Григорийн тооллын жилийн 250 дахь (өндөр жил бол 251 дэх) өдөр юм. Он дуусахад 115 өдөр үлдэж байна.

  • 1901 он — Боксчдын бослого албан ёсоор дуусав. Чин улсын засгийн газар болон гадаадын гүрнүүд Boxer Protocol-д гарын үсэг зурснаар Боксчдын бослогын дараах олон улсын тохиролцоо байгуулагдав.
  • 1906 он — Альберто Сантос-Дюмон 14-bis онгоцоо амжилттай нисгэв. Бразил гаралтай нисэхийн анхдагч Европт 14-bis онгоцоо амжилттай нисгэжээ.
  • 1907 он — RMS Lusitania анхны аяллаа эхлүүлэв. Cunard Line-ийн алдарт хөлөг Ливерпүүлээс Нью-Йорк руу анхны аяллаа хийжээ. Хожим Дэлхийн I дайны үеэр живсэнээрээ дэлхийд алдартай болсон.
  • 1909 он — Евгений Лефевр онгоцны ослоор амь үрэгдэв. Тэрээр хөдөлгүүрт, хүндээс агаартай нисэх онгоц жолоодож яваад амь үрэгдсэн анхны нисгэгч гэж тэмдэглэгддэг.
  • 1911 он — Гийом Аполлинер Мона Лизагийн хулгайн хэрэгт сэжиглэгдэн баривчлагдав. Францын алдарт яруу найрагч Луврын музейн Мона Лиза алдагдсан хэрэгт сэжиглэгдэн хоригджээ.
  • 1921 он — Анхны Miss America тэмцээн зохион байгуулагдав. АНУ-ын Атлантик-Ситид анхны Miss America тэмцээн болжээ.
  • 1927 он — Фило Фарнсворт бүрэн электрон телевизийн системийг амжилттай үзүүлэв. Энэ нь орчин үеийн электрон телевизийн хөгжилд чухал алхам болсон.
  • 1929 он — Финландын Нясиярви нуурт усан онгоц осолджээ. Усан онгоц хөмөрч живэхэд 136 хүн амь үрэгдсэн байна.
  • 1932 он — Чакогийн дайны анхны томоохон тулалдаан эхлэв. Боливи, Парагвайн хоорондын Чакогийн дайны үеийн Бокероны тулалдаан эхэлжээ.
  • 1936 он — Сүүлчийн тилацин буюу Тасманийн бар үхэв. Хобартын амьтны хүрээлэнд олзлогдон байсан хамгийн сүүлчийн мэдэгдэж буй тилацин үхсэнээр уг амьтан устсан гэж үздэг.
  • 1940 он — Лондоны “Blitz” эхлэв. Нацист Германы Luftwaffe Лондонг асар хүчтэй бөмбөгдөж эхэлсэн нь 57 дараалсан шөнийн бөмбөгдөлтийн эхлэл болсон. Энэ өдрийг Лондонд “Black Saturday” гэж нэрлэдэг.
  • 1940 он — Анхны дайралтаар Лондоны зүүн болон өмнөд хэсгийн боомтууд гол бай болсон бөгөөд Лондон музейн мэдээллээр тухайн өдрийн дайралтаар 430 хүн амиа алдаж, 1,600 хүн шархадсан байна.
  • 1942 он — Милнийн булангийн тулалдаанд Японы тэнгисийн явган цэрэг ухрав. Шинэ Гвинейн бүс дэх энэ тулалдаан нь холбоотнууд Японы хуурай замын хүчийг анх удаа томоохон хэмжээнд ухраасан үйл явдлуудын нэг байв.
  • 1943 он — Таманы хойгийн Германы цэрэг нүүлгэн шилжүүлэлт эхлэв. Германы 17-р арми Кубаны гүүрэн толгойноос Керчийн хоолойгоор дамжин Крым рүү ухарч эхэлжээ.
  • 1945 он — Уэйк арал дахь Японы цэрэг бууж өгөв. Дэлхийн II дайны төгсгөлийн дараа Уэйк арал дээр байсан Японы хүч АНУ-ын тэнгисийн явган цэрэгт бууж өгчээ.
  • 1945 он — Берлинд Ялалтын парад зохион байгуулагдав. Дэлхийн II дайнд холбоотнуудын ялалтыг тэмдэглэсэн томоохон цэргийн парад Берлинд болов.
  • 1953 он — Никита Хрущёв ЗХУ-ын Коммунист намын Нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга болов.
  • 1963 он — Pro Football Hall of Fame нээгдэв. АНУ-ын Охайо мужийн Кантон хотод Америкийн хөлбөмбөгийн алдрын танхим нээгдэж, анхны 17 гишүүнийг хүндэтгэв.
  • 1965 он — Вьетнамын дайны Operation Piranha эхлэв. АНУ-ын тэнгисийн явган цэрэг болон Өмнөд Вьетнамын хүчнүүд Батангандын хойгт ажиллагаа эхлүүлжээ.
  • 1968 он — Miss America тэмцээний эсрэг феминист жагсаал болов. АНУ-ын Атлантик-Ситид эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө тэмцэгчид гоо сайхны тэмцээнийг эсэргүүцсэн нь 1960-аад оны феминист хөдөлгөөний бэлгэдэлт үйл явдлын нэг болсон.
  • 1970 он — Иордан дахь “Black September”-ийн мөргөлдөөн эхлэв. Арабын партизанууд болон Иордан улсын хүчний хооронд ширүүн тэмцэл эхэлжээ.
  • 1970 он — Вьетнамын телевиз байгуулагдав. 
  • 1977 он — Панамын сувгийн гэрээнүүдэд гарын үсэг зурав. АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жимми Картер, Панамын удирдагч Омар Торрихос нар Torrijos–Carter Treaties-д гарын үсэг зурж, сувгийн хяналтыг эцэст нь Панамд шилжүүлэхээр тохиролцов. Хяналт 1999 оны 12-р сарын 31-нд Панамд бүрэн шилжсэн.
  • 1978 он — Георги Марковын алдарт “шүхрийн аллага”. Болгарын диссидент, зохиолч Марков Лондоны Waterloo Bridge дээр хорт рицин агуулсан жижиг үрлээр буудуулж, дөрөв хоногийн дараа нас баржээ.
  • 1979 он — ESPN телевиз анхны нэвтрүүлгээ цацав. АНУ-ын спортын кабелийн сүлжээ ESPN анх эфирт гарчээ.
  • 1996 он — Тупак Шакур буудуулжээ. Рэппэр, жүжигчин Тупак Шакур Лас-Вегаст боксийн тэмцээн үзсэнийхээ дараа буудуулж, дөрөв хоногийн дараа биш, 6 хоногийн дараа буюу 9-р сарын 13-нд нас барсан.
  • 2005 он — Катрина хар салхины дараах Нью-Орлеансийн нүүлгэн шилжүүлэлт үргэлжилж байв. АНУ-ын түүхэн дэх хамгийн их сүйрэл дагуулсан байгалийн гамшгуудын нэгийн дараах хямралын үе байлаа.
  • 2021 он — Эль Сальвадор Bitcoin-ийг хууль ёсны төлбөрийн хэрэгсэл болголоо. Эль Сальвадор Bitcoin-ийг албан ёсны хууль ёсны төлбөрийн хэрэгсэл болгосон дэлхийн анхны улс болсон.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 1533 он — I Елизавета — Английн хатан хаан
  • 1785 он — Максимилиан де Мерон — Швейцарийн зураач
  • 1860 он — Анна Мэри Робертсон Мозес (Grandma Moses) — Америкийн ардын урлагийн зураач
  • 1887 он — Эдит Ситвелл — Английн яруу найрагч, зохиолч
  • 1908 он — Майкл ДеБейки — Америкийн зүрх судасны мэс засалч
  • 1909 он — Элиа Казан — Америкийн кино, театрын найруулагч, зохиолч
  • 1911 он— Тодор Живков — Болгарын төр, улс төрийн зүтгэлтэн
  • 1912 он — Дэвид Паккард — Hewlett-Packard-ийг үндэслэгч, инженер, бизнесмен
  • 1914 он — Жеймс Ван Аллен — Америкийн физикч, сансрын судлаач
  • 1915 он — Киёси Ито — Японы математикч
  • 1917 он — Жон Корнфорт — Нобелийн шагналт Австрали-Британийн химич
  • 1923 он — Питер Лоуфорд — Англи-Америкийн жүжигчин
  • 1924 он — Даниэл Иноуэ — Америкийн сенатор, улс төрч, Дэлхийн II дайны баатар
  • 1930 он — Сонни Роллинс — Америкийн жазз саксофонч
  • 1932 он — Малколм Брэдбери — Английн зохиолч, утга зохиол судлаач
  • 1935 он — Абду Диуф — Сенегалын ерөнхийлөгч
  • 1936 он — Бадди Холли — Америкийн рок-н-роллын дуучин, хөгжимчин
  • 1940 он — Дарио Аржэнто — Италийн кино найруулагч, зохиолч
  • 1940 он — Абдуррахман Вахид — Индонезийн ерөнхийлөгч
  • 1943 он — Глория Гейнор — Америкийн дуучин
  • 1948 он — Халифа бин Заед Аль Нахаян — АНЭУ-ын ерөнхийлөгч
  • 1950 он — Жули Кавнер — Америкийн жүжигчин, дуу оруулагч
  • 1951 он — Крисси Хайнд — The Pretenders хамтлагийн дуучин, гитарчин
  • 1953 он — Бенмонт Тенч — Tom Petty and the Heartbreakers хамтлагийн хөгжимчин
  • 1954 он — Корбин Бернсен — Америкийн жүжигчин
  • 1956 он — Дайан Уоррен — Америкийн дуу зохиогч
  • 1960 он — Мишель Павер — Английн зохиолч
  • 1964 он — Eazy-E — Америкийн рэппер, N.W.A. хамтлагийг үндэслэгч
  • 1965 он — Эмре Белёзоглу — Туркийн хөлбөмбөгчин
  • 1967 он — Лесли Жонс — Америкийн инээдмийн жүжигчин, жүжигчин
  • 1968 он — Марсель Десайи — Францын хөлбөмбөгчин, Дэлхийн аварга
  • 1970 он — Том Эверетт Скотт — Америкийн жүжигчин
  • 1971 он — Шэйн Мосли — Америкийн мэргэжлийн боксчин, дэлхийн аварга
  • 1972 он — Дэвид Левитан — Америкийн зохиолч
  • 1978 он — Девон Сава — Канадын жүжигчин
  • 1980 он — Эмре Белөзоглу — Туркийн хөлбөмбөгчин
  • 1983 он — Жвала Гутта — Энэтхэгийн бадминтоны тамирчин
  • 1985 он — Радхика Апте — Энэтхэгийн жүжигчин
  • 1985 он — Рафи́нья — Бразилийн хөлбөмбөгчин
  • 1987 он — Эван Рэйчел Вүүд — Америкийн жүжигчин
  • 1988 он — Кевин Лав — Америкийн сагсан бөмбөгчин, NBA-ийн аварга
  • 1988 он — Алекс Харви — Канадын цанын тамирчин
  • 1989 он — Жонатан Мэйжорс — Америкийн жүжигчин
  • 1994 он — Кэнто Ямадзаки — Японы жүжигчин
  • 1996 он — Донован Митчелл — Америкийн сагсан бөмбөгчин, NBA-ийн од
  • 1997 он — Дин-Чарльз Чапман — Английн жүжигчин
  • 1999 он — Грэйси Абрамс — Америкийн дуучин, дуу зохиогч

Нас барагсад

 

  • 1901 он — А.Б.Уайат — Английн улс төрч
  • 1913 он — Альфред Рассел Уоллес — Английн байгаль судлаач, хувьслын онолыг Дарвинтай зэрэгцэн хөгжүүлэгч
  • 1949 он — Жозеф Т. МакНарни — Америкийн цэргийн болон бизнесийн зүтгэлтэн
  • 1955 он — Карлос Кастро Сааведра — Колумбын яруу найрагч
  • 1959 он — Морис Дюплесси — Канадын Квебекийн улс төрч, Ерөнхий сайд
  • 1960 он — Вильгельм Пик — Зүүн Германы төрийн зүтгэлтэн, ерөнхийлөгч
  • 1962 он — Уильям Фолкнер — Америкийн зохиолч, Нобелийн утга зохиолын шагналт
  • 1969 он — Жек Керуак — Америкийн зохиолч, Beat Generation хөдөлгөөний төлөөлөгч
  • 1971 он — Спрингбайн — нэрт уран бүтээлч, жүжигчин
  • 1978 он — Георги Марков — Болгарын зохиолч, сэтгүүлч, диссидент
  • 1981 он — Лоуэлл Томас — Америкийн зохиолч, радио нэвтрүүлэгч, сэтгүүлч
  • 1986 он — Магда Геббельс — Нацист Германы улс төрийн хүрээний хүн
  • 1988 он — Луис Вальтер Альварес — Америкийн физикч, Нобелийн физикийн шагналт
  • 1992 он — Бенни Картер — Америкийн жазз хөгжимчин, саксофонч, хөгжмийн зохиолч
  • 1996 он — Тупак Шакур — Америкийн рэппер, жүжигчин (9-р сарын 7-нд буудуулж, 9-р сарын 13-нд нас барсан)
  • 1997 он — Мобуту Сесе Секо — Заирын ерөнхийлөгч, цэргийн удирдагч
  • 2003 он — Уоррен Зевон — Америкийн дуучин, дуу зохиогч
  • 2005 он — Сержио Эндриго — Италийн дуучин, дуу зохиогч
  • 2006 он — Золтан Кемен — Унгар-Швейцарийн уран барималч
  • 2011 он — Клиф Робертсон — Америкийн Оскарын шагналт жүжигчин
  • 2014 он — Ёвонн Брант — Америкийн жүжигчин
  • 2015 он — Кэнан Эверен — Туркийн төрийн зүтгэлтэн, Туркийн 7 дахь ерөнхийлөгч
  • 2018 он — Мак Миллер — Америкийн рэппер, дуучин, продюсер
  • 2019 он — Роберт Мугабе — Зимбабвегийн Ерөнхий сайд, ерөнхийлөгч
  • 2020 он — Вольфганг Клемент — Германы улс төрч, Холбооны эдийн засаг, хөдөлмөрийн сайд
  • 2021 он — Жан-Поль Белмондо — Францын алдарт жүжигчин
  • 2022 он — Марша Хант — Америкийн жүжигчин, загвар өмсөгч
  • 2023 он — Стив Харвелл — Америкийн дуучин, Smash Mouth хамтлагийн гоцлол дуучин

Тэмдэглэлт өдрүүд

 

  • 🇧🇷 Бразилийн Тусгаар тогтнолын өдөр — 1822 онд Португалиас тусгаар тогтнолоо зарласныг тэмдэглэдэг үндэсний баяр.
  • 🇲🇿 Мозамбикийн Ялалтын өдөр — Португалийн колоничлолын эсрэг тусгаар тогтнолын тэмцлийн түүхтэй холбоотой үндэсний тэмдэглэлт өдөр.
  • 🇵🇰 Пакистаны Агаарын цэргийн хүчний өдөр (Air Force Day) — 1965 оны Энэтхэг–Пакистаны дайны үеийн Пакистаны Агаарын цэргийн хүчний ажиллагааг дурсдаг.
  • 🇲🇳 Монгол Улсад — Байгаль хамгаалал, экологийн чиглэлийн арга хэмжээ зохион байгуулагддаг өдөр боловч 9-р сарын 7 нь Монголын хэмжээнд бүх нийтийн албан ёсны үндэсний баяр биш.
  • 🌐 Олон улсын Цэвэр агаарын өдөр — Blue Sky for our Skies — НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейгаас 9-р сарын 7-ныг “International Day of Clean Air for blue skies” болгон тогтоосон. 2020 оноос тэмдэглэж эхэлсэн. 🌏💙
  • 🇺🇸 National Beer Lover's Day — АНУ-д шар айраг сонирхогчдод зориулсан албан бус тэмдэглэлт өдөр.
  • 🇺🇸 National Grateful Patient Day — өвчтөн, эмч, сувилагч болон эрүүл мэндийн салбарынхны талархлыг илэрхийлэх өдөр болгон АНУ-д тэмдэглэдэг.
  • 🇺🇸 National Salami Day — салями хиамыг онцлон тэмдэглэдэг АНУ-ын албан бус өдөр.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, BRITANNICA, AP, UPI, HISTORY