг зурж, хоёр улсын холбоог тайван замаар задлахаар тохиролцжээ.
• 1913 он — АНУ-ын United Mine Workers of America байгууллага ажил хаялт эхлүүлсэн нь хожим Колорадогийн нүүрсний уурхайн дайнд хүргэсэн томоохон хөдөлгөөний эхлэл болжээ.
• 1918 он — Дэлхийн I дайны үеэр Хайфагийн тулалдаан болсон. Тухайн үед Палестин Османы эзэнт гүрний мэдэлд байжээ.
• 1932 он — Абдулазиз ибн Саудын зарлигаар Хежаз ба Нежд зэрэг нутгийг нэгтгэн Саудын Арабын Вант Улсыг байгуулснаа зарлажээ. Өдгөө 9-р сарын 23-ныг Саудын Арабын Үндэсний өдөр болгон тэмдэглэдэг.
• 1942 он — Дэлхийн II дайны үеэр Гуадалканалын тулалдааны хүрээнд АНУ-ын тэнгисийн явган цэрэг Матанакаугийн голын орчимд Японы цэргүүдийн эсрэг довтолгоо эхлүүлжээ.
• 1947 он — Ираны Өмнөд Хорасан мужид 6.9 магнитудын газар хөдлөлт болж, 500 гаруй хүн амь үрэгджээ.
• 1952 он — АНУ-ын дэд ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч Ричард Никсон телевиз, радиогоор “Checkers Speech” хэмээн нэрлэгдсэн илтгэлээ тавьж, сонгуулийн санхүүжилттэй холбоотой шүүмжлэлд хариу өгчээ.
• 1955 он — Эмметт Тиллийн хэрэгт Рой Брайант, Ж.У. Милам нарыг хөнөөсөн хэрэгт буруугүй гэж Миссисипи мужийн зөвхөн цагаан арьстнуудаас бүрдсэн тангарагтны шүүх шийдвэрлэжээ. Шүүхийн шийдвэр нь АНУ даяар хүчтэй эсэргүүцэл, иргэний эрхийн хөдөлгөөний өрнөлд нөлөөлсөн.
• 1965 он — Энэтхэг, Пакистаны хооронд 1965 онд өрнөсөн Кашмирын дайны байлдааны ажиллагаа НҮБ-ын гал зогсоох шийдвэрийн дагуу зогсжээ.
• 1973 он — Чилийн төрийн эргэлтээс 12 хоногийн дараа Нобелийн шагналт яруу найрагч Пабло Неруда Сантьяго хотод нас баржээ. Тэрээр 1971 онд Утга зохиолын Нобелийн шагнал хүртсэн байв.
• 1999 он — NASA-гийн Mars Climate Orbiter Ангараг гарагийн тойрог замд орох маневрын үеэр холбоо тасарч, даалгавар бүтэлгүйтжээ. Дараагийн шалгалтаар замналын тооцоонд метрийн болон АНУ-ын уламжлалт нэгжийн зөрүү гарсан нь гол шалтгаан болохыг тогтоосон.

Мэндэлсэн алдартнууд

• 63 он — Август — Ромын анхны эзэн хаан.
• 1215 он — Хубилай хаан — Монголын Их хаан, Юань улсын үндэслэгч.
• 1838 он — Виктория Вудхалл — АНУ-ын эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө тэмцэгч, 1872 онд АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн анхны эмэгтэй.
• 1863 он — Мэри Чёрч Террелл — Америкийн иргэний эрх, эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө тэмцэгч.
• 1869 он — Мэри Маллон (Typhoid Mary) — халдварт өвчний түүхэнд алдартай болсон Ирланд гаралтай Америк тогооч.
• 1920 он — Микки Рүүни (Mickey Rooney) — Америкийн жүжигчин.
• 1926 он — Жон Колтрейн (John Coltrane) — Америкийн жазз саксофонч, хөгжмийн зохиолч.
• 1930 он — Рэй Чарльз (Ray Charles) — Америкийн алдарт дуучин, төгөлдөр хуурч, хөгжмийн зохиолч.
• 1943 он — Хулио Иглесиас (Julio Iglesias) — Испанийн алдарт дуучин.
• 1949 он — Брюс Спрингстин (Bruce Springsteen) — Америкийн рок дуучин, дуу зохиогч, гитарчин.
• 1959 он — Жейсон Александер (Jason Alexander) — “Seinfeld” цувралын Жорж Костанзагаар алдартай Америкийн жүжигчин.
• 1970 он — Ани ДиФранко (Ani DiFranco) — Америкийн дуучин, дуу зохиогч.
• 1972 он — Жермейн Дюпри (Jermaine Dupri) — Америкийн хөгжмийн продюсер, реппер, дуу зохиогч.
• 1978 он — Энтони Маки (Anthony Mackie) — Америкийн жүжигчин.
  1985 он — Хасан Минхаж (Hasan Minhaj) — Америкийн инээдмийн жүжигчин, телевизийн хөтлөгч.
• 1987 он — Скайлар Астин (Skylar Astin) — Америкийн жүжигчин, дуучин.

Нас барагсад

• 270 он орчим — Пап лам Линус — Христийн шашны эртний Ромын пап.
• 1836 он — Мария Малибран (Maria Malibran) — Испани гаралтай алдарт дуурийн дуучин.
• 1939 он — Зигмунд Фрейд (Sigmund Freud) — Австрийн мэдрэлийн эмч, психоанализын үндэслэгчдийн нэг.
• 1952 он — Рэй Мала (Ray Mala) — Америкийн жүжигчин.
• 1968 он — Падре Пио (Pio of Pietrelcina) — Италийн католик шашны санваартан.
• 1973 он — Пабло Неруда (Pablo Neruda) — Чилийн яруу найрагч, дипломатч, 1971 оны Утга зохиолын Нобелийн шагналт.
• 1987 он — Боб Фосси (Bob Fosse) — Америкийн бүжиг дэглээч, найруулагч, жүжигчин.
• 1994 он — Роберт Блох (Robert Bloch) — Америкийн зохиолч, Psycho романы зохиогч.
• 2000 он — Карл Роуэн (Carl Rowan) — Америкийн сэтгүүлч, зохиолч, дипломатч.
• 2004 он — Андре Хазес (André Hazes) — Нидерландын алдарт дуучин.
• 2017 он — Чарльз Брэдли (Charles Bradley) — Америкийн soul дуучин.
• 2020 он — Гейл Сэйерс (Gale Sayers) — Америкийн алдарт хөлбөмбөгчин.
• 2022 он — Луиз Флетчер (Louise Fletcher) — “One Flew Over the Cuckoo's Nest” киноны Nurse Ratched дүрээр Оскарын шагнал хүртсэн Америкийн жүжигчин.

Тэмдэглэлт баярууд

• 🇸🇦 Саудын Арабын Үндэсний өдөр (Saudi National Day) — 1932 онд Хежаз, Неждийг нэгтгэн Саудын Арабын Вант Улсыг байгуулсныг тэмдэглэдэг. 2026 онд 9-р сарын 23-нд тохионо. Энэ өдөр тус улсад үндэсний хэмжээний бүх нийтийн амралтын өдөр юм.
• 🌍 Олон улсын дохионы хэлний өдөр (International Day of Sign Languages) — НҮБ-ын санаачилгаар жил бүр 9-р сарын 23-нд тэмдэглэдэг. Дохионы хэлний ач холбогдол, дүлий иргэдийн хэл, соёлын эрхийг таниулахад чиглэдэг.
• 🇰🇬 Кыргыз хэлний өдөр (Kyrgyz Language Day) — Кыргызстан улсад кыргыз хэлний түүх, хэрэглээ, үндэсний хэлний ач холбогдлыг тэмдэглэдэг өдөр.
• 🇧🇳 Бруней — Багш нарын өдөр (Teachers' Day) — Брунейд 9-р сарын 23-нд тэмдэглэдэг.
• 🇱🇹 Литва — Холокостыг дурсах өдөр (Holocaust Memorial Day) — Литвад Дэлхийн II дайны үеийн еврейчүүдийн хавчлага, хоморголон устгалын хохирогчдыг дурсдаг өдөр.
• 🇸🇮 Словенийн спортын өдөр — 9-р сарын 23-нд тэмдэглэдэг үндэсний хэмжээний спортын өдөр.
• 🏳️‍🌈 Бисексуал байдлыг тэмдэглэх өдөр (Celebrate Bisexuality Day) — бисексуал хүмүүсийн үзэгдэх байдал, түүх, соёлыг тэмдэглэх зорилготой өдөр.
• 🍂 Намрын өдөр шөнө тэнцэх өдөр — September Equinox — 2026 онд Улаанбаатарын цагаар 9-р сарын 23-ны 08:05 цагт тохионо. Энэ мөчөөс хойш дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст одон орны намар эхэлнэ.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, AP, HISTORY, TIMEANDDATE