Григорийн тооллын жилийн 256 дахь (өндөр жил бол 257 дахь) өдөр юм. Он дуустал 109 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 1906 он – Дэлхийн олон оронд аж үйлдвэржилт, хотжилтын эрчимтэй хөгжлийн үе үргэлжилж байв.
  • 1939 он – Дэлхийн II дайны эхний жилүүдэд Европт улс төр, цэргийн нөхцөл байдал хурцдаж эхэлсэн.
  • 1940 он – Дэлхийн II дайны үеэр Германы нисэх хүчний бөмбөгдөлтөөр Лондон дахь Букингемийн ордон болон түүний сүм өртжээ. Тухайн үед Их Британийн хаан VI Жорж, хатан хаан Элизабет нар ордондоо байсан байна.
  • 1950 он – Баруун Германд дайны дараах анхны хүн амын тооллого зохион байгуулагдав.
  • 1955 он – ЗХУ-ын нийслэл Москва хотод Бүгд Найрамдах Герман Улс, ЗХУ хооронд дипломат харилцаа тогтоох тухай тохиролцоонд хүрчээ.
  • 1964 он – АНУ-ын нийгэмд өргөн хүрээний анхаарал татсан гэмт хэргийн нэг болох Китти Женовезийн хэрэг олон нийт, хэвлэл мэдээллийн салбарт хүчтэй хэлэлцүүлэг үүсгэв.
  • 1970 он – Нью-Йорк хотын анхны марафон зохион байгуулагдаж, 126 гүйгч оролцсон байна. Энэ нь өнөөгийн алдарт Нью-Йоркийн марафоны эхлэл болсон юм.
  • 1971 он – ЗХУ-ын сансрын хөтөлбөр болон дэлхийн сансар судлалын салбар хурдацтай хөгжиж байсан үе.
  • 1985 он – Nintendo компани Японд алдарт "Super Mario Bros." видео тоглоомыг худалдаанд гаргав. Энэхүү тоглоом нь дэлхийн видео тоглоомын түүхэнд шинэ эрин үеийг эхлүүлсэн бүтээлүүдийн нэг болсон юм.
  • 1989 он – Дэлхийн санхүүгийн зах зээлд томоохон хэлбэлзэл гарсан өдөр.
  • 1996 он – Америкийн алдарт реппер, жүжигчин Тупак Шакур нас барсан тухай дэлхий даяар мэдээлэгдэв.
  • 2001 он – 9 дүгээр сарын 11-ний халдлагын дараах дэлхийн улс төр, аюулгүй байдлын шинэ нөхцөл байдал бүрэлдэж эхэлсэн үе.
  • 2005 он – Олон улсын кино урлаг, шинжлэх ухаан, технологийн салбарт шинэ бүтээл, нээлтүүд олноор хийгдэж байв.
  • 2011 он – Дэлхийн эдийн засаг, улс төрийн өөрчлөлтүүд эрчимжиж байсан үе.
  • 2015 он – Герман улс Европын дүрвэгсдийн их урсгалтай холбоотойгоор Австритай хиллэдэг хэсэгтээ Шенгений гэрээний зарим зохицуулалтыг түр зогсоож, хилийн хяналт сэргээв.
  • 2020 он – Дэлхий нийтийг хамарсан COVID-19 цар тахлын үеийн олон улсын эрүүл мэнд, нийгэм, эдийн засгийн арга хэмжээнүүд үргэлжилж байв.

Мэндэлсэн алдартнууд 

  • 1903 он — Клодетт Колберт (Claudette Colbert). Америкийн жүжигчин, Оскарын шагналт кино од.
  • 1916 он — Роалд Даль (Roald Dahl). Британийн алдарт хүүхдийн зохиолч. "Чарли ба шоколадны үйлдвэр", "Матильда", "Жеймс ба аварга тоор" зэрэг бүтээлүүдээрээ дэлхийд танигдсан.
  • 1918 он — Рэй Чарльз (Ray Charles). Америкийн алдарт дуучин, төгөлдөр хуурч, хөгжмийн зохиолч. Soul болон R&B хөгжмийн домог.
  • 1928 он — Роберт Индиана (Robert Indiana). Америкийн поп-арт уран бүтээлч. "LOVE" бүтээлээрээ алдартай.
  • 1930 он — Жеймс МакКей (James McKay). Америкийн урлаг, утга зохиолын салбарын төлөөлөгч.
  • 1941 он — Дэвид Клейтон-Томас (David Clayton-Thomas). Канадын дуучин, Blood, Sweat & Tears рок хамтлагийн гоцлол дуучин.
  • 1944 он — Питер Цетера (Peter Cetera). Америкийн дуучин, хөгжимчин, Chicago хамтлагийн гишүүн асан.
  • 1947 он — Жереми Уолкер. Урлагийн салбарын нэрт төлөөлөгч.
  • 1948 он — Нелсон Салливан (Nelson Sullivan). Америкийн хөгжмийн салбарын уран бүтээлч.
  • 1951 он — Жанна Моро. Европын урлагийн салбарын нэрт төлөөлөгч.
  • 1953 он — Жан-Пьер Жёне (Jean-Pierre Jeunet). Францын кино найруулагч. "Амели" киногоороо дэлхийд алдартай.
  • 1957 он — Бонгбонг Маркос (Bongbong Marcos). Филиппиний улс төрч, Филиппин улсын Ерөнхийлөгч.
  • 1961 он — Дэйв Мүстэйн (Dave Mustaine). Америкийн гитарчин, дуучин, Megadeth хүнд рок хамтлагийн үүсгэн байгуулагч.
  • 1963 он — Фиона Эппл (Fiona Apple). Америкийн дуучин, дуу зохиогч, төгөлдөр хуурч.
  • 1965 он — Зак Старки (Zak Starkey). Английн алдарт бөмбөрчин. The Who хамтлагийн бөмбөрчин, The Beatles-ийн Ринго Старрын хүү.
  • 1966 он — Мария Фуртванглер (Maria Furtwängler). Германы жүжигчин, эмч.
  • 1967 он — Майкл Жонсон (Michael Johnson). Америкийн хөнгөн атлетикийн домогт тамирчин, Олимпын дөрвөн удаагийн аварга.
  • 1971 он — Стелла Маккартни (Stella McCartney). Британийн нэрт загвар зохион бүтээгч, Пол Маккартнигийн охин.
  • 1973 он — Махима Чаудхари (Mahima Chaudhry). Энэтхэгийн кино жүжигчин.
  • 1973 он — Тайлер Перри (Tyler Perry). Америкийн жүжигчин, кино найруулагч, продюсер, зохиолч.
  • 1974 он — Нямжавын Цэвэгням (Кёкүтэнхо Масарү). Монголын алдарт сүмоч. Японы мэргэжлийн сүмогийн дээд зиндаанд амжилттай барилдсан Монгол тамирчин.
  • 1976 он — Чэмбан Винод Жозе (Chemban Vinod Jose). Энэтхэгийн кино жүжигчин.
  • 1977 он — Фабио Каннаваро (Fabio Cannavaro). Италийн алдарт хөлбөмбөгчин. 2006 оны Дэлхийн аваргын тэмцээнд Италийн шигшээ багийн ахлагч, FIFA-ийн оны шилдэг хөлбөмбөгчин.
  • 1980 он — Бенжамин МакКензи (Benjamin McKenzie). Америкийн жүжигчин.
  • 1981 он — Жастин Пек (Justin Peck). Америкийн бүжиг дэглээч, балетчин.
  • 1983 он — Шон Броснан (Sean Brosnan). Америкийн жүжигчин, уран бүтээлч.
  • 1985 он — Томас Мюллер (Thomas Müller)
    Германы алдарт хөлбөмбөгчин. Bayern Munich болон Германы шигшээ багийн домогт тоглогчдын нэг.
  • 1988 он — Симран Каур Мунди (Simran Kaur Mundi). Энэтхэгийн жүжигчин, загвар өмсөгч.
  • 1990 он — Найл Хоран (Niall Horan). Ирландын дуучин, One Direction хамтлагийн гишүүн асан.
  • 1991 он — Лили Райнхарт (Lili Reinhart). Америкийн жүжигчин. "Riverdale" олон ангит киногоороо алдартай.
  • 1993 он — Лэйтон Уильямс (Layton Williams). Английн жүжигчин, дуучин, бүжигчин.
  • 1996 он — Плейбой Карти (Playboi Carti). Америкийн рэп дуучин, хөгжмийн уран бүтээлч.
  • 1999 он — Ёнжүн (Yeonjun). Өмнөд Солонгосын дуучин, TXT хамтлагийн гишүүн.

Нас барагсад

  • 1902 он – Рудольф Вирхов (Rudolf Virchow), Германы эмч, эмгэг судлалын шинжлэх ухааны үндэслэгчдийн нэг.
  • 1912 он – Жюль Массне (Jules Massenet), Францын хөгжмийн зохиолч.
  • 1928 он – Ито Хиробүми (Itō Hirobumi), Японы улс төрч, Японы анхны ерөнхий сайд.
  • 1938 он – Сэмюэл Батлер, Английн зохиолч, сэтгэгч.
  • 1941 он – Лудвиг Витгенштейн (Ludwig Wittgenstein), Австри-Британийн философич.
  • 1946 он – Жеймс Хопвүүд Жинс, Британийн физикч, одон оронч.
  • 1953 он – Норберт Винер (Norbert Wiener), Америкийн математикч, кибернетикийн шинжлэх ухааны үндэслэгч.
  • 1960 он – Лео Вайсбергер, Германы хэл шинжлэлийн эрдэмтэн.
  • 1965 он – Ханс Шмидт, Европын урлагийн салбарын төлөөлөгч.
  • 1971 он – Линдон Жонсон, түүхэн улс төрийн зүтгэлтнүүдийн нэг.
  • 1975 он – Ханс Конрад, шинжлэх ухааны салбарын эрдэмтэн.
  • 1982 он – Жонни Вайссмюллер (Johnny Weissmuller), Америкийн олимпын аварга, жүжигчин.
  • 1986 он – Мюррей Хэмилтон, Америкийн жүжигчин.
  • 1990 он – Сэмюэл Доу, Африкийн улс төрийн түүхэн зүтгэлтэн.
  • 1993 он – Эрик Уильямс, Тринидад ба Тобаго улсын улс төрч.
  • 1996 он – Тупак Шакур (Tupac Shakur), Америкийн алдарт реппер, жүжигчин.
  • 2000 он – Жорж Монгомери, Америкийн жүжигчин.
  • 2001 он – Дороти Макгуайр, Америкийн жүжигчин.
  • 2003 он – Жонни Кэш (Johnny Cash), Америкийн кантри хөгжмийн домогт дуучин.
  • 2005 он – Роберт Вайз (Robert Wise), Америкийн кино найруулагч.
  • 2007 он – Питер Ф. Дракер, менежментийн ухааны нэрт онолч.
  • 2009 он – Патрик Суэйзи (Patrick Swayze), Америкийн жүжигчин, бүжигчин.
  • 2011 он – Ричард Хэмилтон (Richard Hamilton), Британийн поп арт уран бүтээлч.
  • 2012 он – Сергей Капица, Оросын физикч, эрдэм нэвтрүүлэгч.
  • 2013 он – Кен Нортон (Ken Norton), Америкийн мэргэжлийн боксчин.
  • 2014 он – Гунтер Грасс (Günter Grass), Германы зохиолч, Нобелийн шагналт зохиолч.
  • 2015 он – Мозес Мэлоун (Moses Malone), Америкийн сагсан бөмбөгчин.
  • 2016 он – Жан-Клод Киллай, Францын олимпын аварга цаначин.
  • 2017 он – Фрэнк Винсент, Америкийн жүжигчин.
  • 2018 он – Фенни Мэй, урлаг, нийгмийн салбарын нэрт төлөөлөгч.
  • 2019 он – Эдди Мани (Eddie Money), Америкийн рок дуучин.
  • 2020 он – Рут Бадер Гинсбург (Ruth Bader Ginsburg), АНУ-ын Дээд шүүхийн шүүгч.
  • 2021 он – Норм Макдональд (Norm Macdonald), Канадын инээдмийн жүжигчин, зохиолч.
  • 2022 он – Жан-Люк Годар (Jean-Luc Godard), Франц-Швейцарийн кино найруулагч, кино урлагийн шинэ давалгааны гол төлөөлөгч.

Тэмдэглэлт өдрүүд

  • Эерэг сэтгэлгээний өдөр (Positive Thinking Day) - Жил бүрийн есдүгээр сарын 13-нд тэмдэглэдэг. Хүмүүсийг эерэгээр сэтгэх, амьдралын сайн сайхан зүйлсийг үнэлэх, өөдрөг үзлийг дэмжихэд уриалдаг өдөр. Сэтгэл санааны эрүүл мэнд, аз жаргал, талархлын ач холбогдлыг сурталчилдаг.
  • Олон улсын шоколадны өдөртэй холбоотой арга хэмжээ. Зарим улс орон есдүгээр сарын дундуур шоколад, амттан болон хүнсний үйлдвэрлэлтэй холбоотой өдөр, арга хэмжээнүүдийг зохион байгуулдаг. Энэ нь Милтон Хершей зэрэг шоколадны үйлдвэрлэлийн түүхэнд нэртэй хүмүүсийн төрсөн өдөртэй давхацдаг байна.
  • АНУ — Үндэсний бөөр хандивлах өдөртэй холбоотой аянууд. Зарим жилүүдэд бөөрний эрүүл мэнд, эрхтэн хандивлах, эрүүл амьдралын хэв маягийг сурталчилсан үндэсний хэмжээний арга хэмжээ энэ үеэр зохион байгуулагддаг.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, BRITANNICA, DIE WELT, BUSINESS INSIDER