Григорийн тооллын жилийн 265 дахь (өндөр жил бол 266 дахь) өдөр юм. Он дуусахад 100 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 904 он — Тан улсын эзэн хаан Жаозуныг төрийн эрхийг гартаа авсан Жу Цюаньжун хөнөөжээ. Тэрээр Тан улсын сүүлчийн үеийн эрх мэдлийн тэмцэлд голлох байр суурь эзэлж байв.
  • 1236 он — Самогитчууд Ливоны Илдэт ахан дүүсийн цэргийг Сауле хотын орчимд болсон тулалдаанд ялжээ. Энэ тулаан Балтын орнуудын түүхэн дэх чухал үйл явдлын нэг юм.
  • 1499 он — Швабын дайныг өндөрлөсөн Базелийн гэрээ байгуулагджээ.
  • 1586 он — Найман жилийн дайны үеэр Испанийн цэрэг Зютфений тулалдаанд Англи, Нидерландын хамтарсан отолтыг сөрөн гарчээ.
  • 1692 он — Салемын шулмын хэргийн үеэр ял шийтгүүлсэн найман хүнийг дүүжилсэн нь уг шүүх ажиллагаатай холбоотой сүүлчийн цаазаар авалт болжээ.
  • 1761 он — III Жорж болон Шарлотт Мекленбург-Стрелиц нар Их Британийн хаан, хатнаар өргөмжлөгджээ.
  • 1776 он — Америкийн тусгаар тогтнолын дайны үеэр тагнуул хийсэн хэргээр Америкийн эх оронч Натаниэл Хейлийг Британийн цэрэг дүүжилжээ. Түүнийг 9-р сарын 21-нд баривчилсан бөгөөд маргааш нь цаазалсан байна.
  • 1789 он — АНУ-ын Шуудангийн ерөнхий газрын албан тушаал бий болжээ.
  • 1792 он — Францын Бүгд Найрамдах Улс байгуулагдсаныг тунхагласан хувьсгалын хуанлийн шинэ тооллын эхний өдөр тохиожээ.
  • 1857 он — Оросын Lefort хөлөг Финландын буланд хүчтэй шуурганд өртөн хөмөрч, живснээр онгоцонд байсан 826 хүн бүгд амь үрэгджээ.
  • 1862 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Абрахам Линкольн Боолчлолыг халах тунхгийн урьдчилсан хувилбарыг нийтэд зарлажээ. Уг тунхаг нь боолчлолын эсрэг Америкийн иргэний дайны зорилгыг өөрчлөх түүхэн алхам болсон юм.
  • 1891 он — Финландын Тампере хотын Таммеркоски хүрхрээний дэргэд тус улсын анхны усан цахилгаан станц ашиглалтад оржээ.
  • 1896 он — Их Британийн хатан хаан Виктория хаан ширээнд суусан хугацаагаараа өвөө III Жоржоосоо давж, тухайн үеийн Британийн түүхэн дэх хамгийн удаан хаанчилсан эзэн хаан болжээ.
  • 1914 он — Дэлхийн I дайны үеэр Германы шумбагч онгоц 70 минутын дотор Британийн гурван крейсерийг живээж, бараг 1,500 далайчин амь үрэгджээ.
  • 1934 он — Уэльст Гресфордын нүүрсний уурхайн ослоор 266 уурхайчин, аврагч амь үрэгджээ.
  • 1939 он — Дэлхийн II дайны эхэн үед Герман, ЗХУ-ын цэргийн хамтарсан парад Польшийн Брест-Литовск хотод болжээ.
  • 1941 он — Дэлхийн II дайны үеийн Холокостын хүрээнд Германы SS-ийн хүч Украины Винница хотод 6,000 еврейг хөнөөжээ.
  • 1948 он — Берлиний агаарын гүүрний үеэр АНУ-ын нисгэгч Гейл Халворсен хотын хүүхдүүдэд жижиг шүхрээр чихэр буулгаж эхэлжээ. Энэ үйлдэл нь түүнийг “Candy Bomber” хэмээн алдаршихад хүргэсэн юм.
  • 1953 он — АНУ-ын Лос-Анжелес хотод дэлхийн анхны олон түвшний “stack interchange” буюу давхарласан уулзварын байгууламж ашиглалтад оржээ.
  • 1960 он — Сенегал Малигийн холбооноос гарсны дараа Суданы Бүгд Найрамдах Улс нэрээ Мали болгон өөрчилжээ.
  • 1965 он — Энэтхэг, Пакистаны Кашмирын асуудлаарх 1965 оны дайн НҮБ-ын гал зогсоох уриалгын дараа дуусгавар болжээ.
  • 1975 он — Сара Жейн Мур АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жеральд Фордыг буудан хороохыг завдсан боловч хамгаалалтын албаныхан түүнийг зогсоожээ.
  • 1980 он — Ирак Иран руу бүрэн хэмжээний довтолгоо хийж, бараг найман жил үргэлжилсэн Иран–Иракийн дайн эхэлжээ.
  • 1991 он — Сөнөсөн тэнгисийн бичээсүүдийг анх удаа олон нийтэд нээлттэй болгожээ.
  • 1993 он — АНУ-ын Алабама мужийн Мобайл хотын ойролцоо ачааны усан онгоц төмөр замын гүүр мөргөсний улмаас Amtrak-ийн түүхэн дэх хамгийн олон хүний амь хохирсон осол гарч, 47 хүн нас баржээ.
  • 1994 он — NBC телевизээр “Friends” цувралын эхний анги цацагдаж, улмаар дэлхий даяар алдартай болсон телевизийн цувралуудын нэг болжээ.
  • 2006 он — Германы Латен хотын ойролцоо маглев галт тэрэг үйлчилгээний машинтай мөргөлдөж, 23 хүн амь үрэгджээ.
  • 2013 он — Пакистаны Пешавар хотын христийн сүмд амиа золиослогчдын халдлага болж, 75-аас доошгүй хүн амь үрэгджээ.
  • 2024 он — Анура Кумара Диссанаяке Шри Ланкийн ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялалт байгуулж, тус улсын ес дэх ерөнхийлөгчөөр сонгогджээ.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 1515 он — Анна Клевийн гүнж (Anne of Cleves), Английн VIII Генри хааны дөрөв дэх эхнэр, Английн хатан.
  • 1791 он — Майкл Фарадей (Michael Faraday), Английн нэрт физикч, химич, цахилгаан соронзон орны судалгаанд томоохон хувь нэмэр оруулсан эрдэмтэн.
  • 1875 он — Микалоюс Константинас Чюрлёнис (Mikalojus Konstantinas Čiurlionis), Литвийн хөгжмийн зохиолч, зураач.
  • 1895 он — Пол Муни (Paul Muni), Украин гаралтай Америкийн нэрт жүжигчин.
  • 1927 он — Томми Ласорда (Tommy Lasorda), Америкийн бейсболын тоглогч, дасгалжуулагч, менежер.
  • 1932 он — Ингемар Юханссон (Ingemar Johansson), Шведийн хүнд жингийн боксын дэлхийн аварга.
  • 1942 он — Дэвид Стерн (David Stern), NBA-ийн дөрөв дэх комиссар.
  • 1951 он — Дэвид Ковердэйл (David Coverdale), “Deep Purple”, “Whitesnake” хамтлагуудаар алдартай Английн дуучин.
  • 1957 он — Ник Кэйв (Nick Cave), Австралийн дуучин, дуу зохиогч, зохиолч, жүжигчин.
  • 1958 он — Андреа Бочелли (Andrea Bocelli), Италийн алдарт тенор, дуучин, дуу зохиогч, продюсер.
  • 1958 он — Жоан Жетт (Joan Jett), Америкийн рок дуучин, гитарчин, дуу зохиогч, продюсер.
  • 1959 он — Сол Перлмуттер (Saul Perlmutter), Америкийн астрофизикч, Нобелийн шагналт эрдэмтэн.
  • 1960 он — Скотт Байо (Scott Baio), Америкийн жүжигчин.
  • 1961 он — Бонни Хант (Bonnie Hunt), Америкийн жүжигчин, продюсер, хөтлөгч.
  • 1970 он — Эммануэль Пети (Emmanuel Petit), Францын хөлбөмбөгчин, 1998 оны дэлхийн аварга.
  • 1975 он — Мирейл Инос (Mireille Enos), Америкийн жүжигчин.
  • 1985 он — Татьяна Маслани (Tatiana Maslany), Канадын жүжигчин.
  • 1987 он — Том Фелтон (Tom Felton), Английн жүжигчин, “Harry Potter” киноны Драко Малфойн дүрээр алдартай.
  • 1994 он — Карлос Корреа (Carlos Correa), Пуэрто-Рико гаралтай Америкийн бейсболчин.

Нас барагсад

  • 1774 он — XIV Клемент, Ромын пап.
  • 1776 он — Натаниэл Хейл (Nathan Hale), Америкийн тусгаар тогтнолын дайны үеийн цэрэг, тагнуул.
  • 1828 он — Шака, Зулугийн хаант улсыг хүчирхэгжүүлсэн Африкийн нэрт удирдагч.
  • 1872 он — Владимир Даль (Vladimir Dal), Оросын хэл шинжлэгч, толь бичиг зохиогч.
  • 1881 он — Соломон Л. Спинк, Америкийн хуульч, улс төрч.
  • 1914 он — Ален-Фурнье (Alain-Fournier), Францын зохиолч, цэрэг.
  • 1956 он — Фредерик Содди (Frederick Soddy), Английн химич, Нобелийн шагналт эрдэмтэн.
  • 1961 он — Мэрион Дэвис (Marion Davies), Америкийн жүжигчин, инээдмийн жүжигчин.
  • 1989 он — Ирвинг Берлин (Irving Berlin), Орос гаралтай Америкийн нэрт хөгжмийн зохиолч, дууны үг зохиогч.
  • 1999 он — Жорж С. Скотт (George C. Scott), Америкийн жүжигчин, найруулагч, продюсер.
  • 2001 он — Айзек Стерн (Isaac Stern), Польш-Украин гаралтай Америкийн нэрт хийлч, удирдаач.
  • 2007 он — Марсель Марсо (Marcel Marceau), Францын дэлхийд алдартай пантомимын жүжигчин, “Bip the Clown” дүрээрээ алдаршсан уран бүтээлч.
  • 2010 он — Эдди Фишер (Eddie Fisher), Америкийн дуучин.
  • 2013 он — Дэвид Хьюбел (David Hubel), Канад гаралтай Америкийн нейрофизиологич, Нобелийн шагналт эрдэмтэн.
  • 2015 он — Йоги Берра (Yogi Berra), Америкийн алдарт бейсболчин, дасгалжуулагч.

Тэмдэглэлт баярууд

  • 🇧🇬 Болгарын Тусгаар тогтнолын өдөр — 1908 онд Османы эзэнт гүрнээс тусгаар тогтнолоо зарласныг тэмдэглэдэг үндэсний баяр.
  • 🇲🇱 Малийн Тусгаар тогтнолын өдөр — 1960 онд Францаас тусгаар тогтносныг тэмдэглэдэг.
  • 🇯🇵 Япон — 2026 оны есдүгээр сарын 22-ны бүх нийтийн амралтын өдөр. 2026 онд есдүгээр сарын 21-ний Ахмад настныг хүндэтгэх өдөр болон есдүгээр сарын 23-ны Намрын өдөр дунд орсон тул хуулийн дагуу 22-ныг мөн амралтын өдөр болгожээ.
  • 🇺🇸 Америкийн Бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн өдөр (American Business Women's Day) — АНУ-д есдүгээр сарын 22-нд тэмдэглэдэг.
  • 🇱🇻🇱🇹 Балтийн эв нэгдлийн өдөр (Baltic Unity Day) — Латви, Литви улсад Балтын ард түмнүүдийн түүх, соёлын холбоог тэмдэглэдэг өдөр.
  • 🇪🇪 Эстонийн Эсэргүүцлийн тэмцлийн өдөр (Resistance Fighting Day) — Эстонийн түүхэн дэх Зөвлөлтийн эзлэн түрэмгийллийг эсэргүүцсэн тэмцлийг дурсдаг.
  • 🚗 Дэлхийн автомашингүй өдөр (World Car-Free Day) — автомашины хэрэглээг бууруулах, нийтийн тээвэр, явган болон дугуйн хөдөлгөөнийг дэмжих санаачилгатай холбоотой өдөр.
  • 📚 Хоббитын өдөр (Hobbit Day) — Ж.Р.Р. Толкиений зохиолын Бильбо болон Фродо Бэггинсийн төрсөн өдрийг тохиолдуулан Толкиений уран бүтээлийг сонирхогчдын дунд тэмдэглэдэг өдөр.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, TIMEANDDATE, HISTORY,