Григорийн тооллын жилийн 259 дэх (өндөр жил бол 260 дахь) өдөр юм. Он дуусахад 106 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

• 681 он – Константинополийн гуравдугаар зөвлөлөөр Ромын Пап Хонориус I-ийг нас барсных нь дараа тэрслүү үзэл суртал баримталсан хэмээн буруутгажээ.
• 1400 он – Оуэйн Глиндур өөрийгөө Уэльсийн ханхүү хэмээн зарлажээ.
• 1620 он – Английн Плимут хотоос Mayflower хөлөг онгоц Хойд Америкийн Виржиниаг зорин хөдөлжээ.
• 1701 он – Английн хаан II Жеймсийн хүү Жеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт Англи, Шотландын хаан ширээнд суух Якобитын эрхийн нэхэмжлэгч болсон байна.
• 1776 он – Америкийн тусгаар тогтнолын дайны үеэр Харлем-Хайтсын тулалдаан болж, Америкийн эх газрын арми Британийн цэргийг ухраажээ.
• 1810 он – Католик шашны санваартан Мигель Идальго Испанийн колоничлолын эсрэг Мексикийн тусгаар тогтнолын тэмцлийг эхлүүлсэн алдарт “Долоресийн хашхираан”-ыг зарлав.
• 1822 он – Францын физикч Огюстен-Жан Френель гэрлийн хугарлын үзэгдлийн талаар шинэ судалгаагаа танилцуулжээ.
• 1863 он – Туркийн Истанбул хотод АНУ-аас гаднах анхны Америкийн боловсролын байгууллага болох Роберт коллеж байгуулагдав.
• 1880 он – АНУ-ын Корнеллийн их сургуулийн оюутны “The Cornell Daily Sun” сонин анхны дугаараа хэвлүүлжээ.
• 1893 он – АНУ-ын Оклахома мужийн Чероки Стриптэд газар эзэмшихээр суурьшигчдын томоохон хөдөлгөөн өрнөв.
• 1908 он – АНУ-ын автомашин үйлдвэрлэгч General Motors Corporation компани байгуулагджээ.
• 1914 он – Дэлхийн I дайны үеэр өнөөгийн Польшийн нутагт орших Пшемысл хотын бүслэлт эхэлжээ.
• 1920 он – Нью-Йоркийн Уолл Стрийтэд тэсрэх бөмбөг дэлбэрч, 38 хүн амиа алдан, 400 орчим хүн шархаджээ. Уг халдлага нь тухайн үеийн АНУ-ын түүхэн дэх хамгийн олон хүний аминд хүрсэн террорист халдлага байв.
• 1940 он – Дэлхийн II дайны үеэр Италийн цэрэг Ливийн Сиди-Баррани хотыг эзлэн авчээ.
• 1943 он – Италийн Салерно хотын ойролцоох холбоотнуудын десантын ажиллагааг Германы аравдугаар арми зогсоож чадахгүй болсноо мэдээлэв.
• 1945 он – Дэлхийн II дайны үеийн Японы Хонконг дахь эзлэн түрэмгийлэл дуусгавар болжээ.
• 1953 он – American Airlines-ийн 723 дугаар нислэг Нью-Йорк мужийн Колони хотод осолдож, 28 хүн амиа алджээ.
• 1955 он – Аргентины Ерөнхийлөгч Хуан Пероныг огцруулах цэргийн төрийн эргэлт эхэлжээ.
• 1959 он – Xerox компани телевизийн шууд нэвтрүүлгээр дэлхийн анхны амжилттай хувилагч төхөөрөмж болох Xerox 914-ийг танилцуулав.
• 1963 он – Малайз улс байгуулагдав. Малай, Сабах, Саравак болон Сингапур нэгдэн шинэ холбооны улс байгуулжээ.
• 1966 он – Нью-Йорк хотын Линкольн төвд Метрополитан дуурийн театр нээлтээ хийжээ.
• 1970 он – Иорданы хаан Хусейн Палестины Чөлөөлөх Байгууллагын эсрэг дайн зарласнаар “Хар есдүгээр сар” хэмээх мөргөлдөөн эхэлжээ.
• 1975 он – Папуа-Шинэ Гвиней Австралиас тусгаар тогтнолоо зарлав.
• 1976 он – Арменийн усанд сэлэгч Шаварш Карапетян Ереван хотын усан санд живсэн троллейбуснаас 20 хүний амийг аварчээ.
• 1976 он – Аргентины цэргийн дарангуйллын үеийн “Харандааны шөнө” хэмээх үйл явдал болж, ахлах сургуулийн сурагчид баривчлагдан, эрүүдэн шүүгджээ.
• 1978 он – Ираны Табас хотод 7.4 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, 15 мянга гаруй хүн амиа алджээ.
• 1979 он – Зүүн Германаас найман хүн өөрсдийн гараар хийсэн агаарын бөмбөлгөөр Баруун Герман руу зугтан гарчээ.
• 1982 он – Ливаны иргэний дайны үеэр Сабра, Шатила дүрвэгсдийн хуаранд олон зуун хүн амиа алдсан эмгэнэлт явдал болжээ.
• 1987 он – Озоны давхаргыг хамгаалах зорилготой Монреалийн протоколд гарын үсэг зуржээ.
• 1990 он – БНХАУ болон Казахстаныг холбосон төмөр замын бүтээн байгуулалт дуусав.
• 1992 он – Панамын дарангуйлагч асан Мануэль Норьегагийн АНУ дахь шүүх хурал өндөрлөж, түүнд 40 жилийн хорих ял оноожээ.
• 2007 он – Иракийн Багдад хотын Нисурын талбайд Blackwater компанийн хамгаалалтын ажилтнууд энгийн иргэд рүү гал нээж, 17 хүн амиа алдсан хэрэг гарчээ.
• 2007 он – Тайландын Пхукет хотын ойролцоо One-Two-GO Airlines-ийн 269 дүгээр нислэг осолдож, 89 хүн амиа алджээ.
• 2013 он – АНУ-ын Вашингтон хот дахь Тэнгисийн цэргийн хүчний хашаанд буутай этгээд халдлага үйлдэж, 12 хүний аминд хүрчээ.
• 2014 он – “Исламын улс” бүлэглэл Сирийн Курд хүчний эсрэг Кобани хотыг эзлэх томоохон давшилт эхлүүлжээ.
• 2022 он – Ираны Махса Амини гэх залуу эмэгтэй цагдаагийн баривчилгааны дараа нас барсан нь тус улсад өргөн хүрээний эсэргүүцлийн хөдөлгөөн өрнөх шалтгаан болсон юм.

Мэндэлсэн алдартнууд

• 1386 он – V Генрих, Английн хаан.
• 1507 он – Жяцзин, Хятадын Мин улсын эзэн хаан.
• 1858 он – Бонар Лоу, Их Британийн Ерөнхий сайд.
• 1891 он – Карл Дёниц, Германы тэнгисийн цэргийн адмирал, Дэлхийн II дайны үеийн Германы удирдагч.
• 1900 он – Элизабет Виг-Ле Брун, Францын алдарт зураач.
• 1923 он – Ли Куан Ю, Сингапурын анхны Ерөнхий сайд, төрийн нэрт зүтгэлтэн.
• 1925 он – Би Би Кинг (B.B. King), Америкийн алдарт блюз дуучин, гитарчин.
• 1924 он – Лорен Бэколл, Америкийн жүжигчин.
• 1947 он – Дон Фриман, Америкийн зураач, хүүхдийн номын зохиолч.
• 1952 он – Микки Рурк, Америкийн жүжигчин, зохиолч, мэргэжлийн боксчин.
• 1956 он – Дэвид Копперфилд, Америкийн алдарт илбэчин.
• 1963 он – Ричард Маркс, Америкийн дуучин, хөгжмийн зохиолч.
• 1968 он – Марк Энтони, Америкийн алдарт дуучин, жүжигчин.
• 1971 он – Эми Полер, Америкийн жүжигчин, инээдмийн жүжигчин.
• 1977 он – Алексис Бледел, Америкийн жүжигчин.
• 1981 он – Алексис Техас, Америкийн жүжигчин, телевизийн уран бүтээлч.
• 1988 он – Ник Жонас, Америкийн дуучин, жүжигчин, Jonas Brothers хамтлагийн гишүүн.
• 1990 он – Киран Гиббс, Английн хөлбөмбөгчин.
• 1991 он – Пак Жун Хён, Өмнөд Солонгосын жүжигчин.
• 1992 он – Nick Jonas, Америкийн дуучин, жүжигчин, Jonas Brothers хамтлагийн гишүүн.

Нас барагсад

• 1701 он – II Жеймс, Англи, Шотланд, Ирландын хаан.
• 1824 он – XVIII Людовик, Францын хаан.
• 1898 он – Рамон Эметерио Бетансес, Пуэрто-Рикогийн эмч, улс төрч, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч.
• 1931 он – Альберт Пэйнтер, Америкийн зураач.
• 1977 он – Мария Каллас, Грекийн алдарт дуурийн сопрано дуучин.
• 1980 он – Жан Пиаже, Швейцарийн сэтгэл судлаач, хүүхдийн хөгжлийн онолын нэрт судлаач.
• 1982 он – Вилли Мессершмитт, Германы нисэх онгоцны зохион бүтээгч.
• 1989 он – Роберт Пенн Уоррен, Америкийн зохиолч, яруу найрагч.
• 1994 он – Пит Куэссел, Америкийн бейсболын тамирчин.
• 1998 он – Флойд Крамер, Америкийн төгөлдөр хуурч, хөгжмийн зохиолч.
• 2007 он – Роберт Жордан, Америкийн зохиолч.
• 2011 он – Уолтер Бонатти, Италийн уулчин, аялагч.
• 2014 он – Жорж С. Ирвинг, Америкийн жүжигчин.
• 2016 он – Кармен Сапата, Америкийн жүжигчин.
• 2020 он – Уильям Х. Дана, Америкийн туршилтын нисгэгч, сансрын хөтөлбөрийн оролцогч.

Тэмдэглэлт баярууд

• Мексикийн Тусгаар тогтнолын өдөр (Mexican Independence Day) – 1810 онд Испанийн колоничлолын эсрэг эхэлсэн тусгаар тогтнолын тэмцлийг дурсдаг үндэсний баяр.

• Малайзын өдөр (Malaysia Day) – 1963 онд Малайз улс байгуулагдсаныг тэмдэглэдэг үндэсний баяр.
• Папуа-Шинэ Гвинейн Тусгаар тогтнолын өдөр – 1975 онд Австралиас тусгаар тогтносныг тэмдэглэдэг.
• Озоны давхаргыг хамгаалах олон улсын өдөр (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) – НҮБ-ын санаачилгаар жил бүрийн есдүгээр сарын 16-нд тэмдэглэдэг.
• Ливийн Шахид Омар аль-Мухтарын өдөр (Martyrs' Day) – Ливийн тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгчдийг дурсдаг өдөр.
• Сент-Китс ба Невисийн Үндэсний баатруудын өдөр (National Heroes Day) – Үндэсний баатруудаа хүндэтгэн тэмдэглэдэг баяр.
• Хад чулуу цуглуулах өдөр (Collect Rocks Day) – Байгаль, геологи, чулууны сонирхлыг дэмжих зорилготой сонирхолтой тэмдэглэлт өдөр.
• Гуакамоле өдөр (National Guacamole Day) – Авокадонд суурилсан Мексикийн алдарт хоолны соёлыг сурталчлах өдөр.

Эх сурталж: WIKIPEDIA, TIME AND DATE, HISTORY, CALENDARZ