Григорийн тооллын жилийн 229 дэх (өндөр жил бол 230 дахь) өдөр.
Он дуусахад 136 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

• 1807 он — Роберт Фултоны зохион бүтээсэн уурын хөдөлгүүрт хөлөг онгоц Хадсон мөрнөөр Нью-Йорк хотоос Олбани хүртэл анхны амжилттай аяллаа хийжээ. Энэ нь дэлхийн худалдааны уурын усан тээврийн хөгжилд чухал алхам болсон байна.
• 1862 он — АНУ-ын Миннесота мужид Дакотагийн дайн эхэлж, Дакотагийн уугуул иргэд болон АНУ-ын хүчний хооронд зэвсэгт мөргөлдөөн өрнөжээ.
• 1863 он — Америкийн Иргэний дайны үеэр Холбооны армийн хүчнүүд Өмнөд Каролина мужийн Чарлстон боомт дахь Форт Самтер цайзыг их буугаар буудаж эхэлжээ.
• 1914 он — Дэлхийн нэгдүгээр дайны үеэр Германы болон Оросын армийн хооронд Сталлупёнений тулалдаан болсон бөгөөд Германы тал ялалт байгуулжээ.
• 1942 он — Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр АНУ-ын Тэнгисийн явган цэргүүд Японы эзэмшилд байсан Номхон далайн Макин аралд дайралт хийжээ.
• 1943 он — Их Британийн Хатан хааны Агаарын цэргийн хүчин Германы V-1, V-2 пуужингийн хөтөлбөрийн эсрэг Operation Hydra нэртэй томоохон агаарын цохилтыг эхлүүлжээ.
• 1945 он — Сукарно, Мохаммад Хатта нар Индонезийн тусгаар тогтнолыг тунхаглаж, тус улсын тусгаар тогтнолын тэмцлийн шинэ үеийг эхлүүлэв.
• 1945 он — Английн зохиолч Жорж Оруэллийн алдарт “Animal Farm” буюу “Фермийн амьтад” зохиол Их Британид анх хэвлэгджээ.
• 1959 он — Америкийн жазз хөгжимчин Майлс Дэвисийн “Kind of Blue” цомог худалдаанд гарчээ. Тус бүтээл нь жазз хөгжмийн түүхэн дэх хамгийн нөлөө бүхий цомгуудын нэг болсон юм.
• 1970 он — ЗХУ “Венера-7” сансрын аппаратыг хөөргөжээ. Тус аппарат нь дараа нь Сугар гараг дээр амжилттай газардсан анхны аппарат болж, өөр гарагийн гадаргуугаас мэдээлэл дамжуулсан түүхэн амжилт үзүүлсэн байна.
• 1977 он — ЗХУ-ын “Арктика” мөс зүсэгч хөлөг онгоц Хойд туйлд хүрсэн анхны гадаргуугийн хөлөг болжээ.
• 1978 он — Америкийн нисгэгчид Макси Андерсон, Бен Абруццо, Ларри Ньюман нар “Double Eagle II” халуун агаарын бөмбөлгөөр Атлантын далайг анх удаа амжилттай гаталж, Парисын ойролцоо газарджээ.
• 1982 он — Германы Ханноверын ойролцоох Philips үйлдвэрт анхны арилжааны компакт дискүүд үйлдвэрлэгдсэн бөгөөд ABBA хамтлагийн “The Visitors” цомог тэдгээрийн нэг байжээ.
• 1998 он — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Билл Клинтон Моника Левинскитэй холбоотой харилцааныхаа талаар Их танхимын шүүхийн өмнө мэдүүлэг өгч, улмаар телевизээр ард түмэндээ хандан мэдэгдэл хийжээ. Энэ үйл явдал хожим түүнийг импичментэд оруулах үйл явцтай холбоотой болсон.
• 1999 он — Туркийн Коажаэли мужид 7.4 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болж, 17 мянга гаруй хүн амиа алдсан томоохон гамшиг болсон байна.
• 2008 он — Бээжингийн зуны Олимпын наадамд АНУ-ын усанд сэлэгч Майкл Фелпс 8 дахь алтан медалиа хүртэж, нэг Олимпод хамгийн олон алтан медаль хүртсэн тамирчны дээд амжилтыг тогтоожээ.
• 2017 он — Испанийн Барселона хотод автомашинаар явган зорчигчдыг дайрсан халдлага гарч, олон хүн амь үрэгдэн, олон арван хүн гэмтэж бэртжээ.

Мэндэлсэн алдартнууд

• 1153 он — IX Вильям, Пуатьегийн гүн, дундад зууны Францын язгууртан.
• 1465 он — I Филиберт, Савойн гүн.
• 1473 он — Ричард Шрусбери, Йоркийн гүн, Английн хаан IV Эдуардын хүү.
• 1556 он — Александр Бриант, Английн католик шашны зүтгэлтэн, гэгээнтэн.
• 1578 он — Франческо Альбани, Италийн барокко үеийн нэрт зураач.
• 1603 он — Леннарт Торстенссон, Шведийн маршал, цэргийн нэрт жанжин.
• 1629 он — III Ян Собески, Польш-Литвийн хаан, Османы эзэнт гүрний эсрэг дайнд нэрд гарсан цэргийн удирдагч.
• 1686 он — Никола Порпора, Италийн хөгжмийн зохиолч, дуурийн багш.
• 1753 он — Йозеф Добровский, Чехийн хэл шинжлэл, түүх судлалын нэрт эрдэмтэн.
• 1768 он — Луи Дезэ, Францын хувьсгалын үеийн нэрт жанжин.
• 1786 он — Дэви Крокетт, Америкийн цэрэг, улс төрч, хил хязгаарын домогт зүтгэлтэн.
• 1801 он — Фредрика Бремер, Шведийн зохиолч, эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө тэмцэгч.
• 1840 он — Уилфрид Скавен Блант, Английн яруу найрагч, улс төрийн идэвхтэн.
• 1844 он — II Менелик, Этиопын эзэн хаан, улс төрийн нэрт зүтгэлтэн.
• 1863 он — Жин Страттон-Портер, Америкийн зохиолч, гэрэл зурагчин.
• 1865 он — Жулия Марлоу, Англи-Америкийн нэрт жүжигчин.
• 1887 он — I Карл, Австри-Унгарын сүүлчийн эзэн хаан.
• 1887 он — Маркус Гарви, Ямайкийн улс төрийн идэвхтэн, Пан-Африкизмын хөдөлгөөний гол төлөөлөгчдийн нэг.
• 1893 он — Мэй Уэст, Америкийн жүжигчин, зохиолч, Холливудын алдарт жүжигчин.
• 1896 он — Лесли Гровс, Америкийн генерал, Манхэттений төслийн удирдагч.
• 1911 он — Михаил Ботвинник, Зөвлөлтийн шатрын их мастер, дэлхийн шатрын аварга.
• 1926 он — Зян Зэмин, БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч асан, Хятадын Коммунист намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан.
• 1932 он — В. С. Найпол, Нобелийн утга зохиолын шагналт зохиолч, зохиол бүтээлээрээ дэлхийд танигдсан зохиолч.
• 1942 он — Муслим Магомаев, Азербайжан-Зөвлөлтийн алдарт дуучин, хөгжмийн зохиолч.
• 1943 он — Роберт Де Ниро, Америкийн жүжигчин, продюсер, найруулагч, кино урлагийн нэрт төлөөлөгч.
• 1944 он — Жан-Бернар Помье, Францын төгөлдөр хуурч, удирдаач.
• 1946 он — Марта Кулидж, Америкийн кино найруулагч, продюсер.
• 1959 он — Жонатан Франзен, Америкийн зохиолч, нийтлэлч.
• 1960 он — Шон Пенн, Америкийн жүжигчин, найруулагч, Оскарын шагналт уран бүтээлч.
• 1969 он — Донни Уолберг, Америкийн дуучин, жүжигчин, продюсер.
• 1977 он — Тьерри Анри, Францын алдарт хөлбөмбөгчин, дасгалжуулагч, дэлхийн аварга.
• 1981 он — Алекс Хоннольд, Америкийн хаданд авирагч, чөлөөт авиралтаараа дэлхийд танигдсан тамирчин.
• 1991 он — Остин Батлер, Америкийн жүжигчин.
• 1994 он — Фиби Бриджерс, Америкийн дуучин, дуу зохиогч, хөгжимчин.

Нас барагсад

• 1153 он — IV Юстас, Булонийн гүн, Английн хаан Стефаны хүү.
• 1304 он — Го-Фукакуса, Японы эзэн хаан.
• 1338 он — Нитта Ёшисада, Японы самурай, цэргийн удирдагч.
• 1510 он — Эдмунд Дадли, Английн улс төрч.
• 1673 он — Ренье де Грааф, Нидерландын эмч, анатомич, биологич.
• 1676 он — Ханс Якоб Кристоффель фон Гриммельсхаузен, Германы зохиолч, “Симплициус Симплициссимус” романы зохиогч.
• 1720 он — Анн Дасье, Францын эрдэмтэн, сонгодог зохиолын орчуулагч.
• 1785 он — Жонатан Трамбулл, Америкийн улс төрч, Коннектикут мужийн захирагч.
• 1786 он — II Фридрих буюу Агуу Фридрих, Пруссын хаан, Европын түүхийн нөлөө бүхий төрийн зүтгэлтэн.
• 1809 он — Мэттью Болтон, Английн бизнес эрхлэгч, инженер, уурын машины хөгжүүлэлтэд Жеймс Уатттай хамтран ажилласан.
• 1838 он — Лоренцо Да Понте, Италийн зохиолч, яруу найрагч, дуурийн либретто зохиогч.
• 1850 он — Хосе де Сан-Мартин, Аргентины тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч, Өмнөд Америкийн тусгаар тогтнолын хөдөлгөөний гол удирдагчдын нэг.
• 1870 он — Перучо Фигередо, Кубын яруу найрагч, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч.
• 1880 он — Оле Булл, Норвегийн нэрт хийлч, хөгжмийн зохиолч.
• 1916 он — Умберто Боччони, Италийн футурист зураач, уран барималч.
• 1920 он — Рэй Чапман, Америкийн бейсболчин, тоглолтын үеэр авсан гэмтлээсээ болж нас барсан спортын түүхэн дэх онцгой тохиолдлын нэг.
• 1935 он — Шарлотт Перкинс Гилман, Америкийн зохиолч, социологич, эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөө тэмцэгч.
• 1966 он — Кен Майлз, Англи-Америкийн автомашины уралдааны тамирчин, инженер.
• 1971 он — Маэдаяма Эйгоро, Японы сүмогийн 39 дэх ёкозүна.
• 1971 он — Вильгельм Лист, Германы фельдмаршал, Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн цэргийн удирдагч.
• 1973 он — Конрад Айкен, Америкийн зохиолч, яруу найрагч, утга зохиолын шүүмжлэгч.
• 1973 он — Жан Барраке, Францын хөгжмийн зохиолч, төгөлдөр хуурч.
• 1977 он — Делмер Дэйвс, Америкийн кино зохиолч, найруулагч, продюсер.
• 1979 он — Вивиан Вэнс, Америкийн жүжигчин, дуучин.
• 1980 он — Айра Гершвин, Америкийн алдарт дууны үг зохиогч, Жорж Гершвиний ах.
• 1983 он — Айра Гершвин, Америкийн нэрт дууны үг зохиогч.
• 1987 он — Рудольф Хесс, Нацист Германы улс төрийн зүтгэлтэн, Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн Адольф Гитлерийн ойрын хүрээний хүн.
• 1988 он — Мухаммад Зия-уль-Хак, Пакистаны Ерөнхийлөгч, цэргийн удирдагч.
• 1990 он — Пёрл Бэйли, Америкийн жүжигчин, дуучин.
• 1993 он — Фэн Кан, Хятадын математикч, академич.
• 1994 он — Луижи Чинетти, Италийн гаралтай Америкийн автомашины уралдаанч, бизнес эрхлэгч.
• 2015 он — Ивонн Крэйг, Америкийн жүжигчин, “Batman” телевизийн цувралын Бэтгёрл дүрээрээ алдартай.
• 2016 он — Артур Хиллер, Канадын кино найруулагч, “Love Story” зэрэг бүтээлээрээ алдартай.
• 2023 он — Рик Жаннерет, Канадын спортын тайлбарлагч, Buffalo Sabres багийн олон жилийн радиогийн дуу хоолой.
• 2024 он — Силвио Сантос, Бразилийн телевизийн хөтлөгч, бизнес эрхлэгч, медиагийн нэрт зүтгэлтэн.
• 2025 он — Теренс Стэмп, Английн нэрт жүжигчин.

Тэмдэглэлт баярууд

• 🇮🇩 Индонезийн Тусгаар тогтнолын өдөр — 1945 оны энэ өдөр Индонез улс тусгаар тогтнолоо тунхагласныг тэмдэглэдэг үндэсний баяр.
• 🇬🇦 Габоны Тусгаар тогтнолын өдөр — Габон улс 1960 оноос Францаас тусгаар тогтносноо тэмдэглэдэг үндэсний баяраа тэмдэглэдэг.
• 🇦🇷 Генерал Хосе де Сан-Мартины өдөр — Аргентины тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцлийн гол удирдагчдын нэг, үндэсний баатар Хосе де Сан-Мартины дурсгалд зориулсан өдөр.
• 🇸🇮 Прекмурьегийн словенчууд Эх орондоо нэгдсэн өдөр — Словенийн Прекмурье бүс нутаг Эх оронтойгоо нэгдсэнийг дурсдаг өдөр.
• 🇨🇦 Discovery Day / Нээлтийн өдөр — Канадын Юкон мужид тэмдэглэдэг бүс нутгийн баяр бөгөөд Клондайкийн алтны нээлттэй холбоотой түүхэн өдрийг дурсдаг.
• 🇰🇷 Солонгосын Тусгаар тогтнол, чөлөөлөлтийн өдөр — Gwangbokjeol — Японы колоничлолоос чөлөөлөгдсөнийг тэмдэглэдэг өдөр. 8 дугаар сарын 15-ны баярын 2026 оны ажлын бус өдрийн зохицуулалт 8 дугаар сарын 17-нд тохиож байна.
• ✝️ Мариагийн тэнгэрт заларсан өдөр / Assumption Day — Католик шашны уламжлалд Ариун Мариагийн тэнгэрт заларсныг дурсдаг шашны баяр. Зарим улс оронд 2026 онд ажлын бус өдрийн нөхөн амралт 8 дугаар сарын 17-нд тохиож байна.
• 🐍 Nag Panchami — Хиндү шашны уламжлалд могойг хүндэтгэн дээдэлдэг шашин, соёлын өдөр.
• 🐈‍⬛ Black Cat Appreciation Day — Хар муурыг талархан хүндэтгэх өдөр — Хар мууртай холбоотой буруу ойлголт, мухар сүсгийг багасгаж, тэднийг хамгаалах, үрчлэхийг дэмжих зорилготой тэмдэглэлт өдөр.
• 🤝 National Nonprofit Day — Ашгийн бус байгууллагуудын өдөр — Олон нийтэд үйлчилдэг ашгийн бус байгууллагуудын хувь нэмэр, сайн дурынхны хөдөлмөрийг үнэлж, талархдаг өдөр.
• 🛍️ National Thrift Shop Day — Хуучин барааны дэлгүүрүүдийн өдөр — Дахин ашиглах, хэрэглээг багасгах, тогтвортой хэрэглээг дэмжих зорилготой тэмдэглэлт өдөр.
• 🦶 National I LOVE My Feet Day — “Би хөлдөө хайртай” өдөр — Хөлийн эрүүл мэнд, арчилгаанд анхаарахыг уриалдаг өдөр.
• 🧁 Cupcake Day — Капкейкны өдөр — Их Британид 8 дугаар сарын 17-нд тэмдэглэдэг соёлын болон хоол хүнстэй холбоотой өдөр.
• 🍍 National Pineapple Juice Day — Ханборгоцойн шүүсний өдөр — Ханборгоцойн шүүсийг онцлон тэмдэглэдэг сонирхолтой өдөр.
• 🍮 National Vanilla Custard Day — Ванилийн кремт амттаны өдөр — АНУ-д ванилийн кремт амттаныг онцлон тэмдэглэдэг өдөр.
• 👶 Baby Boomers Recognition Day — Baby Boomer үеийнхнийг хүндэтгэх өдөр — 1946–1964 онд төрсөн үеийнхэн болон нийгэм, эдийн засаг, соёлд оруулсан хувь нэмрийг нь хүндэтгэх зорилготой тэмдэглэлт өдөр.
• 🧑‍💼 National Workers’ Comp Adjuster Day — Ажлын байрны осол, хөдөлмөрийн нөхөн олговрын асуудлаар ажилладаг мэргэжилтнүүдийн хөдөлмөрийг үнэлэн хүндэтгэдэг өдөр.
• 🚗 Ride Sober or Get Pulled Over — Согтуугаар жолоо барихгүй байх, замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг сурталчлахад чиглэсэн АНУ-ын аян, тэмдэглэлт өдөр.

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, BRITANNICA, AP, EVENT GUIDE, NATIONAL TODAY