Григорийн тооллын жилийн 216 дахь өдөр (Өндөр жилд 217 дахь өдөр).
Он дуусахад 149 өдөр үлдэж байна.

Онцлох үйл явдлууд

  • 1636 он – Английн колоничлолын үеийн түүхэнд чухал үйл явдлуудын нэг болсон шашин, улс төрийн өөрчлөлтүүд үргэлжилж байв.
  • 1704 он – Англи-Нидерландын холбоотнууд Гибралтарыг эзлэн авсан (Испанийн өв залгамжлалын дайны үе).
  • 1789 он – Францын хувьсгалын үеэр феодалын эрх, давуу эрхүүдийг устгах шийдвэрүүд гарсан.
  • 1914 он – Дэлхийн I дайны үед Их Британи Германд дайн зарлаж, дайн Европ даяар өргөжив.
  • 1944 он – Дэлхийн II дайны үед Анна Франк болон түүний гэр бүл нуугдаж байсан газраасаа баривчлагдсан.
  • 1964 он – Америкийн иргэний эрхийн хөдөлгөөний түүхэнд чухал үйл явдлууд үргэлжилж байв.
  • 1977 он – АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жимми Картер Засгийн газрын шинжлэх ухаан, технологийн бодлогын шинэчлэлүүдийг дэмжив.
  • 1997 он – Африкийн зарим бүс нутагт улс төрийн томоохон өөрчлөлтүүд өрнөж байв.
  • 1997 он — Мали улсын улс төрийн өөрчлөлтийн үе. 1997 оны 8-р сарын эхээр Мали улс олон намын тогтолцоогоо бэхжүүлэх, ардчиллын үйл явцаа үргэлжлүүлэх үе шатандаа байв.
  • 1998 он — Африкийн улс төр, аюулгүй байдлын асуудлууд хурцдав. 1998 онд Африкийн Их нууруудын бүс нутагт (Great Lakes region) зөрчил мөргөлдөөн нэмэгдэж байв.
  • 1999 он — ОХУ-ын улс төрийн шилжилтийн үе. 1999 оны 8-р сарын 4-нд ОХУ-д улс төрийн томоохон өөрчлөлтүүд үргэлжилж байв. Борис Ельциний засаглалын сүүлийн жилүүдэд төрийн удирдлагын шинэ бүтэц бий болж, дараагийн үеийн улс төрийн хүчнүүд гарч ирж эхэлсэн.
  • 2000 он — Байгаль орчин, цаг уурын асуудал дэлхийн анхаарлын төвд орсон үе. 2000 оны орчим дэлхийн дулаарал, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал олон улсын хэмжээнд хүчтэй яригдаж эхэлсэн. 
  • 2001 он — Сансрын судалгааны шинэ үе. 2001 оны 8-р сард олон улсын сансрын судалгааны төслүүд эрчимтэй хөгжиж байв. Олон улсын сансрын станцын бүтээн байгуулалт үргэлжилж, олон орны хамтын ажиллагаа нэмэгдсэн.
  • 2002 он — Интернетийн хөгжлийн эрчимжилт. Дэлхий даяар интернэт хэрэглээ хурдацтай өсөж байсан. Өргөн зурвасын интернет, цахим худалдаа, онлайн үйлчилгээ улам өргөжиж эхэлсэн. Энэ үе нь өнөөгийн дижитал нийгмийн суурь тавигдсан жилүүдийн нэг байв.
  • 2003 он — Ангараг гарагийн судалгааны эрин. Олон улсын сансрын хөтөлбөрүүд идэвхтэй байлаа. Европын сансрын агентлаг болон НАСА Ангараг гарагийн талаарх судалгаагаа өргөжүүлж байсан. Ус байсан эсэх, амьдралын боломжийг судлах ажилд ихээхэн анхаарал хандуулсан.
  • 2004 он — Олон улсын хүмүүнлэгийн асуудлууд. Энэтхэгийн далайн цунамигийн дараах сэргээн босголтын ажил үргэлжилж байв. 2004 оны 12-р сарын гамшгийн дараа олон улс орон гамшгийн бэлэн байдал, сэрэмжлүүлэх системээ сайжруулахад анхаарсан.
  • 2005 он — Европын улс төрийн өөрчлөлтийн үе. Европын холбооны орнууд эдийн засаг, Үндсэн хуулийн шинэчлэлийн асуудлуудаар хэлэлцүүлэг хийж байв. Европын интеграцийн үйл явц шинэ шатанд орж байсан үе.
  • 2006 он — Дэлхийн мэдээллийн технологийн өсөлт. 2006 онд YouTube, сошиал сүлжээ, онлайн харилцааны платформууд эрчимтэй өсөж эхэлсэн. Дэлхийн хүмүүсийн мэдээлэл авах, харилцах арга хэлбэр эрс өөрчлөгдөж байв.
  • 2007 он — Дэлхийн санхүүгийн хямралын өмнөх үе. 2007 оны зун АНУ-ын орон сууцны зах зээлийн асуудлууд дэлхийн санхүүгийн системд нөлөөлж эхэлсэн. Энэ нь 2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралын урьдал нөхцөл болсон.
  • 2008 он — Бээжингийн Олимпын өмнөх үе. 2008 оны энэ өдөр дэлхий нийт Бээжингийн зуны Олимпын нээлтийг хүлээж байсан. Олимп 8-р сарын 8-нд эхэлж, дэлхийн хамгийн том спортын үйл явдлуудын нэг болсон.
  • 2008 он - Монголын тамирчид энэ Олимпоос анхны алтан медалиудаа хүртсэн түүхтэй.
  • 2009 он — H1N1 томуугийн цар тахлын үе. 2009 онд дэлхий даяар H1N1 томуугийн тархалтын эсрэг арга хэмжээ авч байв. Улс орнууд эрүүл мэндийн системээ бэхжүүлэх, халдвар хамгааллын арга хэмжээг хэрэгжүүлж байсан.
  • 2010 он — Дижитал эрин хүчтэй өргөжив. Ухаалаг утас, сошиал медиа, гар утасны интернет дэлхий даяар эрчимтэй тархаж эхэлсэн. Онлайн харилцаа хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралын салшгүй хэсэг болж эхэлсэн.
  • 2011 он — Сансрын хөтөлбөрийн шилжилтийн үе. НАСА-гийн сансрын шаттлын хөтөлбөр дууссаны дараах шинэ эрин эхэлж байв. Хувийн сансрын компаниудын оролцоо нэмэгдэж эхэлсэн.
  • 2012 он — Дэлхийн эдийн засгийн сорилтууд. Европын өрийн хямрал, дэлхийн эдийн засгийн сэргэлтийн асуудал үргэлжилж байв. Улс орнууд эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хангах бодлого хэрэгжүүлж байсан.
  • 2013 он — Гар утас, сошиал медиагийн өсөлт. Ухаалаг утасны хэрэглээ дэлхий даяар огцом нэмэгдсэн. Facebook, Twitter зэрэг платформууд улс төр, нийгмийн харилцаанд том нөлөө үзүүлж эхэлсэн.
  • 2014 он — Олон улсын мөргөлдөөний үе. Украин, Ойрх Дорнод зэрэг бүс нутгийн зөрчил дэлхийн анхаарлын төвд байв. Олон улсын дипломат харилцаанд томоохон өөрчлөлтүүд гарсан.
  • 2015 он — Уур амьсгалын асуудал. Парисын уур амьсгалын хэлэлцээрийн өмнөх жил дэлхийн дулаарлын асуудал хамгийн чухал сэдвүүдийн нэг байлаа. Улс орнууд нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах зорилтууд тавьж эхэлсэн.
  • 2016 он — Хиймэл оюун ухаан ба технологийн өсөлт AI, автоматжуулалт, өгөгдлийн шинжилгээний технологи эрчимтэй хөгжиж эхэлсэн. Технологийн салбар дэлхийн эдийн засгийн гол хөдөлгөгч хүчний нэг болсон.
  • 2017 он — Дэлхийн улс төрийн шинэ үе. АНУ-ын шинэ засаг захиргааны бодлого, олон улсын харилцааны өөрчлөлтүүд дэлхийн анхаарлын төвд байв. Дэлхийн худалдаа, дипломат харилцаанд шинэ хэлэлцүүлгүүд өрнөсөн.
  •  2018 он — Дэлхийн спортын жил. 2018 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ болон өвлийн Олимп зэрэг томоохон спортын үйл явдлуудын дараах үе байв. Спортын салбарт шинэ үеийн тамирчид гарч ирж байлаа.
  • 2019 он — Дэлхий цар тахлын өмнөх үе. Дэлхийн эдийн засаг, технологийн өрсөлдөөн эрчимжиж байсан. Хиймэл оюун ухаан, 5G технологийн хөгжилд анхаарал төвлөрч байв.
  • 2020 он — COVID-19 цар тахлын үе. Дэлхий нийт COVID-19 цар тахлын нөлөөг даван туулж байсан. Улс орнууд хил хаах, эрүүл мэндийн хамгаалалтын арга хэмжээ авах, вакцин хөгжүүлэх ажилд төвлөрсөн.
  • 2021 он — Вакцинжуулалт ба сэргэлтийн үе. Дэлхийн олон улс COVID-19 вакцинжуулалтаа эрчимжүүлсэн. Эдийн засаг аажмаар сэргэж эхэлсэн.
  • 2022 он — Дэлхийн геополитикийн өөрчлөлт. Орос-Украины дайн дэлхийн улс төр, эдийн засагт том нөлөө үзүүлсэн. Эрчим хүч, хүнсний аюулгүй байдлын асуудал хурцаар тавигдсан.
  • 2023 он — Хиймэл оюун ухааны эрчимтэй хөгжил. Генератив AI технологи дэлхий даяар өргөн хэрэглээнд орж эхэлсэн. Боловсрол, бизнес, мэдээллийн салбарт том өөрчлөлтүүд гарсан.
  • 2024 он — Дэлхийн сонгуулийн жил. Олон улс оронд томоохон сонгуулиуд болж, дэлхийн улс төрийн чиглэлд өөрчлөлтүүд гарсан. Технологи, хиймэл оюун ухаан, уур амьсгалын асуудал гол сэдвүүдийн нэг хэвээр байв.

Мэндэлсэн алдартнууд

  • 🇺🇸 1961 — Barack Obama
  • АНУ-ын 44 дэх Ерөнхийлөгч
  • 2009 онд Нобелийн энх тайвны шагнал хүртсэн
  • АНУ-ын анхны Африк гаралтай ерөнхийлөгч
  • 2009–2017 онд төрийн тэргүүнээр ажилласан
  • 1973 — Батмөнхийн Энхбат (Кёкүтэнзан Такэши) Монголын мэргэжлийн сумоч Японд Кёкүтэнзан Такэши (Kyokutenzan Takeshi) нэрээр барилдсан Хамгийн өндөр амжилт нь Макүшита зиндааны 13-р байр. Залуу монгол сүмочдын зөвлөх, үлгэр дуурайл болсон ахмад үеийн бөхчүүдийн нэг байв.
  • 1805 — Уильям Роуэн Хамилтон. Ирландын математикч, физикч. Кватернионы онолыг хөгжүүлсэн.
  • 1821 — Луис Вюиттон. Францын загвар зохион бүтээгч, Louis Vuitton брэндийн үндэслэгч.
  • 1901 — Луис Армстронг. Америкийн алдарт жазз хөгжимчин (зарим эх сурвалжид төрсөн өдөр нь 8-р сарын 4 гэж тэмдэглэдэг).
  • 1929 — Ясир Арафат. Палестины улс төрийн зүтгэлтэн.
  • 1960 — Хосе Луис Родригес Сапатеро. Испанийн Ерөнхий сайд асан.
  • 1968 — Дэниел Дэ Ким. Америкийн жүжигчин.
  • 1971 — Жефф Гордон. Америкийн NASCAR-ийн алдарт уралдаанч.
  • 1981 — Меган Сури. Америкийн жүжигчин.
  • 1981 — Абдул Рахман. Олон улсын хөлбөмбөгийн тоглогчид төрсөн өдөртэй.

Нас барагсад

  • 1875 — Ханс Кристиан Андерсен. Данийн алдарт үлгэрийн зохиолч. “Нугасны муухай дэгдээхэй”, “Бяцхан лусын дагина”, “Цасан хатан” зэрэг бүтээлийн эзэн
  • 1977 — Эдгар Дуглас Адриан. Английн физиологич. Нобелийн шагналт эрдэмтэн
  • 1992 — Аттила Хорбигер. Австрийн жүжигчин
  • 2000 — Жон Хирш. Канадын дипломатч

Тэмдэглэлт баярууд

  • 🇺🇸 АНУ. Coast Guard Day (Эргийн хамгаалалтын өдөр) АНУ-ын эргийн хамгаалалтын албыг хүндэтгэдэг өдөр
  • 🇧🇫 Буркина-Фасо. Тусгаар тогтнолын баярын өдөр (зарим жил тэмдэглэдэг)

Эх сурвалж: WIKIPEDIA, BRITANNICA