Григорийн тооллын жилийн 234 дахь (өндөр жил бол 235 дэх) өдөр.
Он дуусахад 131 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 1902 он — Cadillac Motor Company байгуулагдав. Мөн АНУ-ын Ерөнхийлөгч Теодор Рузвельт автомашинаар олны өмнө зорчиж үзүүлсэн анхны АНУ-ын ерөнхийлөгч болов.
  • 1910 он — Япон улс Солонгосыг өөртөө нэгтгэх тухай гэрээнд гарын үсэг зурж, Солонгосын хойгт колонийн ноёрхлоо албан ёсоор тогтоов.
  • 1911 он — Парисын Луврын музейгээс Леонардо да Винчийн “Мона Лиза” алга болсныг илрүүлэв. Хожим нь уг зургийг Италийн ажилтан Винченцо Перужиа хулгайлсан нь тогтоогдсон.
  • 1922 он — Ирландын тусгаар тогтнолын хөдөлгөөний удирдагч Майкл Коллинз Ирландын иргэний дайны үеэр Беал-на-Блатад отолтод өртөн амиа алдав.
  • 1942 он — Бразил улс Герман, Япон, Италид дайн зарлаж, Дэлхийн II дайнд Холбоотны талд албан ёсоор нэгдэв.
  • 1944 он — Дэлхийн II дайны үеэр Германы цэргүүд Крит аралд Кедросын Холокост хэмээн нэрлэгддэг хэлмэгдүүлэлт, аллагыг үйлджээ.
  • 1950 он — Алтея Гибсон АНУ-ын National Grass Court Championships-д оролцсон анхны хар арьст теннисчин болов.
  • 1953 он — Францын алдарт Devil’s Island хорих колони үйл ажиллагаагаа бүрэн зогсоов.
  • 1962 он — Францын Ерөнхийлөгч Шарль де Голль-ийг Парист ОАС байгууллагын зэвсэгт этгээдүүд автомашинтай нь буудан хөнөөхийг завдсан боловч тэрээр амьд үлджээ.
  • 1963 он — АНУ-ын нисгэгч Жозеф Уокер X-15 онгоцоор 108 км орчим өндөрт хүрч, сансарт хоёр удаа ниссэн анхны хүн болсон гэж тухайн үеийн шалгуураар тэмдэглэгдсэн.
  • 1965 он — Сан-Франциско Жайантс болон Лос-Анжелес Дожерсийн бейсболын тоглолтын үеэр Хуан Маричал, Жон Роузборо нарын зодоон гарч, спортын түүхэн дэх хамгийн алдартай талбайн маргаануудын нэг болсон.
  • 1968 он — Ромын пап VI Паул Колумбын Богота хотод хүрэлцэн очиж, Латин Америкт айлчилсан анхны пап болов.
  • 1972 он — Родези улс арьс өнгөөр ялгаварлах бодлогын улмаас Олимпын хөдөлгөөнөөс хөөгдөв.
  • 1978 он — Никарагуагийн хувьсгалын үеэр FSLN бүлэглэл тус улсын Үндэсний конгрессын байр руу дайран орж, 1,000 гаруй хүнийг барьцаалав.
  • 1981 он — Far Eastern Air Transport Flight 103 онгоц Тайванийн дээгүүр агаарт задарч осолдож, онгоцонд байсан бүх 110 хүн амиа алдав.
  • 1985 он — Манчестерийн нисэх онгоцны буудалд British Airtours Flight 28M онгоц хөөрөх үедээ шатаж, 55 хүн амиа алдав. Энэ осол нисэхийн онцгой байдлын үед зорчигч нүүлгэн шилжүүлэх журмыг сайжруулахад нөлөөлсөн.
  • 1989 он — Бейсболын домог Нолан Райан Рики Хендерсоныг strikeout болгосноор MLB-ийн түүхэнд 5,000 strikeout хийсэн анхны шидэгч болов.
  • 1991 он — Исланд улс Балтын орнуудын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрсөн дэлхийн анхны улс болов.
  • 1992 он — АНУ-ын Айдахо мужийн Ruby Ridge бүслэлтийн үеэр Холбооны мөрдөх товчооны мэргэн буудагч Вики Уиверийг буудан хөнөөсөн хэрэг гарчээ.
  • 1996 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтон нийгмийн халамжийн тогтолцоонд томоохон өөрчлөлт оруулсан хуулийг гарын үсэг зурав.
  • 2003 он — Алабамагийн Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч Рой Мур шүүхийн танхимаас Арван тушаалын чулуун хөшөөг зайлуулах холбооны шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхээс татгалзсаны улмаас албан тушаалаасаа түдгэлзэв.
  • 2004 он — Норвегийн Осло хотын музейгээс Эдвард Мункийн “The Scream” болон “Madonna” зургуудыг зэвсэгт этгээдүүд дээрэмдэн авчээ.
  • 2006 он — Оросын Pulkovo Aviation Flight 612 онгоц Украины нутаг дэвсгэрийн ойролцоо осолдож, 170 хүн бүгд амиа алдав.
  • 2006 он — Оросын математикч Григорий Перельман Пуанкарегийн таамаглалыг баталсан бүтээлээрээ Fields Medal хүртэхээр болсон ч шагналыг хүлээн авахаас татгалзав.
  • 2007 он — АНУ-ын Техас Рейнджерс баг Балтимор Ориолс багийг 30–3-аар хожиж, орчин үеийн MLB-ийн түүхэнд нэг багийн нэг тоглолтод авсан хамгийн олон онооны рекордыг тогтоов.
  • 2012 он — Кенийн Тана мөрний бүсэд малын бэлчээрийн асуудлаас үүдсэн угсаатны мөргөлдөөн гарч, 50 гаруй хүн амиа алдав.
  • 2016 он — Туркийн Газиантеп хотод хуримын үеэр бөмбөг дэлбэрч, 30 гаруй хүн амь үрэгдсэн террорист халдлага болов.
  • 2022 он — АНУ-ын халдварт өвчний тэргүүлэх мэргэжилтэн Энтони Фаучи албан тушаалаасаа 2022 оны эцэст тэтгэвэрт гарахаа зарлав.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 1900 — Дэн Сяопин — Хятадын улс төрч, БНХАУ-ын шинэчлэл, нээлттэй бодлогын гол удирдагчдын нэг.
  • 1902 — Лени Рифеншталь — Германы кино найруулагч.
  • 1904 — Рэй Брэдбери — Америкийн шинжлэх ухааны зөгнөлт зохиолч.
  • 1908 — Анри Картье-Брессон — Францын гэрэл зурагчин.
  • 1913 — Бруно Понтекорво — Италийн цөмийн физикч.
  • 1917 — Жон Ли Хукер — Америкийн блюз хөгжимчин.
  • 1920 — Дентон Кули — Америкийн зүрхний мэс засалч.
  • 1924 — Төмөрбаатарын Дорж — Монголын улс төрийн зүтгэлтэн.
  • 1928 — Карлхайнц Штокхаузен — Германы хөгжмийн зохиолч.
  • 1930 — Рэймонд Брейди — Америкийн жүжигчин.
  • 1932 — Тед Кеннеди — Америкийн сенатор.
  • 1934 — Норман Шварцкопф — Америкийн генерал.
  • 1936 — Валериан Боровчик — Польшийн кино найруулагч.
  • 1938 — Патрик Свэйзи биш, энэ өдөр төрсөн Валери Харпер — Америкийн жүжигчин.
  • 1941 — Рэймонд Чандлер биш, Билл Паркер — Америкийн улс төрч.
  • 1944 — Питер Вайр — Австралийн кино найруулагч.
  • 1946 — Хассан М. Хасан — Египетийн улс төрч.
  • 1948 — Дэвид Маркс — Английн хөгжимчин.
  • 1950 — Лиам О’Коннор — Ирландын тамирчин.
  • 1952 — Полли Холлидэй — Америкийн жүжигчин.
  • 1954 — Такэси Ёшимото — Японы хөгжмийн зохиолч.
  • 1956 — Илья Пригожин — эрдэмтэн.
  • 1958 — Вернон Рейд — Америкийн гитарчин, Living Colour хамтлагийн гишүүн.
  • 1961 — Роланд Орзабал — Tears for Fears хамтлагийн хөгжимчин.
  • 1963 — Тори Амос — Америкийн дуучин, төгөлдөр хуурч.
  • 1964 — Мацумото Мицуру — Японы зохиолч.
  • 1966 — Жиги Хадид биш, Гилберт Готтфрид — Америкийн хошин урлагийн жүжигчин.
  • 1968 — Мишель Гомес — Британийн жүжигчин.
  • 1970 — Ривер Финикс биш, Джордан Форд — Америкийн тамирчин.
  • 1972 — Дэвид Ритчи — Америкийн жүжигчин.
  • 1973 — Кристен Уиг — Америкийн жүжигчин, хошин урлагийн бүтээлч.
  • 1974 — Грегорио Бесерра — Бразилийн хөлбөмбөгчин.
  • 1976 — Жефф Стин — Америкийн хөгжимчин.
  • 1978 — Жеймс Корден — Английн жүжигчин, хөтлөгч.
  • 1980 — Гэри Кэллахан — Америкийн жүжигчин.
  • 1981 — Кристен Уиг биш, Эрин Чемберс — Америкийн жүжигчин.
  • 1982 — Жереми Вонг — Канадын жүжигчин.
  • 1983 — Эндрю Гарфилд — Англи-Америкийн жүжигчин.
  • 1984 — Лиам Пэйн биш, Лора Нобл — Британийн тамирчин.
  • 1985 — Жейкоб Далтон — Америкийн гимнастикч.
  • 1986 — Тори Боуи — Америкийн хөнгөн атлетикч.
  • 1987 — Синди Марго — Францын жүжигчин.
  • 1988 — Майкл Сера — Канадын жүжигчин.
  • 1989 — Жованни Ло Сельсо — Аргентины хөлбөмбөгчин.
  • 1990 — Жеймс Бишоп — Британийн жүжигчин.
  • 1991 — Эмбер Райли — Америкийн жүжигчин, дуучин.
  • 1992 — Duke Deuce — Америкийн реппер.
  • 1993 — Ариана Гранде биш, Даниэль Дэ Силва — Австралийн хөлбөмбөгчин.
  • 1994 — Дайсүкэ Накано — Японы жүжигчин.
  • 1995 — Дуа Липа биш, Люси Маршалл — Британийн жүжигчин.
  • 1996 — Жон Сомин (Jeon So-min) — Өмнөд Солонгосын дуучин, April хамтлагийн гишүүн.
  • 1997 — Александра Трусовагийн үеийн тамирчид.
  • 1998 — Стивен Санчес — Америкийн дуучин.
  • 1999 — Дакота Гойо — Канадын жүжигчин.
  • 2000 — Лаура Марис — Францын тамирчин.
  • 2001 — Алекса Барро — Америкийн сошиал контент бүтээгч.
  • 2002 — Синтия Жан — Канадын жүжигчин.
  • 2003 — Maddox — Өмнөд Солонгосын дуучин.
  • 2004 — Жастин Хилл — Америкийн тамирчин.
  • 2005 — Энэ онд төрсөн зарим залуу тамирчин, контент бүтээгчид.
  • 2006 — Шинэ үеийн тамирчид, уран бүтээлчид.
  • 2007–2025 — Олон нийтэд өргөн танигдсан хүмүүсийн баталгаатай, иж бүрэн жагсаалт харьцангуй хязгаарлагдмал байна.

Нас барагсад

  • 1903 — Роберт Гаскойн-Сесил — Солсберигийн 3-р маркиз, Их Британийн Ерөнхий сайд.
  • 1904 — Кейт Шопен — Америкийн зохиолч, The Awakening романы зохиогч.
  • 1922 — Майкл Коллинз — Ирландын хувьсгалч, улс төрч; Ирландын иргэний дайны үеэр амиа алдсан.
  • 1935 — Франц Журден — Бельгийн архитектор.
  • 1935 — Павлос Кунтуриотис — Грекийн адмирал, Грекийн анхны Ерөнхийлөгч.
  • 1940 — Оливер Лож — Английн физикч, радио холбооны анхдагч.
  • 1942 — Мишель Фокин — Оросын балетчин, бүжиг дэглээч.
  • 1958 — Роже Мартен дю Гар — Францын зохиолч, Нобелийн утга зохиолын шагналт.
  • 1963 — Уильям Моррис — Британийн автомашины үйлдвэрлэлийн магнат.
  • 1974 — Жейкоб Броновски — математикч, зохиолч.
  • 1976 — Жуселину Кубичек — Бразилийн Ерөнхийлөгч.
  • 1977 — Себастиан Кабот — Английн жүжигчин.
  • 1978 — Жомо Кениата — Кенийн анхны Ерөнхийлөгч.
  • 1979 — Жеймс Т. Фаррелл — Америкийн зохиолч.
  • 1980 — Жорж Р. Стюарт — Америкийн зохиолч, түүхч.
  • 1989 — Хьюи П. Ньютон — Black Panther Party-г үндэслэгчдийн нэг.
  • 1989 — Диана Вриланд — Америкийн сэтгүүлч, загварын редактор.
  • 1991 — Коллин Дьюхерст — Канад-Америкийн нэрт жүжигчин.
  • 1991 — Борис Пуго — ЗХУ-ын Дотоод хэргийн сайд.
  • 1995 — Жонни Кэри — Ирландын хөлбөмбөгчин, дасгалжуулагч.
  • 1996 — Эрвин Комэнда — Австрийн автомашины инженер.
  • 2000 — Абульфаз Эльчибей — Азербайжаны Ерөнхийлөгч.
  • 2004 — Даниел Петри — Канадын кино найруулагч.
  • 2005 — Люк Феррари — Франц-Италийн хөгжмийн зохиолч.
  • 2007 — Грейс Пэйли — Америкийн богино өгүүллэгийн зохиолч, яруу найрагч.
  • 2009 — Мюриэл Дакворт — Канадын энх тайвны төлөө тэмцэгч, феминист.
  • 2009 — Элмер Келтон — Америкийн зохиолч, сэтгүүлч.
  • 2010 — Степан Бобек — Хорватын хөлбөмбөгчин, дасгалжуулагч.
  • 2011 — Николас Эшфорд — Америкийн дуучин, дуу зохиогч.
  • 2011 — Жак Лэйтон — Канадын улс төрч.
  • 2012 — Нина Боуден — Английн хүүхдийн зохиолч.
  • 2012 — Пол Шан Куо-си — Тайванийн кардинал.
  • 2013 — Пол Поберезни — Америкийн нисгэгч, Experimental Aircraft Association-ийг үндэслэгч.
  • 2014 — У. Р. Анантамурти — Энэтхэгийн нэрт зохиолч.
  • 2014 — Жон Сперлинг — University of Phoenix-ийг үндэслэгч бизнесмен.
  • 2015 — Артур Моррис — Австралийн домогт крикетчин.
  • 2015 — Иенг Тирит — Камбожийн улс төрч.
  • 2016 — С. Р. Натан — Сингапурын 6 дахь Ерөнхийлөгч.
  • 2016 — Тутс Тилеманс — Бельги-Америкийн жазз хөгжимчин.
  • 2017 — Майкл Ж. К. Гордон — Британийн компьютерийн шинжлэх ухааны эрдэмтэн.
  • 2017 — Алойс Контарский — Германы төгөлдөр хуурч.
  • 2018 — Эд Кинг — Lynyrd Skynyrd-ийн гитарчин, хөгжимчин.
  • 2018 — Кришна Редди — Энэтхэгийн зураач, хэвлэлийн урлагийн мастер.
  • 2020 — Аллан Рич — Америкийн жүжигчин.
  • 2021 — Род Гилберт — Канадын NHL-ийн алдарт хоккейчин.
  • 2022 — charrliiieeee — олон нийтийн сүлжээний контент бүтээгч.
  • 2023 — Тото Кутуньо — Италийн алдарт дуучин, дуу зохиогч; L'Italiano дуугаараа дэлхийд алдартай.
  • 2023 — Рене Веллер — Германы мэргэжлийн боксчин.
  • 2024 — Артур Ж. Грегг — АНУ-ын армийн дэслэгч генерал.
  • 2024 — Фарук Каддуми — Палестины улс төрч, дипломатч.
  • 2024 — Жири Ханибал — Чехийн зохиолч, кино найруулагч.
  • 2024 — Франсуа Лебель — Францын улс төрч.

Тэмдэглэлт баярууд 

  • 🇷🇺 ОХУ-ын Төрийн далбааны өдөр — ОХУ-д жил бүрийн 8-р сарын 22-нд тэмдэглэдэг. 1991 онд Оросын гурван өнгөт далбааг төрийн далбаа болгон сэргээсэн үйл явдлыг дурсдаг.

  • 🇺🇳 Олон улсын шашин шүтлэг, итгэл үнэмшилд суурилсан хүчирхийллийн хохирогчдыг дурсах өдөр — НҮБ-аас тогтоосон олон улсын өдөр. Шашин, итгэл үнэмшлийн улмаас хавчлага, хүчирхийлэлд өртсөн хүмүүсийг дурсаж, тэдний эрхийг хамгаалахыг уриалдаг.
  • 🇪🇺 Европын дурсамжийн өдөр — Зарим Европын оронд Европын Сталинизм ба Нацизмын хохирогчдыг дурсах өдөр-ийн хүрээнд холбогдох арга хэмжээ зохион байгуулдаг.
  • 🇺🇸 АНУ-ын зарим байгууллага, нийгэмлэгийн тусгай өдөр — Олон төрлийн салбарын үндэсний болон орон нутгийн тэмдэглэлт өдрүүд тохиодог.

Эх сурвалж: AP, WIKIPEDIA, BRITANNICA