Григорийн тооллын жилийн 253 дахь (өндөр жил бол 254 дэх) өдөр юм. Мөн он дуусахад 112 өдөр үлдэж байна.
Онцлох үйл явдлууд
- 1918 он — Оросын иргэний дайны үеэр Улаан арми Казань хотыг эзлэв.
- 1919 он — Герман-Австрийн Бүгд Найрамдах Улс Сен-Жерменийн гэрээнд гарын үсэг зурж, нутаг дэвсгэрийн томоохон хэсгээс татгалзав.
- 1932 он — Нью-Йорк хотын хотын захиргааны метроны IND систем ашиглалтад оржээ.
- 1936 он — Анхны дэлхийн спидвейн аварга шалгаруулах тэмцээн Лондоны Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэнд болов.
- 1937 он — Газар дундын тэнгис дэх далайн дээрэмтэй тэмцэх асуудлаар Ньоны бага хуралд есөн улс оролцов.
- 1939 он — Дэлхийн II дайны үеэр Британийн HMS Oxley шумбагч онгоцыг өөрийн HMS Triton шумбагч андуурч живүүлэв.
- 1939 он — Канадын Германд дайн зарласан шийдвэр хааны зөвшөөрөл авч хүчин төгөлдөр болов.
- 1942 он — Британийн арми Мадагаскарт буулт хийж, холбоотнуудын давшилтыг үргэлжлүүлэв.
- 1943 он — Германы цэргүүд “Ахсе” ажиллагааны хүрээнд Ром хотыг эзэлж эхлэв.
- 1960 он — Ромын Олимпын марафонд Этиопын Абэбэ Бикила түрүүлж, Сахарын цөлийн өмнөд Африкаас олимпын алтан медаль хүртсэн анхны тамирчин болов. Тэрээр хөл нүцгэн гүйж байжээ.
- 1961 он — Италийн Гран-пригийн үеэр Германы Формула-1-ийн нисгэгч Вольфганг фон Трипс болон 15 үзэгч амиа алдсан ноцтой осол гарчээ.
- 1961 он — Ирландын Шэннон нисэх буудлын ойролцоо President Airlines-ийн Douglas DC-6 онгоц осолдож, онгоцонд байсан 83 хүн бүгд нас баржээ.
- 1967 он — Гибралтарын ард иргэд Испанид нэгдэхээс татгалзаж, Их Британийн харьяанд үлдэхээр санал өглөө.
- 1974 он — Гвиней-Бисау Португалиас тусгаар тогтнолоо.
- 1976 он — Британийн Airways-ийн Hawker Siddeley Trident болон Inex-Adria-ийн DC-9 онгоц Югославын Загребын ойролцоо мөргөлдөж, 176 хүн амиа алдав.
- 1976 он — TWA-ийн 355 дугаар нислэгийг Хорватын үндсэрхэг үзэлтнүүд барьцаалав.
- 1976 он — Indian Airlines-ийн нислэгийг Кашмирын салан тусгаарлагчид барьцаалж, Лахорт буулгав.
- 1977 он — Хамидa Джандуби Францад гильотиноор цаазлуулсан хамгийн сүүлчийн хүн болов.
- 2000 он — “Operation Barras” ажиллагаагаар Сьерра-Леонед барьцаалагдсан зургаан Британийн цэргийг чөлөөлөв.
- 2001 он — Бразилийн Кампинас хотын захирагч Антонио да Коста Сантос алагдав.
- 2001 он — Их Британийн Who Wants to Be a Millionaire? нэвтрүүлэгт Чарльз Инграм нэг сая фунтын асуултад хүрсэн ч хожим хууран мэхэлсэн нь тогтоогдов.
- 2002 он — Швейцар улс НҮБ-ын бүрэн эрхт гишүүн болов.
- 2007 он — Пакистаны Ерөнхий сайд асан Наваз Шариф долоон жил цөллөгт байсны дараа эх орондоо буцаж ирэв.
- 2008 он — CERN-ийн Large Hadron Collider анхны ажиллагаагаа эхлүүлэв.
- 2017 он — “Ирма” хар салхи Флоридагийн Куджо-Кэйд 4-р зэрэглэлийн хар салхи хэлбэрээр хүрчээ.
- 2024 он — Polaris Dawn хувийн сансрын нислэг хөөрч, анхны хувийн сансрын аяллын үеэр сансарт алхалт хийх боломж бүрджээ.
Мэндэлсэн алдартнууд
- 1903 он — Сирил Коннолли, Английн зохиолч
- 1914 он — Роберт Уайз, Америкийн кино найруулагч, продюсер
- 1915 он — Эдмонд О'Брайен, Америкийн жүжигчин
- 1920 он — Фабио Таглиони, Италийн инженер
- 1924 он — Тед Клюшевски, Америкийн бейсболчин
- 1925 он — Рой Браун, Америкийн дуучин
- 1926 он — Берил Күүк, Английн зураач
- 1928 он — Жан Вание, Канадын философич, хүмүүнлэгийн зүтгэлтэн
- 1929 он — Арнольд Палмер, Америкийн алдарт гольфчин
- 1931 он — Изабель Коулгейт, Английн зохиолч
- 1931 он — Филип Бэйкер Холл, Америкийн жүжигчин
- 1932 он — Бо Голдман, Америкийн кино зохиолч
- 1933 он — Евгений Хрунов, Зөвлөлтийн сансрын нисгэгч
- 1933 он — Карл Лагерфельд, Германи-Францын загвар зохион бүтээгч
- 1934 он — Рожер Марис, Америкийн бейсболчин
- 1935 он — Мэри Оливер, Америкийн яруу найрагч
- 1936 он — Питер Лавси, Британийн зохиолч
- 1937 он — Жаред Даймонд, Америкийн эрдэмтэн, зохиолч
- 1940 он — Рой Эйерс, Америкийн хөгжимчин
- 1941 он — Стивен Жей Гулд, Америкийн палеонтологич, биологич
- 1941 он — Ганпэй Ёкой, Японы видео тоглоомын зохион бүтээгч, Game Boy-г бүтээгч
- 1942 он — Дэнни Хаттон, дуучин
- 1945 он — Хосе Фелисиано, Пуэрто-Рикогийн дуучин, хөгжимчин
- 1946 он — Жим Хайнс, Америкийн тамирчин
- 1948 он — Боб Ланиер, Америкийн сагсан бөмбөгчин
- 1949 он — Барримор Барлоу, Jethro Tull хамтлагийн бөмбөрчин
- 1950 он — Жо Перри, Aerosmith хамтлагийн гитарчин
- 1953 он — Эми Ирвинг, Америкийн жүжигчин
- 1955 он — Пэт Мастелотто, Америкийн бөмбөрчин
- 1957 он — Кейт Бёртон, жүжигчин
- 1960 он — Колин Фёрт, Английн жүжигчин
- 1960 он — Дэвид Лоури, хөгжимчин
- 1963 он — Рэнди Жонсон, Америкийн бейсболчин
- 1968 он — Гай Ричи, Английн кино найруулагч
- 1968 он — Big Daddy Kane, Америкийн реппер
- 1974 он — Райан Филлипп, Америкийн жүжигчин
- 1976 он — Густаво Куэртен, Бразилийн теннисчин
- 1980 он — Майки Уэй, My Chemical Romance хамтлагийн басс гитарчин
- 1982 он — Мисти Коупленд, Америкийн балетчин
- 1983 он — Жой Вотто, Канадын бейсболчин
- 1986 он — Эоин Морган, Англи-Ирландын крикетчин
- 1987 он — Пол Голдшмидт, Америкийн бейсболчин
- 1993 он — Сэм Керр, Австралийн хөлбөмбөгчин
- 1995 он — Жэк Грилиш, Английн хөлбөмбөгчин
- 1997 он — Брук Хендерсон, Канадын гольфчин
- 2001 он — Армандо Броя, Англи-Албани гаралтай хөлбөмбөгчин
- 2004 он — Габриэл Бейтман, Америкийн жүжигчин
Нас барагсад
- 1905 он — Пит Браунинг, Америкийн бейсболчин
- 1915 он — Чарльз Буше де Бушервилл, Канадын улс төрч
- 1915 он — Бага Жатин, Энэтхэгийн философич
- 1922 он — Вилфрид Скавен Блант, Английн яруу найрагч
- 1923 он — Сукумар Рэй, Энэтхэгийн яруу найрагч
- 1931 он — Дмитрий Егоров, Оросын математикч
- 1933 он — Жузеппе Кампари, Италийн автомашины уралдаанч
- 1934 он — Жорж Хеншель, хөгжмийн зохиолч
- 1935 он — Хьюи Лонг, Луизиана мужийн захирагч
- 1937 он — Сергей Третьяков, Оросын зохиолч
- 1938 он — Чарльз Крафт, Crufts-ийг үндэслэгч
- 1940 он — Исси Смит, Victoria Cross-ын шагналт цэрэг
- 1948 он — Болгарын I Фердинанд хаан
- 1952 он — Юсеф Афтимус, Ливаны архитектор
- 1954 он — Петер Андерс, Германы тенор
- 1961 он — Лео Каррилло, Америкийн жүжигчин
- 1961 он — Вольфганг фон Трипс, Германы Формула-1-ийн нисгэгч
- 1965 он — Father Divine, Америкийн шашны зүтгэлтэн
- 1966 он — Эмиль Юлиус Гумбель, Германы математикч, статистикч
- 1968 он — Эрна Мор, Германы амьтан судлаач
- 1971 он — Пьер Анжели, Итали-Америкийн жүжигчин
- 1973 он — Корнелия Мейгс, Америкийн зохиолч
- 1975 он — Ханс Сваровски, удирдаач
- 1975 он — Жорж Пажет Томсон, Нобелийн шагналт физикч
- 1976 он — Далтон Трамбо, Америкийн кино зохиолч
- 1979 он — Агостиньо Нето, Анголын анхны ерөнхийлөгч
- 1983 он — Феликс Блох, Нобелийн шагналт физикч
- 1983 он — Нора Лофтс, Английн зохиолч
- 1983 он — Жон Брауэр Миннок, дэлхийн хамгийн хүнд жинтэй хүмүүсийн нэг хэмээн бүртгэгдсэн хүн
- 1985 он — Эрнст Өпик, Эстонийн одон орон судлаач
- 1985 он — Жок Стейн, Шотландын хөлбөмбөгчин, дасгалжуулагч
- 1988 он — Виржиния Сатир, Америкийн сэтгэл засалч
- 1991 он — Жек Кроуфорд, Австралийн теннисчин
- 1994 он — Чарльз Дрэйк, Америкийн жүжигчин
- 1996 он — Жоан Дру, Америкийн жүжигчин
- 2000 он — Зайб-ун-Нисса Хамидулла, Энэтхэг-Пакистаны сэтгүүлч
- 2005 он — Херманн Бонди, математикч, сансар судлаач
- 2006 он — Пэтти Берг, Америкийн гольфчин
- 2006 он — IV Тафа'ахау Тупоу, Тонга улсын хаан
- 2007 он — Анита Роддик, The Body Shop-ийг үндэслэгч
- 2007 он — Жэйн Уайман, Америкийн жүжигчин
- 2008 он — Жеральд Бодоен, Канадын хуульч, улс төрч
- 2008 он — Вернон Хэндли, Английн удирдаач
- 2011 он — Клифф Робертсон, Америкийн жүжигчин
- 2012 он — Жон Моффат, Английн жүжигчин
- 2013 он — Жон Вэнс, Канадын жанжин
- 2014 он — Эмилио Ботин, Испанийн банкир
- 2014 он — Ричард Киль, Америкийн жүжигчин
- 2015 он — Адриан Фрутигер, Швейцарийн үсгийн хэв загвар зохион бүтээгч
- 2020 он — Диана Ригг, Английн жүжигчин
- 2023 он — Иэн Уилмут, “Долли” хонийг клончлох ажлын гол эрдэмтдийн нэг
- 2024 он — Фрэнки Беверли, Америкийн soul/funk дуучин
- 2024 он — Жим Сассер, Америкийн улс төрч, дипломатч
Тэмдэглэлт өдөр, баярууд
- 🌍 Дэлхийн амиа хорлолтоос урьдчилан сэргийлэх өдөр юм. ДЭМБ-ын мэдээлснээр, энэ өдрийг 2003 онд Олон улсын амиа хорлолтоос урьдчилан сэргийлэх нийгэмлэг (IASP) болон ДЭМБ хамтран бий болгосон бөгөөд жил бүрийн энэ өдөр тэмдэглэдэг. 2024–2026 оны гурван жилийн аяны уриа нь “Changing the narrative”-“Ярианы өнгө аясыг өөрчлөх”, харин 2026 оны уриалга нь “Start the Conversation”-“Яриагаа эхлүүл” аж.
- 🇬🇾 Гайана — Amerindian Heritage Day
- 🇭🇳 Гондурас — Хүүхдийн өдөр
- 🇬🇮 Гибралтар — Үндэсний өдөр
- 🇧🇿 Белиз — Saint George's Caye Day
- 🇨🇳 Хятад — Багш нарын өдөр
- ✝️ Христийн шашны зарим уламжлалд хэд хэдэн гэгээнтний өдөр
Эх сурвалж: WIKIPEDIA, BRITANNICA, WHO, AP
